Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları

Hasan Ocak

Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları

Öz

Özet

İslâm düşüncesinin en temel meselelerinden biri olan hayır-şer problemi, Hz. Peygamber’in hadislerinde de kendine yer bulmuştur. Daha sonraki dönemlerde konu ile ilgili olarak ortaya konan fikirlerin âyet ve hadislerde nasıl ele alındığı, fikirlerin oluşumuna nasıl etki yaptığı, araştırmaya değer bir konudur. Biz bu makalede hadislerde geçen hayır-şer kavramları ışığında, tarihi süreç içerisinde kelam ve felsefe ekollerine ait düşünürlerin bu konudaki düşüncelerini ve konu ile ilgili tartışmaları inceledik. Çalışmamızda kader meselesi bağlamında hayır ve şerrin insanın elinde olup olmadığını tartıştık.

Anahtar Kelimeler: Hadis, İslâm Felsefesi, Kelam, Hayır, Şer

Kaynakça

Kaynakça
Abdulhamid, İrfan, İslâmda İtikadi Mezhepler ve Akaid Esasları, Trc. A.Saim Marifet Yay. İst. 1994
Akbulut, Ahmed, Sahabe devri Siyasi Hadislerinin Kelamı Problemlere Etkisi Akçağ Yay., Ankara, 1998
Âmidî, Seyfüddîn, Gâyetü’l-merâm fî imi’l-kelâm, thk. H. M. ‘Abdüllatîf, Kahire, 1391/1971,
Aristoteles, Nikhomakos’a Etik, Çev., Saffet Babür, Ayraç Yayınevi, Ankara, 1998
Atay, Hüseyin, İslâm’ın İnanç Esasları, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara, 1992
Aydın, A. Arslan, İslâm İnançları Felsefesi, Çağdaş Yay., Ankara, 1990
Aydın, Mehmet, Din Felsefesi, Selçuk Yayınları, Konya, 1997,

Aydın, Mehmet, Tanrı Ahlâk İlişkisi, T.D.V. yay. 1994
Bağdâdî, Mezhepler Arasındaki Farklar, Çev: E. Ruhi Fiğlalı. Ankara: T.D.V. Yay., 1991.
Bilmen, Ömer Nasuhi, Muvazzah İlmi Kelâm, Bilmen Yayınevi, İstanbul, 1972.
Cebeci, Lütfullah, Kur’ân da Şer Poblemi, Akçağ Yay., Ankara, 2003.
Çağatay, Neşet, İslâm Öncesi Arap Tarihi ve Câhiliyye Çağı, A.Ü.İlh. Fak. Yay. 4. Bsk. Ankara,1982
Çağrıcı, Mustafa, “İyimserlik” DİA.
Çağrıcı, Mustafa, “Hayır” DİA.
Çankı, Namık, Büyük Felsefe Lügati, Cumhuriyet Mat., İst, 1954
Doğrul, Ö. Rıza, Yeryüzündeki Dinler Tarihi, 3.baskı, İnkılab ve Aka Kitabevi , İst,1963
Eş’arî, Makâlâtu’l- İslâmiyyîn ve’htilâfü’l-musallîn, (nşr. Hellmut Ritter), I-II, İstanbul, 1930
Fârâbî, Kitâb as-Siyasa al-Madaniyya, Neşr. F. M. Najjar, Beyrut, 1964.
Fârâbî, Medinet'ül-fadıla, trc. Nafiz Danışman, Maarif Basımevi, İstanbul, 1956,
Golziher, Ignaz, Introduction to Islamic Theology and Law, New Jersey, 1981,
Gölcük, Şerafeddin, Kelâm Açısından İnsan ve Fiilleri, Kayıhan Yayınevi, İstanbul, 1977.
Gölcük, Şerafeddin, İslâm Akaidi, Esra Yayınları, Konya, 1995
Gölcük, Şerafeddin, Bakıllânî ve İnsanın Fiilleri, Diyanet Vakfı Yay., Ankara, 1997
Hayyat, el-İntisar ve 'r-redd 'ala İbni'r-Ravendi el-mülhid, thk. M. Hicazi, Kahire 1988
Isfahânî, Râgıb, el-Müfredat, Nşr. Dar’u Kahraman, İst., 1986
Işık, Kemal, Mu‘tezile’nin Doğuşu ve Kelâmî Görüşleri, A.Ü. Basımevi, Ankara 1967.
İbn İshak, Siretü İbn İshak, thk. Muhammed Hamidullah, ,s. 95 Konya, 1986.
İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah Müslim, el-Mearif, Kahire, 1969.
İbn Manzur, Lisanü’l –Arab, Daru’l-Fikr, Beyrut, 1993.
İbn Sînâ, el- İşarât ve't-tenbihat, Kahire, 1960
İbn Sînâ, en-Necât, Kahire, 1938
İrfan, Abdulhamit, İslâm’da İtikadi Mezhepler ve Akaid Esasları, İstanbul 1994
Kadı Abdülcebbâr, el-Muğnî fî ebvâbi’t-tevhîd ve’l-‘adl, thk. Ebû’l’Alâ’ Afîfî, Matba‘atü Dâri’l-Kütübi’l-Mısriyye, Kahire 1382/1962.
Kadı Abdülcebbâr, Şerhu’l-usûli’l-hamse, Abdülkerîm Osmân, Mektebetü Vehbe, Kahire 1408 / 1988,
Kâsımî, Tarihu'l-Cehmiyye ve'l-Mu'tezile, Beyrut, 1985,
Kılavuz, A.Saim, İslâm Akaidi, Güven Yay., İst. 1994.
Koçyiğit, Talat, Hadisçilerle Kelamcılar Arasındaki Münakaşalar, TDV Yay., Ankara, 1999.
Mâturîdî, Kitâbu’t-Tevhid, nşr. Fethullah Huleyf, İstanbul, 1979
Murtazâ, Ebû Abdillâh Muhammed, Îsâru’l-hakk ale’l-halk, Matba‘atü’l-Âdâb ve’l-Mü’eyyed, Kahire 1318 / 1900,
Nesefî, Ebû’l-Mu‘în Meymûn b. Muhammed, et-Temhîd fî usûli’d-dîn, thk. Abdülhayy Kâbîl, Dâru’s-Sekâfe li’n-Neşr ve’t-Tevzî‘, Kahire 1407 / 1986,
Nesefî, Ebû’l-Mu‘în Meymûn b. Muhammed, Tabsıratü’l- edille fî usûlü’d-dîn, thk. ve yay. haz. Hüseyin Atay ve Şaban Ali Düzgün, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2003,
Nesefî, Ömer, Nesefi Akaidi, Yasin Yay. İst., 1996
Öner, Necati, İnsan Hürriyeti, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1990
Özdemir, Metin, İslâm Düşüncesinde Kötülük Problemi, Furkan Kitaplığı, İstanbul, 2001
Rauf, M. A., “The Qur'an and Free Will”, The Muslim World, Vol. LX, No. 3, 1970,
Râzî, Fahruddin, Mefatihul Gayb/ et-Tefsirü’l-kebîr, Çev. Suat Yıldırım ve diğ., Akçağ Yay. Ankara, 1993
Sâbûnî, Nureddin, Maturidiyye Akaidi, Çev. Bekir Topaloğlu, TDV Yay., Ankara, 1982
Sâbûnî, Nureddin, Maturidiyye Akaidi, trc. Bekir Topaloğlu, TDV Yay., Ankara, 2001
Swinburne, Richard, Tanrı Var mı, trc. Muhsin Akbaş, Arasta, Bursa, 2001,
Şehristânî, el-Milel ve’n-nihal, Daru’l-fikr, Beyrut, 1992,
Turhan, Kasım, Kelam ve Felsefe Açısından İnsanın Fiilleri, İstanbul 2003
Tûsî, Muhammed el-Hasan, el-İktisâd fî mâ yete‘allak bi’l-i‘tikâd, Matba‘tü’l-Âdâb, en-Necefü’l-Eşref 1399 / 1979,
Watt, W. M. İslâm Düşüncesinin Teşekkül Devri, çev. E. Ruhi Fığlalı, Ankara, 1981,
Weber, Alfred, Felsefe Tarihi, çev.: H. Vehbi Eralp, Sosyal Yayınları, İstanbul 1993
Yağın, Abdullah, Badıllı, Abdulkadir, Çelik, İlhami, Osmanlıca Türkçe Büyük Lügat, Türdav Yay., Ekim 1995
Yaran, C. Sadık, Kötülük ve Theodise, Vadi Yayınları, Ankara 1997.
Yazıcıoğlu, M. Sait “Fiil”, DİA.
Yeprem, Saim, İrade Hürriyeti ve İmam Maturidi, UÜİF.Yay., İstanbul, 1984
Yüksel, Emrullah, “İlâhî Fiillerde Hikmet”, A.Ü.İ.F. Dergisi, Sayı: 8, A.Ü. Basımevi, Erzurum 1988,
Yüksel, Emrullah, Sistematik Kelam, İz yayıncılık, İstanbul, 2005
Zebidî, Muhammed Murtaza, Tacül-arûs min cevahiril kâmus, Beyrut, 1972.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Hasan Ocak Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2016

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Sayı: 8

IZ

https://izlik.org/JA38DJ47NR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ocak, H. (2016). Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8. https://izlik.org/JA38DJ47NR

AMA

1.Ocak H. Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2016;(8). https://izlik.org/JA38DJ47NR

Chicago

Ocak, Hasan. 2016. “Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları”. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 8. https://izlik.org/JA38DJ47NR.

EndNote

Ocak H (01 Nisan 2016) Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8

IEEE

[1]H. Ocak, “Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları”, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 8, Nis. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38DJ47NR

ISNAD

Ocak, Hasan. “Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları”. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 8 (01 Nisan 2016). https://izlik.org/JA38DJ47NR.

JAMA

1.Ocak H. Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2016. Available at https://izlik.org/JA38DJ47NR.

MLA

Ocak, Hasan. “Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları”. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 8, Nisan 2016, https://izlik.org/JA38DJ47NR.

Vancouver

1.Hasan Ocak. Hadislerde Geçen Hayır ve Şer Kavramlarının İslâm Düşüncesindeki Yansımaları. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2016;(8). Erişim adresi: https://izlik.org/JA38DJ47NR