Araştırma Makalesi

Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği

Cilt: 3 Sayı: 2 2 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği

Öz

Depremler ve seller gibi doğal afetler kritik yapılarda ciddi hasarlara yol açabilmektedir. Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Kanada gibi ülkelerde prestijli ve hayati öneme sahip binalar için ilerlemeli göçme analizleri zorunlu tutulurken, Türkiye’de bu analizler henüz yaygın olarak tanınmamakta ve kamu binaları, askeri tesisler ile hastaneler gibi kritik yapılar çoğu zaman bu değerlendirmeler yapılmaksızın inşa edilmektedir. Bu çalışmada, üç katlı bir Soğuk Şekillendirilmiş Çelik (SŞÇ) yapının aşamalı göçme dayanımı, Alternatif Yol Yöntemi (AYY) kullanılarak Doğrusal Statik Analiz yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Analizlerde ABD Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan, dünya çapında kabul gören UFC 4-023-03 standardı ile Türkiye’de yaygın olarak kullanılan yapı malzemeleri esas alınmıştır. Bina modellenmiş, birleşim tasarımları hesaplanmış ve çeşitli senaryolar altında davranışı incelenmiştir. Elde edilen bulguların tasarım mühendisleri için yol gösterici bir kaynak oluşturması ve Türkiye’de aşamalı göçme değerlendirmeleri konusunda farkındalığın artırılmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Çalışma, kamu binaları, askeri tesisler ve sağlık kurumları gibi hassas yapılar için tasarım sürecine bu tür analizlerin entegre edilmesinin, terör saldırıları ve doğal afetler gibi olağanüstü yükler altında yapısal güvenliğin sağlanması açısından önemini vurgulamaktadır. Proje kapsamında edinilen bilgi ve deneyimlerin, mühendisler için bir referans niteliği taşıması ve sektördeki bilgi açığının kapatılmasına katkıda bulunması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

Desteklerinden ötürü TÜBİTAK'a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018). Resmî Gazete, 30364 (Mükerrer), 18 Mart.
  2. Akinci, H., & Yavuz Ozalp, A. (2025). Investigating the effects of different data classification methods on landslide susceptibility mapping. Advances in Space Research, 75(10), 3427–3450. https://doi.org/10.1016/j.asr.2024.12.020
  3. Amerikan Demir ve Çelik Enstitüsü [AISI]. (1999). Soğuk şekillendirilmiş çelik yapılar tasarım kılavuzu. Amerikan Demir ve Çelik Enstitüsü.
  4. ANSI. (1972). Safety code for the use, care, and protection of abrasive wheels (ANSI B7.1–1972). American National Standards Institute.
  5. Astaneh-Asl, A., Jones, B., Zhao, Y., & Hwa, R. (2002). Progressive collapse resistance of steel building floors (Report No. UCB/CEE-STEEL). University of California, Berkeley.
  6. BOCA. (1972). The BOCA basic building code accumulative supplement 1972: Containing approved changes for the basic building code. Building Officials & Code Administrators International.
  7. Casciati, F., & Faravelli, L. (1984). Progressive failure for seismic reliability analysis. Engineering Structures, 6(2), 97–103.
  8. Department of Defense. (2018). UFC 3-301-01: Structural engineering. United States Department of Defense. https://www.wbdg.org/ffc/dod/unified-facilities-criteria-ufc/ufc-3-301-01

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliğinde Sayısal Modelleme, Karmaşık Sivil Sistemler, Yapı Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2025

Kabul Tarihi

1 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kılıçer, S., & Can, Y. (2025). Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği. Cihannüma Teknoloji Fen ve Mühendislik Bilimleri Akademi Dergisi, 3(2), 68-91. https://doi.org/10.55205/joctensa.3220241807092
AMA
1.Kılıçer S, Can Y. Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği. CİHANTEFMAD. 2025;3(2):68-91. doi:10.55205/joctensa.3220241807092
Chicago
Kılıçer, Saffet, ve Yaren Can. 2025. “Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği”. Cihannüma Teknoloji Fen ve Mühendislik Bilimleri Akademi Dergisi 3 (2): 68-91. https://doi.org/10.55205/joctensa.3220241807092.
EndNote
Kılıçer S, Can Y (01 Aralık 2025) Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği. Cihannüma Teknoloji Fen ve Mühendislik Bilimleri Akademi Dergisi 3 2 68–91.
IEEE
[1]S. Kılıçer ve Y. Can, “Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği”, CİHANTEFMAD, c. 3, sy 2, ss. 68–91, Ara. 2025, doi: 10.55205/joctensa.3220241807092.
ISNAD
Kılıçer, Saffet - Can, Yaren. “Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği”. Cihannüma Teknoloji Fen ve Mühendislik Bilimleri Akademi Dergisi 3/2 (01 Aralık 2025): 68-91. https://doi.org/10.55205/joctensa.3220241807092.
JAMA
1.Kılıçer S, Can Y. Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği. CİHANTEFMAD. 2025;3:68–91.
MLA
Kılıçer, Saffet, ve Yaren Can. “Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği”. Cihannüma Teknoloji Fen ve Mühendislik Bilimleri Akademi Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2025, ss. 68-91, doi:10.55205/joctensa.3220241807092.
Vancouver
1.Saffet Kılıçer, Yaren Can. Doğal Afetlerin Çelik Yapılarda Aşamalı Göçme Mekanizmasına Etkisi: Soğuk Şekillendirilmiş Çelik Örneği. CİHANTEFMAD. 01 Aralık 2025;3(2):68-91. doi:10.55205/joctensa.3220241807092