1950-Cİ İLLƏR VƏ ONDAN SONRAKI MƏRHƏLƏDƏ TÜRKİYƏ SATİRİK MƏTBUATINDA “MOLLA NƏSRƏDDİN” ƏNƏNƏLƏRİ

Öz

Məqalədə 150 ildən artıq tarixi bir yol keçən Türkiyə satirik mətbuatının 50-ci illərdən sonra yeni mərhələyə daxil olması və bu dövrdə nəşr edilən satirik dərgilərdə “Molla Nəsrəddin” ənənələrinin davam etdirilməsindən bəhs olunur. Azərbaycanın ilk satirik mətbuat orqanının Türkiyədə nəşr olunan çoxsaylı dərgilərin satirik üslubuna, ifadə tərzinə, mövzu və problematikasına təsiri məsələləri diqqət mərkəzində saxlanılır. 1950-ci illərdə satirik mətbuat Türkiyədə baş verən ictimai-siyasi hadisələrin önündə getmiş, müxtəlif partiyaların mövqeyindən çıxış etmiş, iqtidarla xalq arasında tənzimləyici rol oynamışdır. Bu dövrdə nəşr edilən “Karakedi”, “Tef”, “Dolmuş”, “Qırğır”, “Akbaba”, “Temmuz” və başqa satirik dərgilər “Molla Nəsrəddin” jurnalının əsas strateji xəttini davam etdirmiş, xalqın istək və arzularının ifadəçisinə çevrilmişdir. Bu gün də fəaliyyətini davam etdirən “Leman”, “Penguen”, “Uykusuz” kimi dərgilər çağdaş Türkiyədə gedən prosesləri ardıcıl və sistemli şəkildə izləyir, çoxsaylı oxucuları ölkə həyatında hökm sürən real hadisələrdən xəbərdar edir və geniş ictimaiyyəti mövcud nöqsanların aradan qaldırılmasında fəal mübarizəyə səsləyir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiyə satirik mətbuatı
• “Molla Nəsrəddin” jurnalı
• “Akbaba”
• “Karakedi”
• “Uykusuz” dərgisi

Kaynakça

1. (1996). Temmuz, №23. Apaydın, M. (2007). Tanzimattan Sonra Mizah ve Hicv. Türk Edebiyyatı Tarihi,Cilt III. içinde İstanbul: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Atnur, G. (2016). Erzurumda Yerel Bir Mizah Dergisi: Temmuz. Türk Edebiyatında Mizah Sempozyumu. Kahraman, A. (2005). Mizah. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. içinde http://islamportal.com/ansiklopedi/dia/ayrmetin.phpidno=d300210.htm adresinden alındı Kayalı, K. (1994). Keşke Herkes Papağan Olsa. Ankara: Ayyıldız Yayınları. Öngören, F. (1998). Cumhuriyetin 75.Yılında Türk Mizah ve Hicvi. Ankara: Türkiye İş Bankası, Kültür Yayınları. Özdemir, N. (2008). Medya Kültür ve Edebiyat. Ankara: Geleneksel Yayıncılık.