Türkiye’de Karate Başlığı ile Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Öz

Amaç: Türkiye’de karate ile ilgili hazırlanan lisansüstü tez çalışmalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Yöntem: Doküman incelemesinden yararlanılan bu çalışmada nicel içerik analizinden faydalanılmıştır. Bu doğrultuda 2003-2023 yılları arasında Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi'nde (YÖK TEZ) kayıtlı olan ve başlığında “karate” ile “karate do” kelimelerini içeren erişime açık toplam 52 adet lisansüstü teze ulaşılmış ve ulaşılan tezler; yayınlanma yılı ve türü, yayınlandıkları üniversite ve anabilim dalı, kullanılan yöntem, çalışma grubu ve araştırmacıların cinsiyeti değişkenlerine göre tanımlayıcı istatistik hesaplamalarına tabii tutularak elde edilen veriler tablolaştırılmış ve bulgular yorumlanmıştır. Bulgular: YÖK TEZ üzerinden 2003-2023 yılları arasında ulaşılan 52 adet tezin en çok 2019 yılında yapıldığı ve bu tezlerin 43 tanesinin yüksek lisans, 9 tanesinin ise doktora düzeyinde olduğu görülmüştür. Konu başlığında karate olan tez çalışmaları 24 farklı üniversitede ve 15 farklı anabilim dalında yayınlanmışlardır. Nicel yöntemin kullanıldığı 49, nitel yöntemin kullanıldığı 3 tez çalışması bulunmasına karşın karma yöntemle yapılan tez çalışmasına rastlanmamıştır. Tezlerin çalışma grupları karate sporcuları, elit karate sporcuları ve diğer branş sporcuları ya da sedanter bireylerle karşılaştırma çalışmalarına yoğunlaşırken yalnızca kadın karate sporcuları ya da yalnızca erkek karate sporcuları ile yapılan tez çalışmaları da bulunmaktadır. Buna ek olarak karate antrenörleri ve hakemler ile de tez çalışmaları yapılmış olup öğrenci karatecilerle ve çocuklarla yapılan çalışmalar da mevcuttur. 52 tezin yazarlarının 19 tanesi kadın 33 tanesi erkektir. Sonuç: Sonuç olarak yıllara göre yapılan incelemede en çok tez çalışmasının 2019 yılında yapıldığı büyükşehirlerde yer alan üniversitelerde karate ile ilgili daha çok sayıda tez çalışması olduğu ve çalışmaların yapıldığı anabilim dalları arasında da en çok orana sahip olanın Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı olduğu bulunmuştur. Tez çalışmalarının büyük çoğunluğunda nicel yöntem tasarımları tercih edilirken çalışma grubu olarak da en çok karate sporcularının oluşturduğu örneklemlerin tercih edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca bu konuda çalışma eğilimi olan tez yazarlarının çoğunluğunun erkek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buradan hareketle benzer konu başlığında tez yazacak araştırmacılara örneklem grubu seçimi ve yöntemin çeşitlendirilmesi konusunda öneride bulunulabilir.

Anahtar Kelimeler

• Karate
• Nicel içerik analizi
• Lisansüstü eğitim
• Ulusal tez merkezi

Examination of Postgraduate Theses Under the Title of Karate in Turkiye

Öz

Purpose: The aim of this study is to examine the postgraduate thesis studies on karate in Turkey in terms of various variables. Method: In this study, quantitative content analysis was used in document analysis. In this direction, a total of 52 postgraduate theses registered in the National Thesis Centre of the Council of Higher Education (YÖK TEZ) between 2003 and 2023 and containing the words ‘karate’ and ‘karate do’ in the title were accessed, and the data obtained by subjecting the theses to descriptive statistical calculations according to the variables of year and type of publication, university and department where they were published, the method used, study group and gender of the researchers were tabulated, and the findings were interpreted. Results: Of the 52 theses reached through YÖK TEZ between 2003 and 2023, 43 are master's, and 9 are doctoral level. Thesis studies with karate in the subject title were published in 24 different universities and 15 different departments. Although there were 49 thesis studies in which the quantitative method was used and 3 thesis studies in which the qualitative method was used, no mixed method thesis study was found. While the study groups of the theses focused on comparison studies with karate athletes, elite karate athletes, and other branch athletes or sedentary individuals, there are also thesis studies conducted with only female karate athletes or only male karate athletes. In addition, thesis studies were conducted with karate coaches and referees, and studies were conducted with student karate athletes and children. 19 of the authors of 52 theses are female, and 33 of them are male. Conclusion: As a result, it was found that there were more thesis studies on karate in universities located in metropolitan areas, where the most thesis studies were conducted in 2019, and among the departments where the studies were conducted, the Department of Physical Education and Sports was found to have the highest rate. While quantitative method designs were preferred in the majority of thesis studies, it was determined that samples consisting of karate athletes were mostly preferred as the study group. In addition, it was concluded that the majority of thesis authors who tend to work on this subject are male. From this point of view, it can be suggested that researchers who will write a thesis on a similar topic can be advised on the selection of the sample group and diversification of the method.

Anahtar Kelimeler

• Karate
• Quantitative content analysis
• Graduate education
• National thesis centre

Kaynakça

1. Ak, D. (2015). Olimpiyat oyunlarının ev sahibi kente etkileri açısından değerlendirilmesi. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, 2(1), 1-19.
2. Altıntaş, A. ve Akalan, C. (2008). Zihinsel antrenman ve yüksek performans. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 39-43.
3. Aydin, F. (2019). Karate eğitiminin çocukların fiziksel ve fizyolojik gelişimleri ile öfke kontrolleri üzerine etkisinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
4. Bernier, M., Thienot, E., Codron, R., ve Fournier, J. F. (2009). Mindfulness and acceptance approaches in sport performance. Journal of clinical sport psychology, 3(4), 320-333.
5. Boz, E. (2019). Elit karate sporcularında imgeleme ve kaygı ilişkisinin incelenmesi. Yüksek lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
6. Coşkuntürk, O.S. (2023). Atletizm branşı ile ilgili lisansüstü tezlere yönelik bir içerik analizi. The Online Journal of Recreation and Sports (TOJRAS), 12(3), 467-477.
7. Dikmen, A. U., Kına, M. H., Özkan, S., & İlhan, M. N. (2020). COVID-19 epidemiyolojisi: Pandemiden ne öğrendik. Journal of biotechnology and strategic health research, 4, 29-36.
8. Doğan, E. (2002). Türkiye Cumhuriyeti’nde karate sporunun tarihi gelişimi (1970-2000). Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.

9. Erdem, D. (2011). Türkiye’de 2005–2006 yılları arasında yayımlanan eğitim bilimleri dergilerindeki makalelerin bazı özellikler açısından incelenmesi: Betimsel bir analiz. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 2(1), 140-147.
10. Genelge, (2020, 23 Mart). T.C. Resmi Gazete (Sayı: 31074). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/03/20200320.pdf
11. Güven, A. (1982). Ansiklopedik spor dünyası. İstanbul: Serhat Yayıncılık.
12. Kader, Y., Çakır, Z., Kurcan, K., Coşkuntürk, O.S. (2023). Taekwondo branşı ile ilgili lisansüstü tezlere yönelik bir içerik analizi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 238-253.
13. Kaya, A., Şahin, M. U., Çetintaş, Y. (2017). Bireysel sporlar karate ders kitabı. Ankara: Devlet Kitapları.
14. Kılıç, H. (2007). Beden eğitimi öğretmenlerinin olimpiyatlar hakkındaki farkındalığı. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
15. Koca, C. (2017). Spor bilimlerinde nitel araştırma yaklaşımı. Spor Bilimleri Dergisi, 28(1), 30-48.
16. Loyan Akman, Z., Çetinkaya, G. (2021). Türkiye’de Kadın ve Spor Başlığı Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin İçerik Analizi. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 17-42.
17. Neuman, W. L. (2014). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nicel ve nitel yaklaşımlar (2. Cilt, 7. Baskı). Çev. Sedef, Ö.). İstanbul: Yayın Odası.
18. Okuş, H. (1996). Olimpik karate. Karatepe Yayıncılık.
19. Sönmez, D., Hastürk, G. (2020). Türkiye’de fen eğitimi alanında doktora düzeyinde yapılan tez çalışmalarının bibliyografik analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(5), 3174-3194.
20. Tebiş, C., Okay, H. H. (2013). Türkiye’de müzik sanatı ve eğitiminde keman ve viyola konulu lisansüstü tezlerin konu ve yöntem olarak incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 2(2).
21. TKF, (2015). Karate olimpiyat yolunda. Erişim adresi: https://www.karate.gov.tr/?s=haber&h=278
22. TKF, (2016). Karate resmen olimpiyatlarda. Erişim adresi: https://www.karate.gov.tr/?s=haber&h=439
23. TKF, (2021). Tokyo 2020'de karate farkı. Erişim adresi: https://www.karate.gov.tr/?s=haber&h=1138
24. Vveinhardt, J., ve Kaspare, M. (2022). The relationship between mindfulness practices and the psychological state and performance of Kyokushin karate athletes. International journal of environmental research and public health, 19(7), 4001.
25. Ziyagil, M. (2021). Geçmişten günümüze Türkiye Cumhuriyeti’nin yaz olimpiyat oyunlarındaki başarısı. Spor Eğitim Dergisi, 5(3), 36-52.