İşitme Engelli Sporcuların Boş Zaman Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Boş zaman bireylerin gelişimlerine katkı sağladığı gibi özel bireylerin de gerek fiziksel ve psikolojik gerekse terapötik açıdan desteklenmesine olanak sağlamaktadır. İşitme engelli bireylerin de yaşam kalitelerinin artması, toplumsal entegrasyonun sağlanması, sosyal becerilerin iyileştirilmesi için boş zaman tutumları önem arz etmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı işitme engelli sporcuların bazı değişkenler bakımından boş zaman tutumlarının incelenmesi olarak belirlenmiştir. Yöntem: Araştırmada, genel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırma grubunu, 66’sı kadın 63’ü erkek olmak üzere toplam 129 işitme engelli sporcu oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında “Boş Zaman Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Veri analizi olarak, demografik özellikleri belirlemede tanımlayıcı istatistiklerden; ilişkisiz ölçümlerde ortalama puanların karşılaştırılması için Varyans analizinden (tek yönlü ANOVA, bağımsız örneklem t-testi), anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için LSD testinden yararlanılmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, aylık gelir düzeyi 18.501,00 Türk lirası (tl) ve üzerinde olan işitme engelli sporcuların boş zaman aktiviteleri ile ilgilenmekten keyif duydukları tespit edilmiştir. Asgari ücret ve altında gelir elde eden işitme engelli sporcuların ise boş zaman aktivitelerine daha fazla yöneldikleri belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak yaş, cinsiyet ve işitme düzeylerine göre bir farklılık görülmese de işitme engelli sporcuların boş zaman tutumlarının yüksek düzeyde olduğu kaydedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Boş zaman
• işitme engeli
• spor
• tutum

Examination of Leisure Attitudes of Hearing-Impaired Athletes

Öz

Purpose: Leisure time not only contributes to the development of individuals but also allows special individuals to be supported physically, psychologically, and therapeutically. Leisure attitudes are important for increasing the quality of life of hearing-impaired individuals, ensuring social integration, and improving social skills. Here, it aims to examine the leisure attitudes of hearing-impaired individuals regarding some variables. This study examines the leisure attitudes of hearing-impaired individuals regarding some variables. Method: The general screening model was adopted. The research group consisted of 129 hearing-impaired athletes, 66 female and 63 males. "Leisure Attitude Scale" was used to analyze the data. As data analysis, descriptive statistics were used to determine demographic characteristics, analysis of variance in unrelated measurements (one-way ANOVA, independent sample t-test), and LSD test to determine which groups had a significant difference. Results: According to the findings, it was determined that hearing-impaired athletes with a monthly income level of 18.501 Turkish lira and above enjoyed being interested in leisure activities. It has been determined that hearing-impaired athletes who earn minimum wage and below are more inclined to leisure activities Conclusion: As a result, although there was no difference according to age, gender, and hearing levels, it was noted that the leisure attitudes of hearing-impaired athletes were at a high level.

Anahtar Kelimeler

• Leisure
• Hearing-impairment
• Sports
• Attitude

Kaynakça

1. Akgül BM, Gürbüz B. (2011). Boş zaman tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, XVI(1), 37-43.
2. Akınoğlu B, Kocahan T. (2019). Stabilization training versus equilibrium training in karate athletes with deafness. Journal of Exercise Rehabilitation, 15(4), 576.
3. Aral N, Gürsoy F. (2007). Özel Eğitim Gerektiren Çocuklar ve Özel Eğitime Giriş. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
4. Argan M. (2007). Eğlence Pazarlaması. Ankara: Detay Yayıncılık.
5. Arguz İ, Erdoğdu M. (2021). Üniversite öğrencilerinin rekreatif faaliyetlere yönelik tutumları ve boş zaman motivasyonlarının incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 1-9.
6. Atay M. (1999). İşitme Engelli Çocukların Eğitiminde Temel İlkeler. Ankara: Özgür Yayınları.
7. Binbaşıoğlu H, Tuna H. (2014). Üniversite öğrencilerinin boş zamanlarına yönelik tutumları: Doğu Anadolu Bölgesindeki MYO öğrencilerine yönelik bir araştırma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 5(2), 74-93.
8. Can HC, Özdemir H, Bayrakdar A. (2020). Türkiye’de yaygın olmayan bir spor branşı: Netbol. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 2(1), 27-33.

9. Chen S, Zhu X, Androzzi J, Nam YH. (2018). Evaluation of a concept –based physical education unit for energy balance education. Journal of Sport and Health Science, 7(3), 353-362.
10. Çakır H, Çetin Ş, Baş A. (2013). İşitme engellilere yönelik dinamik web sayfasının geliştirilmesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 6(2), 1-9.
11. Davis AC, Hoffman HJ. (2019). Hearing loss: rising prevalence and impact. Bull World Health Organ, 98(2), 148. doi: 10.2471/BLT.19.224683
12. De Moor MHM, Beem AL, Stubbe JH, Boomsma DI, De Geus EJC. (2006). Regular exercise, anxiety, depression and personality: A Population-based study. Preventive Medicine, 42(4), 273-279.
13. Deng J, Walker G, Swinnerton G. (2005). Leisure attitudes: A comparison between Chinese in Canada and Anglo-Canadians. Leisure/Loisir, 29(2), 239-273.
14. Dinç H. (2019). Masabaşı çalışanlarının sağlık algılarının boş zaman tutum ve boş zaman katılımlarına göre değerlendirilmesi (Yayın No. 624306) [Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
15. Dunn JM, Fait H. (1997). Special Physical Education: Adapted, Individualized (8. baskı). Iowa Dubuque Brown & Benchmark.
16. Dünya Sağlık Örgütü. (2011). Dünya engellilik raporu: Yönetici özeti. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.engellilerkonfederasyonu.org.tr/wp-content/uploads/2020/04/D%C3%BCnya-Engellilik-Raporu-2011.pdf erişim: 7.7.2023.
17. Eichsteadt CB, Lavay BW. (1995). Physical Activity for Individuals with Metal Retardation Compaign. Illinois.
18. Ekşioğlu, N. (1999). Okul öncesi 5-6 yaş ve okul dönemi 10-11 yaş normal işiten çocukların işitme engelli çocuklar ve işitme cihazları hakkındaki düşünceleri ve entegrasyonun etkileri. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 24(2), 66-72.
19. Erkan M, Koçak OG, Ilıkcan AB, Karanfil T. (2022, Ocak 20-21). Özel gereksinimli bireye sahip ailelerinin yaşadıkları sorunların boş zaman tutumlarına ve rekreaktif aktivitelere olan katılımlarına etkisi [Konferans sunumu]. Future Trends in Leisure & Recreation Congress:Digital Recreation, Ankara. https://hacibayram.edu.tr/api/files/1/Hac%C4%B1bayram%20AHBV/ftlrc21(tr-TR)/ftlrc22-2%20ozet%20metin%20bildiri%20kitabi.pdf erişim: 13.06.2023.
20. Fişekçioğlu İB, Özsarı A. (2017). Leisure time management and the attitudes of disabled athletes. International Journal of Science Culture and Sport, 5(4), 302-318. doi: 10.14486/IntJSCS694
21. Godbey G. (1990). Leisure in Your Life: An Exploration (3. baskı). Pennsylvania, Venture Publishing, Inc. State College.
22. Gülünay Yİ, Kayışoğlu N, İlhan L. (2019). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının zihinsel engelli çocuklara yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 626-639.
23. Hallahan DP, Kauffman JM. (2000). Exceptional Children: Introduction to Special Education (8. baskı). Boston, U.S.A., Allyn and Bacon.
24. İlhan EL, Kırımoğlu H, Öz AŞ. (2012). Evaluation of social skill levels of the hearing-impaired football players. Ovidius University Annals, Series Physical Education and Sport / Science, Movement and Health, XII(2), 151-158.
25. Kando TM. (1975). Leisure and Popular Culture in Transition. Saint Louis, The C. V. Mosby Company.
26. Karakoç Ö, Karahüseyinoğlu MF. (2019). İşitme engelli judocularda sekiz haftalık denge ve koordinasyon antrenmanlarının denge performansına etkileri. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 5(19), 899-908. doi: 10.31576/smryj.293
27. Karaküçük, S. (2019). Boş Zaman Rekreasyon ve İslamiyet. Ankara: Gazi Kitabevi.
28. Karasar N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
29. Kaya E. (2016). Engelli bireylerin rekreatif faaliyetlere ilişkin tutumları ve sportif rekreasyon alanlarının engellilere uygunluk düzeylerinin incelenmesi (Yayın No. 431345) [Doktora tezi, Sakarya Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
30. Kaya E, Sarı İ. (2018). Bedensel ve görme engelli bireylerin çeşitli değişkenler açısından boş zaman tutumlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 19-31. doi: 10.31680/gaunjss.449975
31. Korkutata A, Özavci R. (2022). Kamu ve özel sektörde çalışan personelin boş zaman tutumlarının incelenmesi. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 11(2), 158-176.
32. Özsoy, Y. (1985). İşitme Engellilerin Eğitimi. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
33. Özşaker, M. (2012). Gençlerin serbest zaman aktivitelerine katılamama nedenleri üzerine bir inceleme. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 14(1), 126-131.
34. Pala A, Biner M, Öncen S, Kargün M. (2015). Futboltenisi sporcularının boş zaman aktivitelerine yönelik tutumların incelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS, 1(2), 77-82 . doi: 10.18826/ijsets.68003
35. Ragheb MG, Beard JG. (1982). Measuring leisure attitude. Journal of Leisure Research, 14(2), 155-167.
36. Tabachnick B, Fidell L. (2013). Using Multivariate Statistics (6. baskı). New Jersey, Sage Publications, Thousand Oaks.
37. Teaff JD, Ernst NW, Ernst M. (1975, Ekim 26-30). Elderly leisure attitude schedule [Konferans sunumu]. 28th Annual Meeting of the Gerontological Society, Louisville, Kentucky.
38. Torkildsen, G. (1999). Leisure and Recreation Management. London, Spon Press.
39. Yıldız E, Gürsel F. (2008). İşitme engeli olan çocuklarda hareket eğitim modeli ile yer değiştirme hareketlerinin işlenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 111-124.
40. World Health Assembly. (2017, 31 Mayıs). Resolution on prevention of deafness and hearing loss. In Resolutions and decisions, annexes. Geneva. http://apps.who.int/gb/ebwha/pdf_files/WHA70/A70_R13-en.pdf erişim: 27.07.2023.
41. World Health Organization. (2018). Sağırlık ve işitme kaybı. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss erişim: 13.06.2023.
42. Zajadacz, A. (2011). Attitudes to social integration of deaf and hearing people during leisure time in Poland. J. Wyrzykowski ve J. Marak, (Eds.). In Tourism role in the regional economy. social, health-related, economic andspatial conditions of disabled people ́s tourism development (s. 310-327). Wrocław: Wyższa Szkoła Handlowa we Wrocławiu.
43. Změlíková Α, Kurková P. (2021). Physical education and leisure time activities among pupils with and without hearing loss. Teorìâ ta Metodika Fìzičnogo Vihovannâ, 21(2), 167-172. doi: 10.17309/tmfv.2021.2.10