Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi

Neyir Kolankaya Bostancı; Zafer Derin

EN TR

Öz

Recent years have seen much new research on stone industries, especially on raw material sources, distri bution and use of both ground and chipped stone artefacts in western Anatolia during the Bronze Age. This paper presents the preliminary results of the Early Bronze Age stone assemblage from Yassıtepe in coastal western Anatolia. Preliminary analysis of the ground and chipped stone artefacts reveals some basic features concerning the description of raw materials, technological traits and typological structure of the assemblage. The stone assemblage is dominated by local raw materials but imported obsidian is present in the assemblage indicatıng extensive contacts with other cultural groups. The fact that stone artefacts are mostly prestigious products shows the level of life and organization within the complex structures in Yassıtepe.

Anahtar Kelimeler

Chipped Stone, Western Anatolia, Yassıtepe, Early Bronze Age, Ground Stone

Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi

Öz

Son yıllarda, taş endüstriler üzerine, özellikle de Tunç Çağı’nda Batı Anadolu’daki sürtmetaş ve yontmataş buluntuların hammadde kaynakları, dağılımı ve kullanımı hakkında yeni araştırmalar yapılmaktadır. Bu makale, kıyı batı Anadolu’da yer alan Yassıtepe’den ele geçen Erken Tunç Çağı taş buluntuları ile ilgili ilk sonuçları sunmaktadır. Yassıtepe sürtmetaş ve yontmataş buluntular ile ilgili gerçekleştirilen ön çalışmalar, buluntu topluluğunun hammadde kullanımı, teknolojik özellikleri ile tipolojik yapısının tanımlamasını içermektedir. Taş topluluğunda yerel hammaddeler hâkim durumdadır, fakat buluntu topluluğu içinde yer alan ithal obsidiyenin varlığı da diğer kültürel gruplar ile olan yoğun ilişkileri göstermektedir. Buluntuların çoğunlukla prestij ürünü olması, Yassıtepe’deki kompleks yapıları içindeki yaşam düzeyini ve organizasyonu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Batı Anadolu, Yassıtepe, Erken Tunç Çağı, Sürtmetaş, Yontmataş

Kaynakça

Alp, S. 1965 “Güney-Batı Anadolu’da Bulunan Erken Bronz Çağına ait İdoller”, Belleten 29: 9-14.
Andrefsky, W. 1998 Lithics: Macroscopic Approaches to Analysis, Cambridge.
Aydıngül, Ş. 2005 Tunç Çağın Gizemli Kadınları, İstanbul.
Baykal-Seeher, A. 1996 “Die Lithischen Kleinfunde”, A. Baykal-Seeher, J. Oblagen-Kauder (eds.), Demircihöyük IV, Die Kleinfunde, Mainz: 7-139.
Bergner, M. – B. Horejs – E. Pernicka 2009 “Zur Herkunft der Obsidianartefakte vom Çukuriçi Höyük”, Studia Troica 18: 249-272.
Bialor, P. G. 1982 “The Chipped Stone Assemblages from Emporio and from the Lower Cave at Ayio Gala”,
S. Hood (ed.), Prehistoric Emporio and Ayio Gala, Vol. II, London: 699-711.
Bigazzi, G. – Z. Yeğingil – M. Oddone – P. Norelli – H. Erkanal – M. Topaksu 2008 “Studi di Provenienza di Manufatti di Ossidiana in Anatolia: Nuovi Datı da Insediamenti Costieri dell’Egeo”, A. Gueli (ed.), Scienza e Beni Culturali. Atti del V Congresso Nazionale di Archeometria, Siracusa: 474-482.
Bilgen, A. N. – Z. Bilgen – S. Çıraoğlu 2015 Seyiömer Höyük I, İstanbul
Blegen, C. W. – J. L. Caskey – M. Rawson – J. Sperling 1950 Troy I. The First and the Second Settlements, Princeton.

Blegen, C. W. 1963 Troy and the Trojans, London.
Carter, T. 1997 “Blood and Tears: A Cycladic Case Study in Microwear Analysis. The Use of Obsidian Blades as Razors?”, M.A. Bustillo-A. Ramos-Millan (eds.), Siliceous Rocks and Culture. Madrid: 256-271.
Caymaz, T. 2006 “Aliağa-Helvacıköy Bölgesi’nde bir Neolitik Yerleşimi: Arap Tepe”, Arkeoloji Dergisi 8: 1-11.
Derin, Z. 2006 “İzmir’den İki Yeni Prehistorik Yerleşim Yeri: Yassıtepe Höyüğü, Çakallar Tepesi Höyüğü”, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Dergisi VII: 1-16.
2019 “İzmir’de 5 Bin Yıllık Yerleşim Alanı Yassıtepe’de Yeni Keşifler”, H. Göncü- A. Ersoy- D.S.A. Tanrıver (eds.), Smyrna/İzmir, Kazı Araştırmaları III, Izmır Excavation and Research III, İstanbul: 1-16.
Derin, Z. – F. Ay – T. Caymaz 2009 “İzmir’in Prehistorik Yerleşimi-Yeşilova Höyüğü 2005-2006 Yılı Çalışmaları”, Arkeoloji Dergisi XIII(1): 7-58.
Dinç, R. 1997 “Kulaksızlar Mermer İdol Atölyesi ve Çevre Araştırmaları”, XIV. Araştırma Sonuçları Toplantısı: 255-282.
Efe, T. 2003 “Batı Anadolu Tunç Çağı Uygarlığının Doğuşu”, ArkeoAtlas 2: 92-129.
2007 “The Theories of the ‘Great Caravan Route’ Between Cilicia and Troy: the Early Bronze Age III Period in Inland Western Anatolia”, Anatolian Studies 57: 47-64.
Erkanal, H. – T. Özkan 1999 “1997 Baklatepe Kazıları”, XX. Kazı Sonuçları Toplantısı I: 337-355.
Fındık, B – Z. Derin 2018 “Yeşilova Höyüğü Geç Neolitik Dönem Yontmataş Endüstrisi”, A. Baysal (ed.), Anadolu Arkeolojisinde Taş Aletler. Teori, Metot, Pratik, İstanbul: 211-228.
Georgiadis, M. 2008 “The Obsidian in the Aegean beyond Melos”, Oxford Journal of Archaeology 27 (2): 101-117.
Greaves, A. – B. Aksoy – A. Brown – N. Çağatay – P. Foss – N. Kolankaya-Bostancı – N. Macdonald 2014 “Çaltılar Archaeology Project 2014”, Heritage Turkey 4: 32-33.
Gurova, M. 2008 “Typology, Function, Use-wear and Context: Where is the Common Vision?”, L. Longo, N. Skakun (eds.), “Prehistoric Technology” 40 Years Later: Functional Studies and the Russian Legacy Proceedings of the International Congress Veona (Italy), 20-23 April 2005, Oxford: 539-543.
Günel, S. 2008 “Çine Tepecik Höyük’te bulunan idoller”, T. Tahran- A.Tibet- E.Konyar (ed.) Muhibbe Darga Armağanı, İstanbul: 251-260.
2014 “New Contributions Regarding Prehistoric Cultures in the Meander Region: Çine-Tepecik”, B. Horejs – M. Mehofer (ed.), Western Anatolia before Troy. Proto-Urbanisation in the 4th Millennium BC? Proccedings of the International Symposium held at the Kunsthistorisches Museum Wien. Vienna. Autria. 21-24 November 2012, Vienna: 83-103.
Hartenberger, B. – C. Runnels 2001 “The Organization of Flaked Stone production at Bronze Age Lerna”, Hesperia 70: 255-283.
Hekmann, J. J. 2003 The Early Bronze Age Cemetery at Chalandriani on Syros, Assen.
Herling, L. – K. Kasper – C. Lichter – R. Meriç 2008 “Im Westen nichts Neuses? Ergebnisse der Grabungen 2003 und 2004 in Dedecik-Heybelitepe”, Istanbuler Mitteilungen 58: 13-65.
Hood, S. 1982 Prehistoric Emporio and Ayio Gala, Vol. II, London.
Joukowsky, M. S. 1986 Prehistoric Aphrodisias I, II, Louvain.
Kamil, T. 1982 Yortan Cemetery in the Early Bronze Age of Western Anatolia, Oxford.
Kolankaya-Bostancı, N. 2004 İzmir Bölgesi Prehistorik Dönemler Yontmataş Endüstrileri, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara. 2008 “Ege Bölgesi’nde Obsidiyen Ticareti”, Anadolu, Ek Dizi No: 2: 147-164.
2011 “The Use of Obsidian in Coastal Western Anatolia during the Early Bronze Age”, V. Şahoğlu P. Sotikopoulou (eds.), Across. The Cyclades and Western Anatolia during the 3rd Millennium BC. Exhibition Catalogue, İstanbul: 154-157.
2018 “Çine-Tepecik Höyük 2016 Yılı Yontmataş Endüstrisi”, 33. Arkeometri Sonuçları Toplantısı Dergisi, Cilt 2: 145-160.
Korfmann, M. 1987 Demircihüyük: die Ergebnisse der Ausgrabungen 1975-1978, Mainz.
Korobkova, G. 1999 “The Blades with “Mirror-like” Polishing: Myth or Reality”, S.K. Kozlowski- H. G. K. Gebel (ed.), Neolithic Chipped Stone Industries of the Fertile Crescent, and Their Contemporaries in Adjacent Regions. Proceedings of the Second Workshop on PPN Chipped Lithic Indusries, Institute of Archaeology, Warsaw University, 3rd-7th April 1995, Berlin: 18-20.
Kulaçoğlu, B.1992 Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi. Tanrılar ve Tanrıçalar, İstanbul.
Lamp, W. 1936 Excavations at Thermi in Lesbos, Cambridge.
1937 Excavations at Kusura Near Afyon Karahisar I”, Archaeologia 86: 1-64.
Lloyd, S. – J. Mellaart 1962 Beycesultan I: The Chalcolithic and Early Bronze Age Levels, London.
Leurquin, J. L. 1986 “Chipped Stone Analysis”, M.S. Joukowsky (ed.), Prehistoric Aphrodisias, an Account of the Excavations and Artifact Studies, Volume I, Rhode Island: 242-271.
Maliszewski, D. 1993 “Trojan Shematic Idols at Munich”, Anatolian Studies 48: 111-113.
Mellink, M. 1964 “Excavations at Karataş-Semayük in Lycia, 1963”, American Journal of Archaeology 68: 269-278. 1966 “Excavations at Karataş-Semayük in Lycia, 1965”, American Journal of Archaeology 70: 245-257.
Meriç, R. 1990 “1988 Yılı Alaşehir Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı 11, 1: 179-190.
Milić, M. 2014 “PXRF Characterisation of Obsidian from Central Anatolia, the Aegean and Central Europe”, Journal of Archaeological Science 41: 285-296.
Momigliano, N. 2013 “Çaltılar Arkeoloji Projesi 2012. Çaltılar Archaeological Project 2012”, ANMED Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri 11: 178-184.
Momigliano, N. – A. Greaves – T. Hodos – B. Aksoy – A. Brown – M. Kibaroğlu – T. Carter 2011 “Settlement History and Material Culture in Southwest Turkey: Report on the 2008-2010 Survey at Çaltılar Höyük (northern Lycia)”, Anatolian Studies 61: 61-121.
Özsait, M. 2000 “1998 Yılı Harmanören (Göndürle Höyük) Mezarlık Kazısı”, 21. Kazı Sonuçları Toplantısı 1: 371-380.
Pelegrin, J. 2012 “New Experimental Observations for the Characterization of Pressure Blade Production Techniques”, P.M. Desrosiers (ed.), The Emergence of Pressure Blade Making. From Origin to Modern Experimentation, New York: 465-500.
Renfrew, C. 1969 “The Development and Chronology of the Early Cycladic Figurines”, American Journal of Archaeology 73: 1-31.
1972 The Emergence of Civilization: the Cyclades and the Aegean in the Third Millennium BC, London.
Runnels, C. 1985 “The Bronze Age Flaked Stone Industries from Lerna. A Preliminary Report”, Hesperia 54: 357-391.
Sarı, D. 2012 “İlk Tunç Çağı ve Orta Tunç Çağı’nda Batı Anadolu’nun Kültürel ve Siyasal Gelişimi”, Masrop E-dergi 7: 112-249.
Schwall Ch. – B. Horejs 2017 “Western Anatolian Impact on Aegean Figurines and Religion?”, B. Horejs (ed.), Çukuriçi Höyük 1: Anatolia and the Aegean from the 7th to the 3rd Millennium BC.,Vienna: 53-77.
Sotirakopoulou, P. 1998 “The Cyclades, the East Aegean and the Western Asia Minor: Their Relations in the Aegean Late Neolithic and Early Bronze Age”, H. Erkanal- H. Hauptmann-V. Şahoğlu-R. Tuncel (ed.), Proceedings of the International Symposium. The Aegean in the Neolithic, Chalcolithic and the Early Bronze Age, October 13th-19th 1997, Urla-İzmir (Turkey), Ankara: 533-557.
Şahoğlu, V. 2005 “The Anatolian Trade Network and the Izmir Region During the Early Bronze Age”, Oxford Journal of Archeology 24 (4): 339-361.
Topbaş, A. 1994 “Seyitömer Höyüğü 1992 Yılı Kurtarma Kazısı”, IV. Müze Kurtarma Kazıları Sonuçları: 297-310.
Torrence, R. 1979 “A Technological Approach to Cycladic Blade Industries”, J.L. Davis- J.F. Cherry (ed.), Papers in Cycladic Prehistory, Los Angeles: 66-86.
Unger-Hamilton, R. 1988 Method in Microwear Analysis, Prehistoric Sickles and Other Stone Tools from Arjoune, Syria, Oxford.
Warner, J. 1994 Elmalı-Karataş II, The Early Bronze Age of Karataş, Bryn Mawr College.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Neyir Kolankaya Bostancı ^*
0000-0002-3798-9444
Türkiye

Zafer Derin ^*
0000-0002-0282-0593
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

6 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2020

Kabul Tarihi

25 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 19

IZ

https://izlik.org/JA94GZ53RT

APA

Kolankaya Bostancı, N., & Derin, Z. (2020). Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi. Colloquium Anatolicum, 19, 129-150. https://izlik.org/JA94GZ53RT

AMA

1.Kolankaya Bostancı N, Derin Z. Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi. Colloquium Anatolicum. 2020;(19):129-150. https://izlik.org/JA94GZ53RT

Chicago

Kolankaya Bostancı, Neyir, ve Zafer Derin. 2020. “Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi”. Colloquium Anatolicum, sy 19: 129-50. https://izlik.org/JA94GZ53RT.

EndNote

Kolankaya Bostancı N, Derin Z (01 Aralık 2020) Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi. Colloquium Anatolicum 19 129–150.

IEEE

[1]N. Kolankaya Bostancı ve Z. Derin, “Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi”, Colloquium Anatolicum, sy 19, ss. 129–150, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94GZ53RT

ISNAD

Kolankaya Bostancı, Neyir - Derin, Zafer. “Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi”. Colloquium Anatolicum. 19 (01 Aralık 2020): 129-150. https://izlik.org/JA94GZ53RT.

JAMA

1.Kolankaya Bostancı N, Derin Z. Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi. Colloquium Anatolicum. 2020;:129–150.

MLA

Kolankaya Bostancı, Neyir, ve Zafer Derin. “Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi”. Colloquium Anatolicum, sy 19, Aralık 2020, ss. 129-50, https://izlik.org/JA94GZ53RT.

Vancouver

1.Neyir Kolankaya Bostancı, Zafer Derin. Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi. Colloquium Anatolicum [Internet]. 01 Aralık 2020;(19):129-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94GZ53RT

Lisanslar – Creative Commons Türkiye File:Open Access PLoS.svg - Wikipedia

Colloquium Anatolicum dergisinde yayımlanan tüm makaleler, aksi belirtilmedikçe, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanmıştır.

Bu lisans, kullanıcıların uygun şekilde atıf yapmak koşuluyla eserleri kopyalamasına, dağıtmasına ve yeniden kullanmasına izin verir; ancak ticari amaçlarla kullanımı yasaktır.

Yazarlar, eserlerinin telif hakkını korur ve dergiye ilk yayın hakkını verir. Yayımlanan içerikler, uygun atıf yapılması koşuluyla üçüncü kişiler tarafından paylaşılabilir ve kullanılabilir.

Lisans hakkında detaylı bilgi için:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Öz

Öz

Öz

Anahtar Kelimeler

Bornova-Yassıtepe Höyüğü Erken Tunç Çağı Sürtmetaş ve Yontmataş Endüstrisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster