Diyarbakır Müzesi’nden Bir Grup Yeni Assur Çanak Çömleği

Yıl 2013, Sayı: 12 , 145 - 164 , 01.06.2013

Nilgün Coşkun

https://izlik.org/JA34YC89GD

Öz

Son yıllarda yürütülen kazı çalışmaları Assur kültürünün Yukarı Dicle Havzası’ndaki gelişimini daha ayrıntılı bir şekilde ortaya koymuştur. 1990lı yılların başında Üçtepe ve Girnevaz kazılarının sağladığı sınırlı bilgiler, özellikle Güneydoğu Anadolu Projesi GAP kapsamında gerçekleştirilen yeni kurtarma projeleriyle artmıştır. Adıyaman yakınındaki Tille French 1988: 337 , Mardin Nusaybin’deki Girnevaz Erkanal 1984: 133 , Diyarbakır çevresindeki Üçtepe Sevin 1994: 401; Köroğlu 1998: 33 ve Ziyarettepe’de Matney et al. 2004: 391 anıtsal mimariyle birlikte saptananların yanında Kavuşan Kozbe 2009: 203 , Hakemi Use Tekin 2009 , Gre Dimse Karg 2002: 705 , Harabe Bezikan Tekinalp-Alp 1999: 216 , Salat Tepe Ökse-Görmüş Baskıda , Aşağı Salat Şenyurt 2006: 697 ve Hirbemerdon Guarducci,– Laneri 2010: 29-31 gibi tarımsal yerleşme yerlerinde ele geçen Assur çanak çömlek malzemesi, kentsel ve köysel yansımalar konusunda da yararlı bilgiler sağlamış bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Orta Demir Çağı , Yeni Assur , Güneydoğu Anadolu , Diyarbakır Müzesi

Kaynakça

• Anastasio, S. 2010 Atlas of the Assyrian Pottery of The Iron Age (Subartu XXIV), Brepols.
• Blaylock, S. 1999 “Iron Age Pottery from Tille Höyük, South-Eastern Turkey”, A. Hausleiter (ed.) Iron Age Pottery in Northern Mesopotamia, Northern Syria and South-Eastern Anatolia, Münster: 263-286.
• Coşkun, N. 2013 Güneydoğu Anadolu Bölgesi Orta Demir Çağ Çanak Çömlek Kültür Bölgeleri: Gelişimleri, Sınırları, Çanak Çömlek Grupları Ve İlişkileri Çerçevesinde Değerlendirilmesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Van.
• Coşkun Köse, N. 2005 Diyarbakır-Bismil Yüzey Araştırmasında (Dicle’nin Güneyi) Saptanmış Yerleşimlerin Çanak Çömlek Malzemesinin Değerlendirilmesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van.
• Curtis, J. 1989 Excavations at Qasrij Cliff and Khirbet Qasrij (British Museum Western Asiatic Excavations, 1), London.
• Curtis, J. – A. Green 1997 Excavations at Khirbet Khatuniyeh, Saddam Dam Report II, London.
• Eidem, J. – R. Ackermann 1999 “The Iron Age Ceramics from Tell Jurn Kabir”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds.) Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, , Münster: 309-324.
• Erkanal, H. 1984 “1982 Girnevaz Kazıları”, Kazı Sonuçları Toplantısı, V: 131-137.
• French, D. 1988 “1986 Tille Arkeoloji Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı, IX-1: 335-344.
• Gökçe, B. 2005 Diyarbakır-Bismil Yüzey Araştırmasında (Dicle’nin Kuzeyi) Saptanmış Yerleşimlerin Çanak Çömlek Malzemesinin Değerlendirilmesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van.
• Guarducci, G. – N. Laneri 2010 “Hirmebedon Tepe During the Iron Age Period: A Case Study in the Upper Tigris River Region”, Anatolica, XXXVI: 17-65.
• Green, A. 1999 “The Ninevite Countryside. Post and Places of the Eski-Mosul Region in the Neo-Assyrian and Post-Assyrian Periods”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds.) Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 91-126.
• Haller, A. 1954 Die Gräber und Grüfte von Assur, Berlin.
• Hausleiter, A. 1999 “Neo-Assyrian Pottery from Kalhu/Nimrud-with special reference to the Polish excavations in the “Central Building” (1974-76)”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds.) Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 17-60.
• 2010 Neuassyrische Keramik im Kerngebiet Assyriens, Wiesbaden. Jamieson, A. S.
• 1999 “Neo-Assyrian Pottery from Tell Ahmar”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds.) Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 287-308.
• Karg, N. 1999 “Gre Dimse 1998: Başlangıç Raporu”, N. Tuna – J. Öztürk (eds.) Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 1998 Yılı Çalışmaları, Ankara: 237-270.
• 2002 “2000 Yılı, Gre Dimse (Ilısu) Kazı Çalışmaları”, N. Tuna – J. Velibeyoğlu (eds.), Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 2000 Yılı Çalışmaları, Ankara: 699-738.
• Kozbe, G. 2006 “Çanak Çömlek Gelenekleri Işığında Geç Tunç Çağı Sonundan Geç Demir Çağı Sonuna Dek Yukarı Dicle Bölgesi’ndeki Assur Varlığı”, Hayat Erkanal’a Armağan: Kültürlerin Yansıması, İstanbul: 496-509.
• 2007 “Kavuşan Höyük 2005 Yılı Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı, XXVIII-1, Ankara: 573-588.
• 2010 “Kavuşan Höyük Kazısı 2008”, Kazı Sonuçları Toplantısı, XXXI-4, Ankara: 173-196.
• Kozbe, G. – Köroğlu, K. 2004 “Kavuşan Höyük 2002 Yılı Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı, XXV-1, Ankara: 279-288.
• Kozbe, G. – İ. Öğütle – S. İşler 2009 “Kavuşan Höyük 2007”, Kazı Sonuçları Toplantısı, XXX-2, Ankara: 199-216.
• Köroğlu, K. 1998 Üçtepe I, Ankara.
• 2002 “Demir Çağı’nda Yukarı Dicle Bölgesi”, Anadolu Araştırmaları, XVI; İstanbul: 449-475.
• Lines, J. 1954 “Late Assyrian Pottery from Nimrud”, Iraq, 16-2: 164-167.
• Lloyd, S. – N. Gökçe 1953 “Sultantepe: Anglo-Turkish Joint Excavations, 1952”, Anatolian Studies, 3: 27-47.
• Lumsden, S. 1999 “Neo-Assyrian Pottery from Nineveh”, A. Hausleiter – A. Reiche Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 3-15.
• Matney, T. 2011 ”The Iron Age of Southeastern Anatolia”, S. R. Steadman – G. McMahon (eds), The Oxford Handbook of Ancient Anatolia 10.000- 323 B.C.E, New York: 443-464.
• Matney, T. – M. Roaf – J. MacMgGinnes – H. McDonald 2004 ”Ziyaret Tepe Kazıları 2001”, N. Tuna – J. Greenhalg – J. Velibeyoğlu (eds.), Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 2001 Yılı Çalışmaları, Ankara: 387-425.
• Matney, T. – L. Rainville – K. Köroğlu – D. Wicke – J. MacMgGinnes 2007 “Report on Excavations at Ziyaret Tepe, 2006 Seasons”, Anatolica, XXXIII, 2007: 23-74.
• Müller, U. 1999 “Die eisenzeitliche Keramik des Lidar Höyük”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds.), Iron Age Pottery in Northern Mesopotamia, Northern Syria and South-Eastern Anatolia, Münster: 405-433.
• Oates, J. 1959 “Late Assyrian Pottery from Fort Shalmaneser” Iraq, XXI-2: 130-146.
• Oggiano, I. 1999 “Cataloguistics: The Experience at Tell Afis, Syria”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds), Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur Und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 377-402.
• Ökse, T. – A. Görmüş Baskıda “Demir Çağında Salat Tepe”, Veli Sevin’e Armağan Kitabı.
• Rawson, P. S. 1954 “Palace Ware from Nimrud Technical Observations on Selected Examples”, Iraq, 16-2: 168-172.
• Reiche, A. 1999 “Iron Age Pottery from Tell Rad Shaqrah (North-East Syria)”, A. Hausleiter ve A. Reiche (eds.), Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 231-259.
• Schmidt, C. 1999 “Die Keramik der Areale A-F in Kar-Tukulti-Ninurta”, A. Hausleiter – A. Reiche (eds), Altertumskunde des Vorderen Orients Archäologische Studien zur Kultur und Geschichte des Alten Orients, Band 10, Münster: 61-90.
• Sevin, V. 1994 “1990 Yılı Diyarbakır Üçtepe Höyüğü Kazıları”, Kazı Sonuçları Toplantısı, XV-1: 399-417.
• Şenyurt, Y. 1986 “Çok Renkli Geç Assur Devri Seramiği”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1986 (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara.
• Şenyurt, Y. 1988 “Girnevaz Kazıları Işığında Geç Assur Devri Düğme Dipli Vazoları”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, XXXII-1/2, Ankara: 281-291.
• Şenyurt, Y. 2006 “Aşağı Salat Tepe’den Bir Yeni Assur Mezarı (M-29)”, Hayat Erkanal’a Armağan Kültürlerin Yansıması, İstanbul: 697-704.
• Tekin, H. 2003 “Hakemi Use 2001 Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı, XXIV-1, Ankara: 59-71.
• 2004 “Hakemi Use 2001 Yılı Kazısı İlk Sonuçlar” 2001”, N. Tuna – J. Greenhalg – J. Velibeyoğlu (eds.), Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 2001 Yılı Çalışmaları, Ankara: 425-449.
• 2009 “Hakemi Use 2008 Yılı Kazılarında Keşfedilen Geç Assur Dönemi Mezarları”, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Dergisi, 26-2, Ankara: 193-211.
• Tekinalp, V. – A. O. Alp 1999 “Harabe Bezikan Höyük: 1998 Araştırması”, N. Tuna – J. Öztürk (eds.), Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 1998 Yılı Çalışmaları, Ankara: 215-228.