Araştırma Makalesi

Erken Tunç Çağı Kil Çapa ve Kancalarına Gelibolu Yarımadası’ndan Örnekler

Sayı: 23 29 Aralık 2024
PDF İndir

Erken Tunç Çağı Kil Çapa ve Kancalarına Gelibolu Yarımadası’ndan Örnekler

Öz

Ege kil çapaları olarak bilinen ve Erken Tunç Çağı II-III’te geniş bir alana yayılan özel bir malzeme grubu bulunmaktadır. Günümüz gemi çapalarını anımsattığı için bu ismi alan malzeme grubu belirli bir döneme işaret etmesi ve iletişim ağlarını tanımlaması açısından önemlidir. Genellikle farklı biçimlerdeki bir gövdenin altta iki kol halinde yanlara doğru kıvrılması nedeniyle çapa olarak adlandırılmasına karşın aynı buluntu grubu içinde daha az temsil edilen tek kollu örnekler de bulunmaktadır. Kanca olarak adlandırılan tek kollu örnekler bu çalışma açısından öne çıkmaktadır. Gelibolu Yarımadası’nda yürütülen yüzey araştırmaları sırasında pişmiş topraktan kanca formunda buluntuların ele geçmesi iletişim ağları bağlamında sosyoekonomik ve kültürel gelişmelerin incelendiği Çanakkale Boğazı Tunç Çağı Limanları Araştırma Projesi açısından dikkate değer bir bulgu olmuştur. Geniş bir sahaya yayılan bir iletişim göstergesinin Gelibolu Yarımadası’nda bulunması malzemenin görüldüğü yerleşmelerle ilgili olarak kültürel aidiyet, işbirliği, iletişim ağlarının tanımlanması, ayrıca buluntuların işlevi ve kökeni gibi bir takım soruların sorulması gerekliliğini gündeme getirmektedir. Dolayısıyla bu çalışma kapsamında Gelibolu Yarımadası’nda yapılan yüzey araştırmaları sırasında Gözetleme Tepe, Üğütler ve Maltepe yerleşmelerinde bulunan kanca benzeri çift delikli pişmiş toprak objeler değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kültürlerarası İletişim Ağları , Erken Tunç Çağı , Kil Çapa ve Kancalar , Çanakkale Boğazı , İletişim Göstergeleri

Kaynakça

  1. Agouridis, C. 1997 Sea Routes and Navigation in the Third Millennium Aegean. Oxford Journal of Archaeology 16: 1-24.
  2. Aydıngün, H. 2023 Tunç Çağı’nda Boğazlar Bir Su Yolu Muydu Yoksa Bir Engel Mi?, Trakya’da Arkeoloji I, A. Yaraş, G. Üsküplü Akgül (ed.), Ege Yayınları, İstanbul: 91-104.
  3. Aykurt,A., Böyükulusoy, K., Benli-Bağcı, E., Deniz, S. 2003 Bodrum Kesikservi Erken Tunç Çağı I Mezarlığı, Bilgin Kültür Sanat Yayınları, Ankara.
  4. Başaran, M. 2018 MÖ 2. Binyıl Kuzey Ege Kültürel İletişim Ağı İçinde Maydos Kilisetepe Höyüğü. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Çanakkale.
  5. -2020a MÖ 2. Binyılda Kuzey Ege’de İletişim ve Kültürel Bağlantılar: Maydos Kilisetepe Höyüğü, Propontis ve Çevre Kültürleri, V. Keleş (ed.), Ege Yayınları, İstanbul: 209-222.
  6. -2020b Maydos Kilisetepe Bezemeli Mimari Kaplamaları: Tipolojik Değerlendirme ve Kültürel Etkileşim Sahası. Maydos I, G. Sazcı (ed.), Ege Yayınları, İstanbul: 147-189.
  7. Bernabó-Brea, L. 1964 Poliochni. Città Preistorica nell’ Isola di Lemnos, I. “L Erma” di Bretschneider Rome.
  8. Buchholz, H.G., Wagner, P. 1987 Zu frühbronzezeitlichen Verbindungen Zwischen dem Balkanraum und Hellas. Ägäische Bronzezeit, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt: 121–136.
  9. Cherry, J. F. 2013 Eşit Yönetimler Arası Etkileşim. Arkeoloji Anahtar Kavramlar, C. Renfrew, P. Bahn (ed.), (Çev. Selda Somuncuoğlu), İletişim Yayınları, İstanbul: 107-112.
  10. Cosmopoulos, M. 1991 Exchange Networks in Prehistory: The Aegean and the Mediterranean in the Third Millennium B.C. Aegaeum 7, Thalassa: L’Égée préhistorique et la mer, R. Laffineur, L. Basch (ed.), Universite de Liege, Liège/Austin: 155-168.

Kaynak Göster

EndNote
Başaran M (01 Aralık 2024) Erken Tunç Çağı Kil Çapa ve Kancalarına Gelibolu Yarımadası’ndan Örnekler. Colloquium Anatolicum 23 53–72.