Geç Hitit Gurgum Krallığı Mezar Stellerinde Aile Temsilleri: Anne Figürünün Görsel Baskınlığı ve Baba Figürünün İkonografik Konumu
Öz
Geç Hitit Dönemi’nde Gurgum kökenli mezar stelleri, toplumsal kimlik ve aile ilişkilerinin görsel olarak kurgulandığı, zengin bir temsil alanı sunar. Bu çalışma, Gurgum bölgesine ait mezar stellerinde anne ve baba figürlerinin temsiline odaklanarak, bu figürlerin toplumsal ve ailevi kimlikleri nasıl yansıttığını analiz etmektedir. Arkeolojik veriler ve karşılaştırmalı örnekler doğrultusunda, aile kompozisyonlarının seçici bir düzen içinde oluşturulduğu ve özellikle anne–çocuk temsillerinin baskın olduğu görülmektedir. Bu durum, anneliğin üretkenlik, yaşam ve ölüm sonrası belleğe ilişkin merkezi rolüne işaret etmektedir. Buna karşılık, baba figürü sınırlı görünürlüğüne rağmen soyun hukuki ve kültürel devamlılığını simgeleyen özel bir konumda yer almaktadır. Çalışma, erkekliğin Gurgum ikonografisinde kral, baba, eş ve birey kimlikleri arasında dağıtılmış çok katmanlı bir yapı içinde temsil edildiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Geç- Hitit, Gurgum, Maraş, Anne ve Baba Temsili, Toplumsal Kimlik
Kaynakça
- Akurgal, E. 1966 Art of the World: Its Origins in the Mediterranean and Near East, Non-European Culture, the Historical, Sociological and Religious Backgrounds. Crown Publishers INC, New York.
- Beckman, G. 1983 Hittite Birth Rituals, Second Revised Edition. Studien zu den Boğazköy-Texten 29, Otto Harrassowitz, Wiesbaden.
- Ben-Barak, Z. 1987 The Queen Consort and the Struggle for Succession to the Throne. La Femme dans le Proche-Orient ancien: XXXIIIe Rencontre Assyriologique Internationale (Paris, 7-10 juillet 1986), J.-M. Durand (ed.), Éditions Recherche sur les Civilisations, Paris: 33-40.
- Bonatz, D. 2000a Das syro-hethitische Grabdenkmal: Untersuchungen zur Entstehung einer neuen Bildgattung in der Eisenzeit im nordsyrisch-südostanatolischen Raum. Verlag Philipp Von Zabern, Mainz.
- 2000b Syro-Hittite Funerary Monuments: A Phenomenon of Tradition or Innovations?. Essays on Syria in the Iron Age, G. Bunnens (ed.), Peeters, Louvain: 189-210.
- Bryce, T.R. 2002 Life and Society in the Hittite World. Oxford University Press, Oxford.
- Çifçi, A. 2020 The Karaçay/Pazarcık Stele of the Storm God. Anatolian Research 23: 123–134.
- Çifçi, A., Başpınar, G. 2023 Yörükselim Stele: A Neo-Hittite Period Stele from Kahramanmaraş Museum. Anatolica XLIX: 81–91.
- Darga, M. 1992 Hitit Sanatı. Akbank Kültür ve Sanat Yayınları, İstanbul.
- 2020 Anadolu'da Kadın: On Bin Yıldır Eş, Anne, Tüccar, Kraliçe. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
