Sillyon Sikkelerinde Kentin Kuruluş Efsanesi

Yıl 2017, Sayı: 16 , 121 - 138 , 01.06.2017

Hüseyin Köker

https://izlik.org/JA29XP35AW

Öz

In ancient times the city-states frequently claim to remember their past by referred ktistai myths in social and political terms. The best revealing examples of these are coins, epigraphic and sculptural artefacts. Especially in the highest days of the Roman Imperial period, some cities featured descriptions of such myths on their coins upon to remember and to proud of their Hellenic origin by reasons of social, political and economic terms. In this context, a Pamphylian city Sillyon too remembers her past that proud of and commemorates foundation myths and heroes through its coins, which investigating here. The depictions on coins of Sillyon refer to her foundation myths and ktistes heroes who take part in it. However, the silence of written sources does not allow us to learn the content of this myth and the heroes. But the coins suggest that Sillyon was in initiatives become a member of Panhellenic League duruing the Antonines period and to benefit from the emperor’s bestowal.

Anahtar Kelimeler

Sillyon , Ktistes , Mopsos , Leontheus , Panhellenion

Sillyon Sikkelerinde Kentin Kuruluş Efsanesi

https://izlik.org/JA29XP35AW

Öz

Antik çağda kent devletleri, politik ve sosyal açıdan, sık sık kuruluş ktistes mitoslarına çeşitli vasıtalarla göndermeler yaparak geçmişlerini hatırlamak istemişlerdir. Bunun örneklerini en iyi şekilde numismatik, epigrafik ve heykeltıraşlık bulgular gözler önüne sermektedir. Özellikle Roma İmparatorluk döneminin en parlak günlerinde belli politik, ekonomik ve sosyal nedenlerden ötürü Hellen köklerini hatırlayarak bundan gurur duymak vesilesiyle bazı kentler, darp ettirdikleri sikkeler üzerinde kuruluş mitoslarını konu alan tasvirlere yer vermişlerdir. Pamphylia kenti Sillyon da burada ele alınacak sikkeleri vasıtasıyla, gurur duyduğu eski köklerini hatırlamakta, kuruluş efsanesini ve kahramanlarını anmaktadır. Sikkeler üzerindeki betimler, kentin kuruluş efsanesine ve bunda rol alan kurucu ktistes kahramanlara işaret etmektedir. Ancak, yazılı kaynakların suskunluğu bu efsanenin içeriğini ve rol alan kahramanları öğrenmemize olanak tanımamaktadır. Fakat bu sikkeler, kentin Antoninler Dönemi’nde Panhellen Birliği’ne üye olabilmek ve imparatorların ihsanlarından yararlanabilmek için girişimlerde bulunduğunu düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sillyon , Ktistes , Mopsos , Leontheus , Panhellenion

Kaynakça

• Abbasoğlu, H. 2007 “Par-ha-a’dan Perge’ye”, M. Alparslan – M.Doğan-Alparslan – H.Peker (eds.), Belkıs Dinçol ve Ali Dinçol’a Armağan, İstanbul: 21-25.
• Astour, M. C. 1967 Hellenosemitica: An Ethnic and Cultural Study in West Semitic Impact on Mycenaean Greece, Leiden.
• Baldriga, R. 1994 “Mopso tra Oriente e Grecia. Storia di un perssonagio di frontiere”, QUCC 46. 1: 35-71.
• Balkan-Atlı, N. 2003 “A Short Report on Flint and Obsidian Finds”, H. Abbasoğlu – W. Martini (eds.), Die Akropolis von Perge Band I, Mainz: 79-81.
• Barnett, R. D. 1953 “Mopsos”, JHS 73: 140-143.
• Bean, G. E. 1991 Kleinasien 2. Die türkische Südküste von Antalya bis Alanya, Stuttgart.
• Bossert, H. Th. 1948 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, Oriens I/2: 163-192.
• Bossert, H. Th. 1949 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, Oriens II/1: 72-120.
• Bossert, H. Th. 1950 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, ArOr XVIII/3: 10-42.
• Bossert, H. Th. 1951 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, Anadolu Araştırmaları I/3: 264-295.
• Bossert, H. Th. 1952 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, Anadolu Araştırmaları II/2: 167-188.
• Bossert, H. Th. 1953 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, Anadolu Araştırmaları II/3: 293-339.
• Bossert, H. Th. 1956 “Die Phönizisch-hethitischen Bilinguen vom Karatepe”, Gedenkschrift Paul Kretschmer I: 40-51.
• Bossert, H. Th. – U. B. Alkım – H. Çambel – N. Ongunsu– İ. Süzen 1950 Karatepe Kazıları. (Birinci Ön-Rapor), Türk Tarih Kurumu Yayınları V. Seri, no. 9.
• Bremmer, J. N. 2008 Greek Religion and Culture, the Bible and the Ancient Near East, Jarusalem Studies in Comperative Religion 8, Leiden.
• Bremmer, J. N. – S. Fischer 2000 “Mopsos”, DNP 8: 390-1.
• Bryce, T. R. 2006 Kingdom of Hittites, Oxford.
• Çambel, H. 1999 Corpus of Hierogliphic Luwian Inscriptions II. Karatepe-Aslantaş, Berlin/New York.
• Demir, M. 2014 Lidyalılar. Mythos’tan Logos’a, Ankara.
• Erhat, A. 1993 Mitoloji Sözlüğü, İstanbul.
• Finkelberg, M. 2005 Greeks and Pre-Greeks: Aegean Prehistory and Greek Heroic Tradition, Cambridge.
• Follet, S. 1976 Athènes au IIe et IIIe siècle. Études chronologiques et prosopographiques, Paris.
• Goetze, A. 1928 “Madduvattaš”, Hettitische Texte Heft III, MVAEG 32/1.
• Grainer, D. J. 2009 The Cities of Pamphylia, Oxford.
• Grimal, P. 2012 Mitoloji Sözlüğü. Yunan ve Roma, İstanbul.
• Gür, B. 2013 “Mopsos Mitosu ve Anadolu’daki Arkeolojik Buluntular”, History Studies 5.1: 181-197.
• Hanfmann, G. M. A. 1958 “Lydiaka”, HSCP 63: 65-88.
• Hawkins, J. D. 2000 Corpus of Hierogliphic Luwian Inscription I.1-3, Berlin/New York.
• Hereward, D. 1958 “Inscriptions from Pamphylia and Isauria”, JHS 78: 57-77.
• Hervás, R. G. 2013 “II Panhellenion e i suoi membri: un riesame della documentazione epigrafica relativa alla compozione della lega”, Mediterraneo Antico XVI. I: 101-122.
• Işık, F. 1996 “Pamphylia ve Anadolu Gerçeği”, Adalya 1: 23-44.
• Işık, F. 2008 “Mopsos Mitosu ve Bilimsel Gerçekler Perge ve Karatepe’nin Kuruluşu Üzerine”, İ. Delemen – S. Çokay-Kepçe – A. Özdizbay (eds.), Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu’na 65. Yaş Armağanı EUERGETES Cilt I, İstanbul: 571-585.
• Jones, C. P. 1996 “The Panhellenion”, Chiron 26: 29-56.
• Kern, O. 1900 Inschriften von Magnesia am Maeander, Berlin.
• Kranz, P. 1990 “Zeugnisse hadrianischer Religionspolitik im Osten”, C. Börker – M. Donderer (eds.), Das Antike Rom und der Osten, Festschrift für Klaus Parlasca zum 65. Geburtstag, , 1990: 125-141.
• Kruse, G. 1935 “Mopsos”, RE XVI: 241-243.
• Küpper, M. 1996 “Sillyon. Research Work 1995”, XIV. AST II: 451-462.
• Lanckoronski, K. G. von 2005 Pamphylia ve Pisidia Şehirleri. I. Cilt: Pamphylia, Antalya.
• López-Ruiz, C. 2009 “Mopsos and Cultural Exchange between Greeks and Locals in Cilicia”, U. Dill – Ch. Walde (eds.), Antiken Mythen: Medien, Transformationen und Konstruktionen, Berlin: 487-501.
• Mansel, A. M. 1956a “1953 Antalya Bölgesi (Pamphylia) Kazılarına Dair Rapor”, TAD 6/1: 5-10.
• Mansel, A. M. 1956b “1954 Side ve Perge Kazıları”, Belleten 20, 1956: 334.
• Mansel, A. M. 1956c “Bericht über Ausgrabungen und Untersuchungen in Pamphylien in den Jahren 1946-1955”, AA 71: 34-120.
• Mansel, A. M. 1958 “1946-1955 Yıllarında Pamphylia’da yapılan Kazılar ve Araştırmalar”, Belleten XXII 86: 211-240.
• Martini, W. 2003 “Historische Schlußfolgerungen”, H. Abbasoğlu – W. Martini (eds.), Die Akropolis von Perge Band I, Mainz: 179-186.
• Nasrallah, L. 2008 “The Acts of the Apostles, Greek Cities, and Hadrian’s Panhellenion”, JBL 127: 533-566.
• Nollé, J. 2001 Die Abwehr der wilden Schweine. Sckwarzwildjagden im antiken Lykien, München.
• Oettinger, N. 2008 “The Seer Mopsos (Muksa) as a Historical Figure”, B. J. Collins – M. R. Bachvarova – I. Rutherford (eds.) Anatolian Interfaces: Hittites, Greeks and Their Neighbours: Proceedings of an International Conference on Cross-Cultural Interaction, September 17-19, 2004, Oxford: 63-66.
• Olcay, N. – O. Mørkholm 1971 “The Coin Hoard from Podalia”, NC XI : 1-29.
• Oliver, J. H. 1970 Marcus Aurelius: Aspects of Civic and Cultural Policy in the East, Hesperia Supplement XIII, Princeton.
• Oreshko, R. 2013 “The Achaean Hides, Caged in Yonder Beams, The Value of Hierogliphic Luwian Sign 429 Reconsidered and a New Light on the Cilician Ahhiyawa”, Kadmos 52: 19-33.
• Otten, H. 1988 Die Bronzetafel aus Boğazköy. Ein Staatsverstag Tuthalijas IV.
• Özdizbay, A. 2012 Özdizbay, Perge’nin M.S. 1.-2. Yüzyıllarındaki Gelişimi, Antalya.
• Paribelli, P. – Romanelli, P. 1914 “Studi e rierchi archeologiche nel’Anatolia meridionale”, MonAnt 23: 5-276.
• Pekman, A. 1956 “1953 senesi Perge kazısında bulunan ktistes kitabeleri hakkında”, V. Türk Tarih Kongresi Tebliğler, Ankara, 12-17 Nisan 1956: 38-45.
• Pekman, A. 1970 Eskiçağda Bazı Anadolu Şehirlerinin Tanrı ve Kahraman Ktistesleri, İstanbul.
• Pekman, A. 1989 Son Kazı ve Araştırmaların Işığında Perge Tarihi, Ankara.
• Robert, L. 1960 “Monnaies et dininité d’Aspendos”, Hellenica 11-12: 177-188.
• Romeo, I. 2002a “The Panhellenion and ethnic in Hadrianic Greece”, CIPh 97.1: 21-40.
• Romeo, I. 2002b “Das Panhellenion”, Die griechische Klassik. Idee oder Wirklichkeit, Mainz: 675-681.
• RPC Onlline http://rpc.ashmus.ox.ac.uk/coins/4/5729/
• Simon, E. 1992 “Mopsos I-II”, LIMC V.1: 650-654.
• SNG France 3 Sylloge Nummorum Graecorum. France 3. Cabinet des Médailles. Pamphylie, Pisidie, Lycaonie, Galatie, Paris.
• SNG PfPs. Pamphylien Sylloge Nummorum Graecorum. Deutschland. Pfälzer Privatsammlungen. 4. Band. Pamphylien. Nr. 1-960, München.
• SNG Aulock Sylloge Nummorum Graecorum. Deutschland. Sammlung v. Aulock. Pamphylien. 11. Heft. Nr. 4477- 4893, Berlin.
• Spawforth, A. J. – Walker, S. 1985 “The World of the Panhellenion I”, JRS 75: 78-104.
• Starke, F. 1999 “Kleinasien III C”, DNP 6: 527-533.
• Şahin, S. 1996 “Perge Kentinin Kurucuları ve Plancia Magna”, Adalya I: 45-52.
• Şahin, S. 1999 Die Inschriften von Perge I, IK 54.
• Takmer, B. – N. Gökalp 2005 “Inscriptions from the Sanctuary of MHTHP ΘEΩN OYEΓEINOΣ at Zindan Mağarası I”, Gephyra 2: 103-113.
• Tekin,O. 1991 Aspendos Sikkeleri, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
• Tekoğlu, R. 1999-2000 “Eski Pamphylia Halkları ve Dilleri”, Adalya IV: 49-58.
• Tekoğlu, R. – Lemaire, A. 2000 “La bilingue royale louvito-phénicienne de Çineköy”, CRAI juillet-octobre: 961-1007.
• Umurtak, G. 2003 “A Short Report on a Group of Prehistoric Pottery”, H. Abbasoğlu – W. Martini (eds.), Die Akropolis von Perge Band I: 81-85.
• Ünal, A. 2006 “Hitit İmparatorluğu’nun Yıkılışından Bizans Dönemi’nin Sonuna Kadar Adana ve Çukurova Tarihi”, ÇÜSBED 15.3: 67-102.
• Weber, W. 1907 Untersuchungen zur Geschichte Hadrians, Leipzig.
• Weiss, P. 1984 “Lebendiger Mythos, Güründerheroen und städtische Gründungstraditionen in griechisch- römischen Osten”, WUrzbJb 10: 179-208.
• Weiss, P. 1997 “Leontheus”, LIMC VIII.1: 773-774.
• Willers, D. 1990 Hadrians panhellenisches Programm, Archäologische Beiträge zur Neugestaltung Athens durch Hadrian, Basel 1990 (Antike Kunst, Beiheft 16).