İç Kalıp Teknikli Cam Eserler ve Çanakkale Müzesi Örnekleri

Yıl 2016, Sayı: 15 , 212 - 237 , 01.06.2016

Emre Taştemür

https://izlik.org/JA87TK22DX

Öz

The core-formed glass technique which was the earliest glass container production technique, constitutes the main subject of this study. In the first place, general information is given about the core-formed glass technique and later an assessment of the finds now in Çanakkale Museum, most of which has been found alongside with archaeological contexts, takes place in the article. This study aims to make a morphological classification of the finds from their appearances to their latest periods, and a series of principal discussions such as the origins and the home of the finds are being held in the paper. Furthermore, it is hoped that this study will give general and current information about the core-formed glass finds in Çanakkale Museum and make a general assessment of them mainly in the light of their parallels.

Anahtar Kelimeler

Core-Formed , Glass , Çanakkale Museum , Troas , Calvert Collection

İç Kalıp Teknikli Cam Eserler ve Çanakkale Müzesi Örnekleri

https://izlik.org/JA87TK22DX

Öz

Makalenin konusunu en erken cam kap yapım tekniği olan iç kalıp teknikli camlar oluşturmaktadır. Öncelikle iç kalıp teknikli camlar hakkında genel bilgi verilmiş daha sonra ise Çanakkale Müzesi’ndeki çoğu kontekst buluntu olan eserlerin bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışmada söz konusu eserler erken dönemlerden geç dönemlere kadar biçimsel olarak sınıflandırılmış ve bu kapların kökeni ve üretim merkezi olabilecek bölgelerden söz edilmiştir. Ayrıca çalışmada iç kalıp teknikli kaplar hakkında genel ve güncel bilgiler vermenin yanı sıra analojilerden yararlanarak Çanakkale Müzesi’nde sergilenen eserlerin bir değerlendirmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İç Kalıp , Cam , Çanakkale Müzesi , Troas , Calvert Koleksiyonu

Kaynakça

• Allen, S. H. 1995 “Finding the Walls of Troy: Frank Calvert, Excavator”, AJA 99: 379- 407
• Arslan, N. – M. Dennert – B. B. Arslan 2009 “Assos 2007 Yılı Kazı Çalışmaları”, Kazı Sonuçları Toplantısı 30 Cilt 3: 105 -122.
• Arslan, N. 2007 “Assos Kazı Çalışmaları 2006”, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Haberler 24: 15 -16
• 2010 “Troas Bölgesindeki Taşın Hayat Verdiği Kent Assos: 1881 -2009 Yılları Arasındaki Kazılara Genel Bakış”, Colloquium Anatolicum IX: 113 -139
• 2011 “Assos 2010 Yılı Kazı ve Restorasyon Çalışmaları”, Kazı Sonuçları Toplantısı 30 Cilt 3: 41 -64
• Ataçeri, E. – S. Argavan 1961 “Bozcaada Ortaokul Sahasında Yapılan Kazı Hakkında Ön Rapor”, TAD 11: 19 -20 . Atik, Ş. 1990 “İç kalıp tekniği ile yapılmış Anadolu kaynaklı camlar” I. Uluslararası Anadolu Cam Sanatı Sempozyumu, İstanbul:16 -29
• 2004 mö. 1. Bin’de Anadolu’da Cam Üretimi, Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı-Tasarım Doktora Tezi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
• Barag, D. 1985 Catalogue of Western Asiatic Glass in the British Museum, Volume I, London.
• Bischop, D. 1990 “Funde früher Sandkerngläser”, Asia Minor Studien 10: Ü. Serdaroğlu – R. Stupperich (eds) Bonn: 139 -146.
• Blomme, A. – J. Elsen – D. Brems – A. Shortland – E. Dotsika 2016 “Tracing the Primary Production Location of Core-Formed Glass Vessels, Mediterranean Group I”, Journal of Archaeological Science: Reports 5: 1 - 9
• Clarke, J. T. – H. Bacon – R. Koldewey 1902 Investigation at Assos - Darawings and Photographs of the Buildings and objects Discovered During the Excavations of 1881 - 1882 - 1883, London.
• Calvert, F. 1859 “The Tumulus of Hanai Tepeh in the Troad”, The Archaeological Journal 16: 1-6.
• Calvert, F. – H. Thiersch 1902 “Beitraege zur Topographie der Troas”, AM 27: 239–252.
• Childe, G. 2006 Kendini Yaratan İnsan (İnsanın Çağlar Boyu Evrimi), İstanbul.
• Cook, J. M. 1973 The Troad. An Archaeological and Topographical Study, Oxford.
• Çakmaklı, Ö. D. 2012 “Başlangıcından Roma Dönemine Kadar Anadolu Opak Cam Kaseleri ve Tınaz Kasesi”, Kubaba 20: 79-89.
• Clairmont, C. 1977 Benaki Museum Catalogue of Ancient and Islamic Glass, Athens.
• Dedeoğlu, Ö. J. 1993 İzmir Arkeoloji Müzesi, İstanbul.
• Duyuran, R. 1960 “Çanakkale’de Eski Dardanos Kenti Yakınında Bulunan Tümülüs Hakkında Ön Rapor”, TAD 10: 9–12.
• Erten, E. 1999 “Kilikia’da Cam”, S. Durugönül - M. Durukan - G. Brands (eds), Olba II, I. Uluslararası Kilikia Arkeolojisi Cam Sempozyumu Bildirileri, Mersin: 169-183.
• 2002 “Glass in Hittites”, S. Durugönül - M. Durukan (eds), V. International Congress of Hittitology, Çorum: 319-329.
• Gençler, Ç. 2009 Elaiussa Sebaste Antik Yerleşimi Cam Buluntuları, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara.
• Goldstein, M.S. 1979 Pre-Roman And Early Roman Glass In The Corning Museum of Glass, Corning, New York.
• Grose, D. F. 1989 The Toledo Museum of Art Early Ancient Glass Core Formed, Rod-Formed, and Cast Vessels and Objects from the Late Bronze Age to the Early Roman Empire, 1600 BC to AD 50, Toledo Museum of Art, New York.
• Grossmann, R. A. 2002 Ancient Glass, A Guide to the Yale Collection, New Haven.
• Fossing, P. 1940 Glass Vessels before Glass-Blowing, Copenhagen.
• Harden, D.B. 1981 Catalogue of Greek and Roman Glass in the British Museum, Volume I. London.
• Hayes, J. W. 1975 Roman and Pre-Roman Glass in the Royal Ontario Museum, Toronto.
• Homeros 1924 İlias/The Iliad, (Çev. A.T. Murray), London.
• Körpe, R. 2004 “Son Arkeolojik Kazı Buluntuları Işığında Dardanos Antik Kenti”, Kubaba 3, 25-27.
• Lightfoot, C. S. 1989 Afyon Müzesi Cam Eserler Koleksiyonu - A Catalog of Glass Vessels in Afyon Museum BAR. International Series 530, Oxford.
• Leaf, W. 1923 Strabo on the Troad, Cambridge.
• McClellan, M. C. 1984 Core-Formed Glass from Dated Contexts (Classical, Mediterranean), University of Pennsylvania, (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Philadelphia.
• Moran, W.L. 1992 The Amarna Letters, Baltimore.
• Moore, M.B. – M.Z.P. Philippides 1986 Attic Black-Figured Pottery. The Athenian Agora. Vol. 23, Princeton.
• Nenna M. D. 1999 Exploration Archeologique De Delos - Les Verres, Fascicule XXXVII, Athens.
• Oikonomou Ar. – P. Triantafyllidis – K. Beltsios – N. Zacharias – M. Karakassides 2008 “Raman structural study of ancient glass artefacts from the island of Rhodes”, Journal of Non-Crystalline Solids 354 (2): 768-772.
• Oppenheim, A. L. 1973 “Towards a History of Glass in the Ancient Near East”, Journal of the American Oriental Society 93: 259-266.
• Özet, A. 1987 “Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ndeki Cam Örnekleri ile Antik Çağ'da Cam Yapımı”, Belleten 51: 587-609.
• 1998 Dipten Gelen Parıltı, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Cam Eserleri, Ankara.
• Özkan, T. 1990 “Dardanos Höyüğü-Nekropolü Kurtarma Kazısı,” I. Müze Kurtarma Kazıları Semineri, Ankara.
• 1993 Tenedos Arkaik ve Klasik Nekropolü, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İzmir.
• Özyiyit, Ö. 1992 “Efes Müzesindeki Arkaik Dönem Sonu Buluntuları”, Arkeoloji-Sanat Tarihi Dergisi VI: 91-94.
• Plinius 1991 Natural History, (Çev. Healy, J. F.), London.
• Polat, B. A. 2010 Troas Bölgesi’ndeki Arkaik ve Klasik Dönem Yerleşmeleri: Kent Planlama ve Savunma Sistemleri Açısından Bir İnceleme, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul.
• Rehren T.-Spencer, L.-Triantafyllidis, P. 2003 “The Primary Production of Glass at Hellenistic Rhodes”, Annales du 14e Congrès de l’Association Internationale pour l’Histoire du Verre, Nottingham, 39-44.
• Jackson-Tal, R. 2004 “The Late Hellenistic Glass Industry in Syro-Palestine: A Reappraisal”, JGS 47: 11-32.
• Sams, K. – İ. Temizsoy 2002 Gordion Museum, Ankara.
• Schliemann, H. 1881 Ilios. Stadt und Land der Trojaner. Forschungen und Entdeckungen in der Troas und besonders auf der Baustelle von Troja, Leipzig.
• Schlosser, I. 1977 Das Alte Glass, Braunschweig.
• Serdaroğlu, Ü. 1983 “1981 Yılı Assos Çalışmaları”, Kazı Sonuçları Toplantısı 4 ,181-182.
• 1992a “Ausgrabungen in Assos 1990”, Asia Minor Studien 5, Ü. Serdaroğlu – R. Stupperich (eds) Bonn: 1-32.
• 1992b “Assos 1990 Yılı Kazı ve Onarım Çalışmaları”, Kazı Sonuçları Toplantısı 13, 43-51.
• 1993 “Ausgrabungen in Assos 1991”, Asia Minor Studien 10, Ü. Serdaroğlu – R. Stupperich (eds) Bonn: 1-36.
• Sevin, V. 2001 Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası 1, Ankara.
• Sevinç, N. – M. Treister 2003 “Metal Work from the Dardanos Tumulus”, M. Korfmann (eds), Studia Troica 13: 215-260.
• Shortland, A.J. – H. Schroeder 2009 “Analysis of first millennium BC glass vessels and beads from the Pichvnari necropolis, Georgia”, Archaeometry 51: 947-965.
• Smith, R. W. 1957 Glass from The Ancient World: the Ray Winfield Smith Collection, Corning.
• Stern, E. M. 1977 Ancient Glass at the Foundation Custodia, (Collection Fritz Lugt-Paris), Groningen. 1999 “Ancient Glass in Athenian Temple Treasures”, JGS 41: 19-50.
• Strabon 2005 Geographika. Antik Anadolu Coğrafyası (XII-XIII-XIV), (Çev. Adnan Pekman), İstanbul. 2013 “Hellenistic Core-Formed Glass Alabastra from Leros Island, Dodecanese, Greece”, JGS 55: 227-229.
• Taştemür, E. 2007 Klaros Cam Eserleri, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Edirne.
• 2013 mö 7. Yüzyıldan 4. Yüzyıla Cam Kaseler, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
• Triantafyllidis, P. 1998 Triantafyllidis, P., “New Evidence of the Glass Manufacture in Classical and Hellenistic Rhodes”, Annales du 14e Congres de l’ Association International pour l’ Histoire du Verre, Venezia-Milano, 30-34.
• Verhelst, B. – P. Cosyns – K. Nys 2015 (?) “The core-formed glass vessels from the late Archaic to the late Hellenistic period: Capacity measurement to demonstrate standardized productions”, Poster, 20e Congrès de l’Association Internationale pour l’Histoire du Verre, Fribourg-Swiss, Forthcoming.