“A Settlement Area in the Kangal Basin (Sivas) with Natural and Archaeological Aspects: Havuz-Aslantas and Karaseki”

Yıl 2024, Sayı: 23, 149 - 180, 29.12.2024

Belgin Aksoy , Dirk Paul Mielke

https://doi.org/10.58488/collan.1484236

https://izlik.org/JA69NX56NU

Öz

Even though the settlement of Havuz-Aslantaş (Sivas Province, Türkiye) is known for the discovery of a large, basalt Neo-Hittite lion statue in 1928, it has not been the subject of detailed research. Studies that began in 2022 have revealed a well-designed fortification system in Havuz-Aslantaş. It has been shown that the settlement had an upper fortress, a lower city, and was surrounded by walls. In addition, numerous tumuli and a number of buildings built on the plains were discovered on the plateau. Since 2023, the impression is that Karaseki Plateau, which is centrally located in the Kangal Basin, creates an archaeological landscape not only with its natural features but also with many burial grounds, including locations such as Kırkpınar, Halep Köprüsü, and Humarlı Kalesi, situated on the edge of this basalt plateau. Both Havuz-Aslantaş and the plateau in general are understood to have been the site of intensive settlement, especially during the Iron Age. The region, situated between Neo Hittite, Urartian and Phrygian cultural areas, which has not been systematically examined so far with this aspect, will be further researched in the coming years.

Anahtar Kelimeler

Havuz-Aslantaş , Kangal Basin , Neo-Hittite Period , Iron Age , Settlement Archaeology.

Proje Numarası

Brsa Uludağ Üniversitesi BAP SGA 703

“Doğal ve Arkeolojik Yönleri ile Kangal Havzası’nda (Sivas) Bir Yerleşim Bölgesi: Havuz-Aslantaş ve Karaseki”

https://izlik.org/JA69NX56NU

Öz

Havuz-Aslantaş (Sivas İli, Türkiye) yerleşimi 1928 yılında bazalttan yapılmış büyük bir Geç Hitit aslan heykelinin bulunmasıyla bilinmektedir, ancak ayrıntılı bir araştırmaya konu olmamıştır. 2022 de başlatı- lan çalışmalar Havuz-Aslantaş’ta oldukça iyi tasarlanmış bir tahkimat sistemini ana hatları ile ortaya koy- muştur. Yerleşimin surlarla çevrili, bir yukarı, bir de aşağı kısımdan oluşan kale ile yamaçta kurulu olan bir aşağı kente sahip olduğu anlaşılmıştır. Ancak platoda çok sayıda tümülüs ile düzlükte inşa edilmiş bazıları oldukça büyük çok sayıda yapı grupları dikkat çekici keşifler olmuştur. 2023 yılı itibarıyla Kangal Havzası’nda merkezi bir konumda bulunan Karaseki Platosu’nun sadece doğal özellikleri ile değil aynı zamanda başta Havuz-Aslantaş ile bu bazalt platonun kenarında konumlanmış Kırkpınar, Halep Köprü- sü ve Humarlı Kalesi gibi mevkiler ile çok sayıda tümülüs mezar alanlarının da bulunduğu bir arkeolojik peyzaj oluşturduğu izlenimi edinmekteyiz. Hem Havuz-Aslantaş hem de plato genelinin özellikle Demir Çağı’nda yoğun bir yerleşime sahne oldukları anlaşılmaktadır. Bu dönemde konum itibariyle Geç Hitit, Urartu ve Frigya arasında kalan ve şimdiye kadar da bu yönü ile sistematik bir şekilde araştırılmamış olan bölgede önümüzdeki yıllarda araştırmalarımız devam edecektir.

Anahtar Kelimeler

Havuz-Aslantaş , Kangal Havzası , Geç Hitit Dönemi , Demir Çağı , Yerleşim Arkeoloji.

Proje Numarası

Brsa Uludağ Üniversitesi BAP SGA 703

Kaynakça

• Akurgal, E. 1949 Späthethitische Bildkunst. Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara.
• Aro, S. 2012 Tabal. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 13: 388-391.
• – 2023 Vanishing kingdoms: Tabal and Tuwana during the seventh century BC. From Midas to Cyrus and other stories. Papers on Iron Age Anatolia in honour of Geoffrey and Françoise Summers, British Institute at Ankara Monograph, C. Drycott, S. Branting, J. W. Lehner, Y. Özarslan, (ed.), London: 113-35.
• Boehmer, R. M. 1967 Havuzköy In Ostkappadokien. Archaeologischer Anzeiger 82 (2): 132-141.
• Burney, C. 2004 Historical dictionary of the Hittites. Scarecrow Press, Ann Arbor.
• Ehringhaus, H. 2014 Das Ende, das ein Anfang war. Felsreliefs und Felsinschriften der luwischen Staaten Kleinasiens vom 12. bis 8./7. Jahrhundert v. Chr. Philipp von Zabern, Mainz.
• Engin, A. 2009 Sivas İli 2007 Yılı Yüzey Araştırması. Araştırma Sonuçları Toplantısı 26 (Cilt 2): 73-94.
• – 2010 Gözecik: Sivas’da Yeni Bir Geç Hitit Merkezi ve Kapı Aslanı. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 34 (2): 60-68.
• Genz, H. 2011 The Iron Age in Central Anatolia. The Black Sea, Greece, Anatolia and Europe in the First Millennium BC. C. 1, Colloquia Antiqua, G. R. Tsetskhladze (ed.), Peeters, Leuven, Paris, Walpole MA: 331-368.
• Luke, C., Roosevelt, C.H. 2017 Cup-Marks and Citadels: Evidence for Libation in 2nd-Millennium B.C.E. Western Anatolia. Bulletin of the American Schools of Oriental Research (318): 1-23.
• Maner, Ç., Kuruçayırlı, E., Shafiq, R., Peker, H., Öztürk, G. 2023 A new start at Kayalıpınar: 2022 field season. Anatolia Antiqua / Eski Anadolu (31): 179-203.
• Meriggi, P. 1965 Quarto viaggio anatolico. Oriens antiquus 4: 263-315.
• Mielke, D. P. 2011 Stadttor. C. Archäologisch. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 13: 91-97.
• Müller-Karpe, A. 1998 Untersuchungen in Kuşaklı 1997. Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft 130: 93-174.
• –2009 Die kappadokische Mauer - Nordgrenze des Assyrischen Reiches? Mauern als Grenzen, A. Nun (ed.), Philipp von Zabern, Mainz am Rhein: 46-55.
• – 2017 Sarissa. Die Wiederentdeckung einer hethitischen Königsstadt. Philipp von Zabern, Frankfurt am Main.
• Müller-Karpe, V., Müller-Karpe A. 2013 Kayalıpınar. Ss. 282-87 içinde Hititler. Bir Anadolu İmparatorluğu / Hittites. An Anatolian Empire, M. Doğan-Alparslan ve A. Metin (ed.). Yapıkredi Yayınları, İstanbul: 282-287.
• Nazik, L, Poyraz, M., Karabıyıkoğlu, M. 2019 Karstic Landscapes of Turkey. Landscapes and Landforms of Turkey, C. Kuzucuoğlu, A. Çiner, N. Kazancı (ed.). Springer, Cham: 181-196.
• Orthmann, W. 1971 Untersuchungen zur späthethitischen Kunst. Saarbrücker Beiträge zur Altertumskunde 8, Habelt, Bonn.
• Ökse, A. T. 1988 Mitteleisenzeitliche Keramik Zentral-Ostanatoliens. Mit dem Schwerpunkt Karakaya-Stauseegebiet am Euphrat. Berliner Beiträge zum Vorderen Orient 9, Dietrich Reimer Verlag, Berlin.
• – 1993 Sivas İli 1992 Yüzey Araştırması. XI. Araştırma Sonuçları Toplantısı: 243-258.
• – 1994 Sivas İli 1993 Yüzey Araştırması. XII. Araştırma Sonuçları Toplantısı: 317-329.
• – 2005 Early Bronze Age Settlement Pattern and Cultural Structure of the Sivas Region. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan 3: 1-18.
• Özgüç, T. 1971 Demir Devrinde Kültepe ve Civarı. - Kültepe and its Vicinity in the Iron Age. Türk Tarih Kurumu, Ankara.
• Powroznik, K. J. 2010 Die Eisenzeit in Kuşaklı. Kuşaklı-Sarisssa 5 Verlag Marie Leidorf, Rahden/Westf.
• Russell, H. F. 1980 Pre-Classical Pottery of Eastern Anatolia. Based on a survey by Charles Burney. British Archaeological Report, International Series 85 British Institute of Archaeology at Ankara, London.