Amaç: Bu çalışma, sporcularda otonomik kişilik düzeyini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Otonomik kişilik, bireyin bağımsızlığını, öz denetimini ve kişisel haklarını koruma yeteneğini ifade eder. Atletik performans açısından önemi olmasına rağmen, sporcular için özel bir ölçüm aracı henüz bulunmamaktadır.
Yöntem: Bu geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasında nicel tarama deseni kullanılmıştır. Literatür taraması temel alınarak 17 maddelik bir soru havuzu oluşturulmuş ve içerik ile yüzey geçerliliği açısından üç uzman tarafından değerlendirilmiştir. Pilot uygulamanın ardından, ana anket İstanbul Beylikdüzü ilçesindeki spor kulüplerinden seçilen 164 amatör sporcuya uygulanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programları ile analiz edilmiştir. Faktör yapısı ve yapı geçerliliğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmış, iç tutarlılığı değerlendirmek için Cronbach alfa katsayısı kullanılmıştır.
Bulgular: AFA, toplam varyansın %80,70’ini açıklayan dört faktörlü bir yapı ortaya çıkarmıştır. DFA, bu yapıyı kabul edilebilir uyum indeksleriyle doğrulamıştır (χ²/df = 2,33, RMSEA = .090, CFI = .951, GFI = .927, NFI = .919). Nihai ölçek, bağımsızlık, liderlik, sosyal aidiyet ve öz denetim olmak üzere dört boyutta 10 madde içermektedir. Alt boyutlar için Cronbach alfa katsayıları sırasıyla.865, .858, .630 ve .871; genel ölçek için ise .720 olarak bulunmuş ve kabul edilebilir güvenilirlik göstermiştir.
Sonuç: Geliştirilen ölçek, sporcularda otonomik kişiliği değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araçtır. Ayrıca otonomik kişilik, psikolojik faktörler ve atletik performans arasındaki ilişkileri inceleyecek gelecekteki araştırmalar için bir temel sağlamaktadır.
Bu araştırma için Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu'ndan etik kurul onayı alınmıştır (Onay No. 235, 4 Temmuz 2024 tarihli). Tüm araştırma katılımcılarından bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Anket, ilgili kılavuz ve yönetmeliklere uygun olarak gerçekleştirilmiştir.
Veri toplama aşamasında yardımları için A.N.Ş. ve E.O.'ya, içerik geçerliliğini değerlendirmede destekleri için A.N.G.Ş., Ü.T. ve A.A.'ya ve araştırmama katılan sporculara teşekkür ederim.
Purpose: This study aims to develop a valid and reliable scale for assessing the level of autonomic personality in athletes. Autonomic personality refers to an individual’s independence, self-control, and ability to protect personal rights. Despite its relevance to athletic performance, no specific measurement tool currently exists for athletes.
Method: This validity and reliability study employed a quantitative survey design. A 17-item question pool was created based on a literature review and evaluated by three experts for content and face validity. Following a pilot test, the main survey was administered to 164 amateur athletes from sports clubs in the Beylikdüzü district of Istanbul, selected through purposive and theoretical sampling. Data were analyzed using SPSS and AMOS. Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted to determine the factor structure and construct validity, while Cronbach’s alpha was used to assess internal reliability.
Results: EFA revealed a four-factor structure explaining 80.70% of the total variance. CFA confirmed this structure with acceptable fit indices (χ²/df = 2.33, RMSEA = .090, CFI = .951, GFI = .927, NFI = .919). The final scale included 10 items across four dimensions: independence, leadership, social belonging, and self-control. Cronbach’s alpha coefficients were .865, .858, .630, and .871 for the subdimensions, and .720 overall, indicating acceptable reliability.
Conclusion: The developed scale is a valid and reliable instrument for assessing autonomic personality in athletes. It provides a foundation for future research examining the relationships between autonomy, psychological factors, and athletic performance.
athletes autonomic personality autonomy success scale development
Ethics committee approval for this research was obtained from the Karamanoğlu Mehmetbey University Social and Human Sciences Ethics Committee (Approval No. 235, dated July 4, 2024). Informed consent was obtained from all research participants. The survey was conducted in accordance with relevant guidelines and regulations.
I would like to thank A.N.Ş. and E.O. for their assistance during the data collection phase, A.N.G.Ş., Ü.T., and A.A. for their support in assessing content validity, and the athletes who participated in my research.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 12 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| IZ | https://izlik.org/JA54XS42UH |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4 |
Sayın Araştırmacılar,
Spor Bilimleri alanındaki çalışmaları içeren uluslararası nitelikte ve hakemli dergi olarak yayımlanan ÇOMÜ Spor Bilimleri Dergisi'nin 2026 yılında yayınlanacak makaleleri için dergimizin kapsamı dahilinde olan konularla ilgili özgün araştırma ve derleme türünde İngilizce makaleler kabul edilecektir. Bu anlamda 2026 yayın dönemi için 2026 yılı Kasım ayı sonuna kadar makale gönderilebilir. Bilgilerinize sunulur.
Editör Prof. Dr. Hürmüz KOÇ