Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?

Oğuz Soysal

TR EN

Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?

Öz

Bu araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Okuyucular, ilk bölüme A metin verilerini bir araya getirip düzenleyen bir istatistik, ikinci bölüme B ise daha çok tarihsel içerikli bir senaryo gözüyle bakabilir. Birinci bölüm, oldukça karmaşık ve kırıntı halindeki bilgiler dahilinde, aynı ismi taşıyan tarihî şahsiyetlerin tanımlanmalarını konu alırken, ikinci bölüm, aynı kişilerin Hitit Tarihi’nde oynadıkları roller hakkında varsayımlar ileri sürmektedir. Bu bölümde, kesin tarihsel sonuçlar sunmaktan daha çok genellikle hipotezlere dayanan bazı teklifler getirilse de, hemen hemen bütün ayrıntılarda tutarlı olduğuna inanılan metinsel veriler sunulması ve sorgulayıcı işaretlerde bulunulmasına özen gösterilmiştir. Üçüncü bölüm C ise, aynı konuda daha önce tarafımdan yapılan yayınlardaki görüşlere karşı getirilen kritiklere cevap mahiyetteki ayrıntılardan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kantuzzili, Tuthaliya, Orta Hitit Krallığı, Kral Naipliği, Kralî Veraset ˘

Öz

Kantuzzili: A Regent for Tuth˘ aliya “the Younger”?

Öz

Two Middle Hittite persons named “Kantuzzili” are highly important individuals in Hittite History. By coincidence, both Kantuzzili had similar historical features: they were in close relationship with certain Middle Hittite rulers known as “Tutḫaliya”, and they were even superior to these kings in the course of the political events in the 15th and 14th Centuries BC. It is a serious problem and controversial case for Hittite studies to distinguish and number the Middle Hittite kings “Tutḫaliya”, and this issue makes more difficult a precise identification of both “Kantuzzili” who appear in connection with those rulers.

Anahtar Kelimeler

Kantuzzili, Tuthaliya, Middle Hittite Kingdom, Regency, Royal Succession˘

Kaynakça

Alp, S. 1991 Hethitische Briefe aus Maşat-Höyük, Türk Tarih Kurumu Yayınları VI/35, Ankara.
Beal, R. H. 1986 “The History of Kizzuwatna and the Date of the Šunaššura Treaty”, Orientalia NS 55: 424-445.
1992 The Organisation of the Hittite Military, Texte der Hethiter 20, Heidelberg.
2003 “The Predecessors of Hattušili I”, G. Beckman et al. (eds.), Hittite Studies in Honor of Harry A. Hoffner, Jr. on the Occasion of His 65th Birthday, Winona Lake: 13-35.
Bryce, T. 1998 The Kingdom of the Hittites, Oxford.
Carruba, O. 1977a “Beiträge zur mittelhethitischen Geschichte I. Die Tuthalijas und die Arnuwandas”, Studi Micenei ed Egeo-Anatolici 18: 137-174.
1977b “Beiträge zur mittelhethitischen Geschichte II. Die sogenannten ‘Protocoles de succession dynastique’ ”, Studi Micenei ed Egeo-Anatolici 18: 175-195.
1988 “Stato e società nel Medio Regno eteo”, Stato Economia Lavoro nel Vicino Oriente antico, Milano: 195-224.
1990 “Muwattalli I.”, X. Türk Tarih Kongresi (II), Ankara: 539-554, pl. 297-300.
2005a “Tuthalija 00I. (und Hattusili II.)”, Altorientalische Forschungen 32: 246-271.

2005b “Dokumente für die Zeit Tuthaliyas I. und Hattusilis II.”, A. Süel (ed.), V. Uluslararası Hititoloji Kongresi Bildirileri. Çorum 02 - 08 Eylül 2002, Ankara: 179-205.
2008 Annali Etei del Medio Regno, Studia Mediterranea 18, Series Hethaea 5, Pavia.
Corti, C. 2010 “The History of the Exploration of Uşaklı / Kuşaklı Höyük (Yozgat) and the ‘Rediscovery’ of a Middle-Hittite Tablet”, Colloquium Anatolicum 9: 193-212.
Dardano, P. 2006 Die hethitischen Tontafelkataloge aus Ḫattuša (CTH 276-282), Studien zu den Boğazköy-Texten 47, Wiesbaden.
de Martino, St. 1991 “Himuili, Kantuzili e la presa del potere da parte di Tuthaliya”, Quattro Studi Ittiti, Eothen 4, Firenze: 5-21.
2005 “Hittite Letters from the Time of Tutḫaliya I/II, Arnuwanda I and Tutḫaliya III”, Altorientalische Forschungen 32: 291-321.
2009 “The Hittite Queen Šata(n)duḫepa”, J. C. Fincke (ed.), Festschrift für Gernot Wilhelm anlässlich seines 65. Geburtstages am 28. Januar 2010, Dresden: 91-98.
2010 “Some Questions on the Political History and Chronology of the Early Hittite Empire”, Altorientalische Forschungen 37: 186-197.
del Monte, G. F. 2008 Le Gesta di Suppiluliuma, Pisa.
Dinçol, A. M. 2001 “Ein interessanter Siegelabdruck aus Boğazköy und die damit verknüpften historischen Fragen”, G. Wilhelm (ed.), Akten des IV. Internationalen Kongresses für Hethitologie. Würzburg, 4. - 8. Oktober 1999. Studien zu den Boğazköy-Texten 45, Wiesbaden: 89-97, pl. I.
Dinçol, A. M. – B. Dinçol 2010 “Wer war Walanni ?”, Hethitica 16: 35-38.
Dinçol, A. M. – B. Dinçol – J. D. Hawkins – G. Wilhelm 1993 “The ‘Cruciform Seal’ from Boğazköy-Hattusa”, Istanbuler Mitteilungen 43: 87-106, pl. 6.
Dinçol, B. 2006 “Über die Probleme der absoluten Datierung der Herrschaftsperioden der Hethitischen Könige nach der philologischen und glyptischen Belegen”, Byzas 4: 19-32.
Doğan-Alparslan, M. – M. Alparslan 2011 “Wohnsitze und Hauptstädte der hethitischen Könige”, Istanbuler Mitteilungen 61: 85-103.
Forlanini, M. 2005 “Hattušili II. - Geschöpf der Forscher oder vergessener König ? Ein Vorschlag zu seiner Stellung in der hethitischen Geschichte”, Altorientalische Forschungen 32: 230-245.
2010 “An Attempt at Reconstructing the Branches of the Hittite Royal Family of the Early Kingdom Period”, Y. Cohen et al. (eds.), Pax Hethitica. Studies on the Hittites and their Neighbours in Honour of Itamar Singer. Studien zu den Boğazköy-Texten 51, Wiesbaden: 115-135.
Frantz-Szabó, G. 1976-80 “Kantuzzili”, Reallexikon der Assyriologie 5: 390-391.
Freu, J. 1979 “Les débuts du Nouvel Empire hittite et les origines de l’expansion mycénienne. A propos d’une nouvelle datation des textes des rois Tuthaliya et Arnuwanda”, Annales de la Faculté des Lettres et Sciences Humaines de Nice 35: 7-37.
1995 “De l’ancien royaume au nouvel empire: les temps obscurs de la monarchie hittite”, O. Carruba et al. (eds.), Atti del II Congresso Internazionale di Hittitologia. Pavia 28 giugno 2 luglio 1993, Studia Mediterranea 9, Pavia: 133-148.
1996 “La ‘révolution dynastique’ du grand roi de Hatti Tuthaliya I”, Hethitica 13: 17-38.
2001 “De l’indépendance à l’annexion. Le Kizzuwatna et le Hatti aux XVIe et XVe siècles avant notre ère”, É. Jean et al. (eds.), Le Cilicie: Espaces et pouvoirs locaux (2e millénaire av. J.-C. - 4e siècle ap. J.-C.). Actes de la table ronde internationale d’Istanbul, 2-5 novembre 1999, Paris: 13-36.
2002 “Deux princes-prêtres de Kizzuwatna, Kantuzzili et Telepinu”, Hethitica 15: 65-80.
2004 “Le grand roi Tutḫaliya, fils de Kantuzzili”, M. Mazoyer – O. Casabonne (eds.), Antiquus Oriens. Mélanges offerts au Professeur René Lebrun (I), Paris: 271-304.
Freu, J. – M. Mazoyer 2007 Les débuts du Nouvel Empire Hittite. Les Hittites et leur histoire, Collection KUBABA Série Antiquité 12, Paris.
Friedrich, J. – A. Kammenhuber 1980 Hethitisches Wörterbuch2 Lieferung 5, Heidelberg.
Groddek, D. 2008a Hethitische Texte in Transkription KBo 22, Dresdner Beiträge zur Hethitologie 24, Dresden.
2008b Hethitische Texte in Transkription KBo 50, Dresdner Beiträge zur Hethitologie 28, Dresden.
2009a “Neues Zu mSUM-ma-dLAMMA und CTH 142”, Altorientalische Forschungen 36: 159-170.
2009b “Anfang und Ende des Ersten Pestgebetes Muršilis II.”, Res Antiquae 6: 93-110.
Gurney, O. R. 1973 “Anatolia c. 1600-1380 B. C.”, The Cambridge Ancient History3, Cambridge: 659-685.
1979 “The Anointing of Tudhaliya”, O. Carruba (ed.), Studia Mediterranea. Piero Meriggi Dicata (I), Pavia: 213-223.
Güterbock, H. G. 1956 “The Deeds of Suppiluliuma as Told by his Son, Mursili II”, Journal of Cuneiform Studies 10: 41-68, 75-98, 107-130.
1970 “The Predecessors of Šuppiluliuma again”, Journal of Near Eastern Studies 29: 73-77. Haas, V. 1984 Die Serien itkahi und itkalzi des AZU-Priesters, Rituale für Tašmišarri und Tatuhepa sowie weitere Texte mit Bezug auf Tašmišarri, Corpus der hurritischen Sprachdenkmäler I / 1, Roma.
1985 “Betrachtungen zur Dynastie von Hattuša im Mittleren Reich (ca. 1450-1380)”, Altorientalische Forschungen 12: 269-277.
Haider, P. W. 2003 “Westkleinasien nach ägyptischen Quellen des Neuen Reiches”, Chr. Ulf (ed.), Der neue Streit um Troia. Eine Bilanz, München: 174-192.
Hawkins, J. D. 2009 “The Arzawa letters in recent perspective”, British Museum Studies in Ancient Egypt and Sudan 14: 73-83.
Herbordt, S. 2003 “Einige gesiegelte Tonbulle mit Hieroglypheninschrift des Kantuzzili, des Prinzen von ‘Groß Hatti’ ”, Archäologischer Anzeiger 2003/1: 21-24.
Herbordt, S. – D. Bawanypeck – J. D. Hawkins 2011 Die Siegel der Grosskönige und Grossköniginnen auf Tonbullen aus dem Nişantepe-Archiv in Hattusa, Boğazköy-Ḫattuša 23, Mainz.
Hutter-Braunsar, S. 2001 “The Formula ‘to Become a God’ in Hittite Historiographical Texts”, T. Abusch et al. (eds.), Historiography in the Cuneiform World.
Proceedings of the XLVe Rencontre Assyriologique Internationale, Bethesda: 267-277.
Kapelus, M. 2010 “Good Death, Bad Death. On the Hittite Attitude towards Death”, A. Süel (ed.), VII. Uluslararası Hititoloji Kongresi Bildirileri. Çorum 25- 31 Ağustos 2008 (I), Ankara: 431-439.
Kempinski, A. 1993 “Suppiluliuma I: The Early Years of His Career”, A. F. Rainey (ed.), kinattūtu ša dārâti. Raphael Kutscher Memorial Volume, Tel Aviv: 81-91.
Klengel, H. 1999 Geschichte des hethitischen Reiches, Handbuch der Orientalistik I/34, Leiden-Boston-Köln.
Klinger, J. 1995 “Das Corpus der Maşat-Briefe und seine Beziehungen zu den Texten aus Ḫattuša”, Zeitschrift für Assyriologie 85: 74-108.
2006 “Die Korrespondenz mit Arzawa”, B. Janowski – G. Wilhelm (ed.), Texte aus der Umwelt des Alten Testaments, Neue Folge 3, Briefe, Gütersloh: 191-195.
Laroche, E. 1966 Les Noms des Hittites, Paris.
Marizza, M. 2007 Dignitari ittiti del tempo di Tutḫaliya I/II, Arnuwanda I, Tutḫaliya III, Eothen 15, Firenze.
Miller, J. L. 2004 Studies in the Origins, Development and Interpretation of the Kizzuwatna Rituals, Studien zu den Boğazköy-Texten 46, Wiesbaden.
Müller-Karpe, A. 2009a “Untersuchungen in Kayalıpınar und Umgebung 2006-2009”, Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft zu Berlin 141:173-238.
2009b “Recent Research on Hittite Archaeology in the ‘Upper Land’ ”, F. P. Daddi et al. (eds.), Central-North Anatolia in the Hittite Period. New Perspectives in Light of Recent Research, Studia Asiana 5, Roma: 109- 117, pl. VII-XII.
Otten, H. 1951 “Die hethitischen ‘Königslisten’ und die altorientalische Chronologie”, Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft zu Berlin 83: 47-71.
1990 “Bemerkungen zur Überlieferung einiger hethitischer Texte”, Zeitschrift für Assyriologie 80: 223-227.
1995 Die hethitischen Königssiegel der frühen Großreichszeit. Akademie der Wissenschaften und der Literatur. Abhandlungen der Geistes- und Sozialwissenschaftlichen Klasse, Jahrgang 1995 Nr. 7, Stuttgart.
Puhvel, J. 1984 Hittite Etymological Dictionary Vol. 1-2, Berlin - New York - Amsterdam.
Rieken, E. 2009 “Die Tontafelfunde aus Kayalıpınar”, F. P. Daddi et al. (eds.), CentralNorth Anatolia in the Hittite Period. New Perspectives in Light of Recent Research, Studia Asiana 5, Roma: 119-143, pl. XIII-XVIII.
Simon, Z. 2009 “Die ANKARA-Silberschale und das Ende des hethitischen Reiches”, Zeitschrift für Assyriologie 99: 247-269.
Singer, I. 2002a Hittite Prayers, S. B. Parker et al. (eds.), Writings from the Ancient World 11, Atlanta.
2002b “Kantuzili the Priest and the Birth of Hittite Personal Prayer”, P. Taracha (ed.), Silva Anatolica. Anatolian Studies Presented to Maciej Popko on the Occasion of His 65th Birthday, Warsaw: 301-313.
Soysal, O. 1989 Muršili I. -Eine historische Studie, Dissertation, Julius-MaximiliansUniversität zu Würzburg. 2003 “Kantuzzili in Siegelinschriften”, Bibliotheca Orientalis 60: 41-56.
2009 “On Recent Cuneiform Editions of Hittite Fragments (I)”, Journal of the American Oriental Society 129: 295-306.
2011 “Neues zu den Kantuzzili- und älteren Tutḫaliya-Siegeln”, Nouvelles Assyriologiques Brèves et Utilitaires 2011 (No 3): 65-70.
Baskıda “Joins, Duplicates, and More from the Unpublished Bo 9000- Fragments”, Anatolica.
Baskıda “On Recent Cuneiform Editions of Hittite Fragments (II)”, Journal of the American Oriental Society. Süel, A.
1998 “Ortaköy-Šapinuwa Tabletlerinin Tarihlendirilmesi”, S. Alp – A. Süel (ed.), III. Uluslararası Hititoloji Kongresi Bildirileri. Çorum 16-22 Eylül 1996, Ankara: 551-558.
2001 “Ortaköy Tabletleri Işığında Batı Anadolu İle İlgili Bazı Konular Üzerine”, G. Wilhelm (ed.), Akten des IV. Internationalen Kongresses für Hethitologie. Würzburg, 4.-8. Oktober 1999. Studien zu den Boğazköy-Texten 45, Wiesbaden: 670-678.
2008 “Hitit Devleti’nin bir diğer başkenti: Şapinuva”, T. Tarhan et al. (eds.), Muhibbe Darga Armağanı, Istanbul: 457-474.
2009 “Another Capital City of the Hittite State: Šapinuwa”, F. P. Daddi et al. (eds.), Central-North Anatolia in the Hittite Period. New Perspectives in Light of Recent Research, Studia Asiana 5, Roma: 193-205, pl. XIXXXIII.
Sürenhagen, D. 1998 “Verwandtschaftsbeziehungen und Erbrecht im althethitischen Königshaus vor Telipinu — ein erneuter Erklärungsversuch”, Altorientalische Forschungen 25: 75-94.
Taracha, P. 1997 “Zu den Tutḫalija-Annalen (CTH 142)”, Die Welt des Orients 28: 74-84.
2007 “More about Res Gestae in Hittite Historiography”, D. Groddek – M. Zorman (eds.), Tabularia Hethaeorum. Hethitologische Beiträge. Silvin Košak zum 65. Geburtstag. Dresdner Beiträge zur Hethitologie 25, Wiesbaden: 659-664.
Wilhelm, G. 1998 “Zwei mittelhethitische Briefe aus dem Gebäude C in Kuşaklı”, Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft zu Berlin 130: 175-187.
2002 “Noch einmal zur Lage von Šamuḫa”, St. de Martino – F. P. Daddi (eds.), Anatolia Antica. Studi in memoria di Fiorella Imparati (II). Eothen 11/2, Firenze: 885-890.
2010 “Zur Struktur des hethitischen ‘Kantuzzili-Gebets’ ”, S. Ernst – M. Häusl (eds.), Kulte, Priester, Rituale. Beiträge zu Kult und Kultkritik im Alten Testament und Alten Orient. Festschrift für Theodor Seidl zum 65. Geburtstag, St. Ottilien: 33-40.
2012 “Šuppiluliuma I. und die Chronologie der Amarna-Zeit”, R. Hachmann, Kāmid el-Lōz. 20. Die Keilschriftbriefe und der Horizont von el-Amarna, Bonn: 226-257.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hitit Arkeolojisi, Eski Anadolu Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Oğuz Soysal Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2012

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2012

Kabul Tarihi

20 Mart 2012

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2012 Sayı: 11

IZ

https://izlik.org/JA32EY89SF

APA

Soysal, O. (2012). Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ? Colloquium Anatolicum, 11, 309-346. https://izlik.org/JA32EY89SF

AMA

1.Soysal O. Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ? Colloquium Anatolicum. 2012;(11):309-346. https://izlik.org/JA32EY89SF

Chicago

Soysal, Oğuz. 2012. “Kantuzzili: ‘Genç’ Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?”. Colloquium Anatolicum, sy 11: 309-46. https://izlik.org/JA32EY89SF.

EndNote

Soysal O (01 Haziran 2012) Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ? Colloquium Anatolicum 11 309–346.

IEEE

[1]O. Soysal, “Kantuzzili: ‘Genç’ Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?”, Colloquium Anatolicum, sy 11, ss. 309–346, Haz. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32EY89SF

ISNAD

Soysal, Oğuz. “Kantuzzili: ‘Genç’ Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?”. Colloquium Anatolicum. 11 (01 Haziran 2012): 309-346. https://izlik.org/JA32EY89SF.

JAMA

1.Soysal O. Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ? Colloquium Anatolicum. 2012;:309–346.

MLA

Soysal, Oğuz. “Kantuzzili: ‘Genç’ Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?”. Colloquium Anatolicum, sy 11, Haziran 2012, ss. 309-46, https://izlik.org/JA32EY89SF.

Vancouver

1.Oğuz Soysal. Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ? Colloquium Anatolicum [Internet]. 01 Haziran 2012;(11):309-46. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32EY89SF

Lisanslar – Creative Commons Türkiye File:Open Access PLoS.svg - Wikipedia

Colloquium Anatolicum dergisinde yayımlanan tüm makaleler, aksi belirtilmedikçe, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanmıştır.

Bu lisans, kullanıcıların uygun şekilde atıf yapmak koşuluyla eserleri kopyalamasına, dağıtmasına ve yeniden kullanmasına izin verir; ancak ticari amaçlarla kullanımı yasaktır.

Yazarlar, eserlerinin telif hakkını korur ve dergiye ilk yayın hakkını verir. Yayımlanan içerikler, uygun atıf yapılması koşuluyla üçüncü kişiler tarafından paylaşılabilir ve kullanılabilir.

Lisans hakkında detaylı bilgi için:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Kantuzzili: “Genç” Tutḫaliya İçin Kral Naibi ?

Öz

Anahtar Kelimeler

Öz

Öz

Kantuzzili: A Regent for Tuth˘ aliya “the Younger”?

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster