Nadim Aslamın “Viran Ölkənin Keşikçisi” Romanı Taliban, Amerikalılar Və Sovetlər Üçbucağı Kontekstində

Nadim Aslam ingilisdilli Pakistan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biridir. Yazıçının yaradıcılığında “Viran ölkənin keşikçisi” romanı aktual və əhəmiyyətli mövzusu, geniş miqyası, dərin ictimai fikir sistemi ilə önəmli yer tutur. Əfqanıstanın XX əsrin sonları və XXI əsrin əvvəllərindəki gərgin tarixi-siyasi mühiti, xarici hərbi müdaxilələr, terrorist təşkilatların fəaliyyəti, dini fanatizmin gücü və digər mühüm məsələlər əsərdə bədii müstəviyə gətirilmişdir. 11 sentyabr 2001-ci il hadisələrinin Qərbdə və Şərqdə yaratdığı qlobal təhlükə, ABŞ və Sovet İttifaqının Əfqanıstandakı qarşıdurmasının törətdiyi böhran, sözügedən müsəlman Şərqi ölkəsinin böyük güclərin savaş meydanına çevrilməsi, əhalinin ağır həyat şəraiti romandakı hadisələrin çevrəsinin genişliyindən və toxunulan problemlərin kəskinliyindən xəbər verir. N.Aslam əfqan qəhrəmanları ilə yanaşı, ingilis, amerikalı, rus obrazları da yaratmaqla romanda transmilli ideyalardan çıxış edir, birgəyaşamanın imkanlarını müzakirəyə çıxararaq, perspektivlərini düşünür. Terrorun ideoloji, tarixi köklərini araşdırmağa, səbəbləri və nəticələrini geniş şəkildə dəyərləndirməyə cəhd edən yazıçı Şərq dünyası haqqında Qərbdə formalaşan bir sıra stereotiplər ətrafında yenidən düşünməyə çağırır. Romanda Talibanın Əfqanıstanda törətdiyi vəhşiliklər, hakimiyyətə gəldikdən sonra ölkədə qoyulan məhdudiyyətlər, təhsilin və mədəniyyətin inkişafına mənfi təsirləri, ağır və qeyri-insani cəza sistemi, qadınların dözülməz şəraiti kəskin şəkildə tənqid olunmuşdur. “sərdə sovetlərin Əfqanıstanı işğalının ölkənin dağılmasında rolu, ABŞ-ın Sovet İttifaqı ilə savaşının qanlı meydanına çevrilmiş əfqan torpaqlarına bu hadisələrin gətirdiyi fəlakətlər geniş şəkildə öz bədii əksini tapmışdır.