KARS İLİ, SUSUZ İLÇE MERKEZİNE BAĞLI AİLE PLANLAMASI YÖNTEMİ KULLANAN 15-49 YAŞ GRUBU EVLİ KADINLARDA KULLANILAN YÖNTEM VE YÖNTEM SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Öz

This study was carried out to determine the family planning methods used by 15-49 year old women in the center of Susuz district of Kars province and to determine the factors affecting method selection. The study's universe consists of married women of 1369 females aged 15-49 living in Susuz provience of Kars and who applied to the Susuz Integrated Family Health Center between November and December 2016. The sample of the study consists of 214 women aged between 15 and 49 who applied to the Susuz Integrated Family Health Center in Susuz, Kars. The data of the study were collected through a personal information form which included information on the socio-demographic and fertility characteristics of the women, as well as information on the family planning and use status. Data were evaluated using mean, standard deviation, percentile and chi-square test. It was determined that 78.8 percent of the women with a mean age of 32.13 ± 7.58 used modern and 21.2 percent of them used traditional family planning method. The most common methods used by women are RIA (28.8 %), withdrawal (25.0 %), and condom (24.4 %). There were statistically significant correlations between the factors affecting the family planning method choices of the women and knowledge level, education level, family type, working and income status (p<0.05). As a result; 72.9 % of the women use the family planning method and 78.8 % of the methods used are modern methods. In traditional methods, withdrawal is the most common method (68.7 %) and most commonly used method (25 %). As a result of the study, it may be suggested that adequate training and counselling services should be provided to increase the use of effective family planning method.

Anahtar Kelimeler

• family planning,family planning methods,choice of method,15-49 age.

Kaynakça

1. Altay, B. (2009), 15-49 Yaş Grubu Kadınların Sağlık Ocağı Hizmetlerini Bilme ve Kullanabilme Durumları ile Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi, Atatürk Üniversitesi Derg. 12:2.
2. Aktoprak, M. (2012), Evli Kadınlar Ve Eşlerinin Aile Planlamasına Yönelik Tutumları Ve İlişkili Faktörler. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 102 sayfa, Konya,
3. Apay, S. E., Pasinlioğlu, T. (2008), Nişanlı Çiftlerin Evlendikten Sonra Kullanmayı Düşündükleri Aile Planlaması Yöntemleri. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Derg, 11: 4,
4. Akın, A. (2014), Temel Kadın Hastalıkları ve Doğum Bilgisi, III. Baskı, Güneş Tıp Kitabevleri, Ankara,
5. Ballı, F. (2011), Bayraklı İlçesi Cengizhan Mahallesi 18-49 Yaş Kadınlarda Aile Planlaması Yöntem Kullanımı ve İlişkili Erişim Faktörlerinin Değerlendirilmesi. Ege Üniv. Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir,
6. Bilgili, N., Ayaz, S. (2009), Acil Kontrasepsiyon: Kadınların Bilgi ve Deneyimleri, TAF Prev. Med Bull, 8(3): 251–258.
7. Çağlayan, E., Kara, M. ve Aslan, N. (2014), Yozgat ilinde yaşayan kadınların kullandığı kontraseptif yöntemler. Cumhuriyet Tıp Derg, 36:57-61,
8. Çayan, A. (2009), 15-49 Yaş Evli Kadınların Aile Planlaması Yöntemlerine İlişkin Tutumlarının Kullandıkları Kontraseptif Yöntemler ile İlişkisi. Adnan Menderes Üniv, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Aydın,

9. Coşkun, A. M. (Ed), (2012), Kadın Sağlığı ve Hemşireliği El Kitabı. s.350, İstanbul.
10. Dündar, C., Kaynar, E., Pekşen, Y. (2005), Samsun İli Merkez Sağlık Ocaklarında Çalışan Evli Ebelerin Aile Planlaması Yöntemi Kullanma Durumları. İnönü Üniv, Tıp Fakültesi Derg, 12(4): 243-246, Samsun.
11. Eryılmaz, N. (2014), Doğum Sonu Dönemdeki Kadınların Aile planlaması Konusundaki Tutumları Ve İlişkili Faktörler. Selçuk Üniv, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
12. Gürkaş, E., Kiraz, M. (2013), Gaziantep İstasyon Aile Sağlığı Merkezi Bölgesindeki 15–49 Yaş Kadınların Aile Planlaması Yöntemi Kullanım Düzeyinin Belirlenmesi. Konuralp Tıp Derg, 5(2):1-3.
13. Gür, F. (2017), Gaziantep İlinde El Beceri Kurslarına Gelen Kadınların Aile Planlamasına Yönelik, Bilgi Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi. Gaziantep Üniv, Sağlık Bilimleri Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep.
14. Giray, H., Keskinoğlu, P. (2006), Işıkkent Sağlık Ocağı’na Başvuran 15-49 Yaş Evli Kadınların Etkili Aile Planlaması Yöntemi Kullanımı ve Etkileyen Etmenler, İzmir, 15(2):23-26.
15. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2003), Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Ankara, 59-158.
16. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2014), Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2013. Hacettepe Üniv, Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Kalkınma Bakanlığı ve Tübitak, Ankara.
17. Kars Halk Sağlığı Müdürlüğü (2017), Anne Çocuk Sağlığı Birimi, Kars.
18. Kutlu, R., Sayın, S., Uçar, M., Aslan, M., Demirbaş, O. (2014), Kadınların Sosyodemografik Özelliklerine Göre Kontraseptif Yöntem Kullanma Durumları Ve Bu Yöntemleri Tercih Nedenleri. Türk Aile Hekimliği Derg, 18 (3) :134-141.
19. Marakoğlu, K., Çivi, S., Demiröz, S., Kutlu, R. (2008), Bir Doğum Evinde, Doğum Yapan Kadınların Doğurganlık Öyküleri ve Aile Planlaması Davranışları. Kocatepe Tıp Derg, 9:49-56.
20. Oltuluoğlu, H (2008), Malatya İl Merkezinde Aile Planlaması Kullanan 15-49 Yaş Grubu Evli Kadınlarda Kullanılan Yöntem ve Yöntem Seçimini Etkileyen Faktörler. Erciyes Üniv, Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Kayseri.
21. Öztaş, Ö., Artantaş, B., Tetik, B., Yalçıntaş, A., Üstü, Y., Uğurlu, M. (2015), 18-49 Yaş Grubu Evli Kadınların Üreme Sağlığı ve Kontrasepsiyon Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışları. Ankara Med J, Cilt 15, Sayı 2.
22. Salman, Z. (2014), Süleyman Demirel Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Hakkındaki Bilgi Düzeyleri ve Tutumları. Süleyman Demirel Üniv, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, Isparta.
23. Songur, D. (2009), Gaziantep Binevler Sağlık Ocağı Bölgesinde Yaşayan 15-49 Yaş Evli Kadınların Aile Planlamasını Kullanma Durumu ve Etkileyen Etmenler. Gaziantep Üniv, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Uzmanlık Tezi, 252 Sayfa, Gaziantep.
24. Tokuç, B., Eskiocak, M., Ekuklu, G., Saltık, A. (2002), Edirne İl Merkezi’nde 15-49 yaş evli kadınların aile planlaması yöntemleri konusundaki bilgi düzeyleri ve yöntem kullanım oranları. VIII. Ulusal Halk Sağlığı Kongre Kitabı s.180-84, Diyarbakır.
25. World Health Organization, http://www.who.int/topics/adolescent_health/en/ Erişim Tarihi: 20.10.2017.
26. Yağmur , Y., Ulukoca, N. (2010), Eşlerin Aile Planlaması Yöntemi Kullanma Durumu ve Etkileyen Etmenler. Sted, cilt 10, sayı 6, s:229-233.
27. Yağmur, Y. (1996), İstanbul ili Devlet Hastanelerindeki Aile Planlaması Polikliniklerine Kontrasepsiyon Amacıyla Başvuran Kadınların Kullandıkları Kontraseptif Yöntemler ve Tercihlerini Etkileyen Faktörler. İstanbul Üniv, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
28. Yazıcı, M. (2015), Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine Başvuran Kadınların Demografik Özellikleri İle Kullandıkları Aile Planlaması Yöntemi Arasındaki İlişki. Beykent Üniv, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
29. Zincir, H., Albayrak, E., Başer, M., Mucuk, S. (2009), Kadınların rahim içi aracı bırakma nedenleri. Sted, 18(6):103-106.