Havuz-Aslantaş ve Karaseki Yerleşim Dokusu ve Bölgesel İlişkiler Üzerine İncelemeler
Öz
Havuz-Aslantaş / Karaseki arkeolojik yüzey araştırmasının sırasıyla 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleştirilen üçüncü ve dördüncü arazi çalışmaları, Sivas’ın güney kesimindeki tarihi kültür peyzajına dair değerli yeni bakış açıları sunmuştur. Kangal Havzası'nın merkezinde, Karaseki bazalt platosu üzerinde yer alan Havuz-Aslantaş yerleşimine odaklanan araştırmada, yaklaşık 45 hektarlık yerleşim alanının detaylı haritası ilk kez sunulmuştur. Bu süreçte, belirgin bir pastoral (hayvancılık odaklı) karakter sergileyen bir yerleşim modeli ortaya çıkarılmıştır. Projenin bir parçası olarak, yerleşimin çekirdek bölgesini ve 50 km yarıçapındaki çevresini incelemek amacıyla uzaktan algılama teknikleri etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bugüne kadar çalışma alanında 250'den fazla potansiyel arkeolojik sit alanı tespit edilmiştir. Çekirdek bölgenin kuzey sınırı, 11 kilometre uzunluğundaki gizemli bir duvar ve diğer sıra dışı yapıların keşfedildiği Kulmaç Dağları silsilesi ile tanımlanmaktadır. Buna karşılık, araştırma alanının güney sınırı Gürün bölgesine kadar uzanmakta olup burada kaydedilen yeni alanlar, Kangal Havzası'nda tanımlanan yerleşim sisteminin doğrudan bir devamına işaret etmektedir. Arkeolojik açıdan bir ‘terra incognita’ sayılabilecek bu bölgedeki dört yıllık araştırmaların ardından, geçmişe ait zengin ve beklenmedik bir kültür peyzajı gün yüzüne çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Havuz-Aslantaş, Kangal Havzası, Geç Hitit Dönemi, Demir Çağı, Yerleşim Arkeolojisi
Kaynakça
- Aksoy, B., Mielke, D.P. 2024a Doğal ve Arkeolojik Yönleri ile Kangal Havzası’nda (Sivas) Bir Yerleşim Bölgesi: Havuz-Aslantaş ve Karaseki. Colloquium Anatolicum 23:149-80.
- 2024b Havuz-Aslantaş und die Natur- und Kulturlandschaft des Karaseki. Die Feldarbeiten der Kampagnen 2022 und 2023. Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft zu Berlin 156-105-152.
- Arnhold, S. 2014 Die Altınyayla Ovası. Das Umland von Kuşaklı-Sarissa. Entwicklung und Ressourcennutzung der Kulturlandschaft in einer zentralanatolischen Siedlungskammer. Dissertation (Doktora Tezi) Philipps-Universität Marburg.
- Boehmer, R.M. 1967 Havuzköy In Ostkappadokien. Archäologischer Anzeiger 82 (2):132-141.
- Bryce, T. 2012 The World of the Neo Hittite Kingdoms. A Political and Military History. Oxford University Press, Oxford.
- Ehringhaus, H. 2014 Das Ende, das Anfang war: Felsreliefs und Felsinschriften der luwischen Staaten Kleinasiens vom 12. bis 8./7. Jahrhundert v. Chr. Nünnerich-Asmus Verlag: Mainz.
- French, D. 1983a Roman Roads and Milestones in Anatolia 1982. C. Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 87–88.
- 1983b The Year’s Work. Anatolian Studies 33: 10.
- Hawkins, J.D. 2000 Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions. Inscriptions of the Iron Age. C. 1. Walter de Gruyter, Berlin/ New York.
- Konyar, E. 2004 Doğu Anadolu Erken Demir Çağı Kültürü: Arkeolojik Kazı ve Yüzey Araştırmaları Bulgularının Değerlendirilmesi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.