Psychological Capital and Employee Well-Being: Job Satisfaction, Organizational Commitment, and Burnout

Öz

Purpose: The aim of this review study is to conceptually examine employee well-being within the framework of job satisfaction, organizational commitment, and burnout, and to evaluate the role of psychological capital (self-efficacy, hope, optimism, and resilience) in these processes. In today’s working life, increasing competition, uncertainty, and stress have made employees’ psychological resources as important as their physical resources. In this context, psychological capital is considered a strategic resource that supports individuals in coping with challenges encountered in working life.

Method: A narrative review design was employed. Searches were conducted in Google Scholar, Web of Science, and Scopus using the keywords “employee well-being,” “psychological capital,” “job satisfaction,” “organizational commitment,” and “burnout.” After screening, studies published between 1974 and 2025 were reviewed. Inclusion criteria were: peer-reviewed publication (article/book chapter), direct relevance to PsyCap and at least one outcome (job satisfaction, organizational commitment, burnout), and full-text access. Studies outside the scope, duplicate records, and non–full-text sources were excluded.

Results: The reviewed studies indicate that employees with higher levels of psychological capital tend to develop more positive work experiences. These positive experiences are associated with supportive effects on job satisfaction and organizational commitment, as well as a potential reducing effect on burnout. In particular, components such as hope, optimism, self-efficacy, and resilience are considered to enhance employees’ well-being by increasing their capacity to cope with stress.

 Conclusion: Psychological capital emerges as a significant construct that should be taken into account at both individual and organizational levels in practices aimed at enhancing employee well-being. In this regard, organizations that structure employee support programs and human resources practices to foster psychological capital may contribute to strengthening job satisfaction and organizational commitment while reducing the risk of burnout.

Anahtar Kelimeler

• employee well-being
• psychological capital
• job satisfaction
• organizational commitment
• burnout

Psikolojik Sermaye Ve Çalışan İyi Oluşu: İş Tatmini, Bağlılık Ve Tükenmişlik

Öz

Amaç: Bu derleme çalışmanın amacı, çalışan iyi oluşunu iş tatmini, örgütsel bağlılık ve tükenmişlik değişkenleri çerçevesinde ele alarak, psikolojik sermayenin (öz-yeterlilik, umut, iyimserlik ve dayanıklılık) bu süreçlerdeki rolünü kavramsal düzeyde değerlendirmektir. Özellikle günümüz çalışma yaşamında artan rekabet, belirsizlik ve stresin, çalışanların yalnızca fiziksel değil aynı zamanda psikolojik kaynaklarını da daha önemli hale getirdiği görülmektedir. Bu bağlamda psikolojik sermaye, bireylerin iş yaşamında karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmalarını destekleyen stratejik bir kaynak olarak ele alınmaktadır.

Yöntem: Çalışma, 1974–2025 yılları arasında yayımlanmış ulusal ve uluslararası literatürün incelendiği anlatısal derleme niteliğindedir. Literatür taraması Google Scholar, Web of Science ve Scopus veri tabanları üzerinden yürütülmüş; “çalışan iyi oluşu”, “psikolojik sermaye”, “iş tatmini”, “örgütsel bağlılık” ve “tükenmişlik” anahtar kelimeleri kullanılarak ilgili kaynaklara ulaşılmıştır.

Bulgular: İncelenen çalışmalar, psikolojik sermaye düzeyi yüksek çalışanların daha olumlu iş deneyimleri geliştirebildiğini; bu durumun iş tatmini ve örgütsel bağlılık üzerinde destekleyici, tükenmişlik üzerinde ise azaltıcı bir etkisi olabileceğini göstermektedir. Özellikle umut, iyimserlik, öz-yeterlilik ve dayanıklılık gibi bileşenlerin, çalışanların stresle baş etme kapasitesini artırarak iyi oluş düzeyini güçlendirebileceği değerlendirilmektedir.

Sonuç: Psikolojik sermaye, çalışan iyi oluşunu artırmaya yönelik uygulamalarda hem bireysel hem de örgütsel düzeyde dikkate alınması gereken önemli bir yapı olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede örgütlerin, çalışan destek programlarını ve insan kaynakları uygulamalarını psikolojik sermayeyi geliştirecek biçimde yapılandırmaları; iş tatmini ve bağlılığı güçlendirirken tükenmişlik riskini azaltmaya katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• çalışan iyi oluşu
• psikolojik sermaye
• iş tatmini
• örgütsel bağlılık
• tükenmişlik

Kaynakça

1. Akçay, H. V. (2011). Pozitif psikolojik sermaye kavramı ve işletmelerde sürdürülebilir rekabet üstünlüğünü sağlamadaki rolü. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 73–98.
2. Akduman, G., & Dündar, G. İ. (2017). Çalışan mutluluğunun işe ilişkin duyuşsal iyilik algısı ile ilişkisi ve kuşaklar arasındaki farklılıkların incelenmesi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 29–49.
3. Albayrak, H. M., & Tiyek, R. (2024). Eğitim sektöründe örgütsel iletişim ve iş tatmini ilişkisi. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 112–132. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1482638
4. Arıkan, A. N., & Akoğuz Yazıcı, N. (2022). Sporcuların Bağlılık Düzeylerinin İncelenmesi: Takım Sporları Üzerine Kesitsel Bir Analiz. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(Özel Sayı 2), 738-748. https://doi.org/10.38021/asbid.1198835
5. Arslan, Y., & Polat, S. (2017). Adaptation of Well-Being at Work Scale to Turkish. Educational Administration: Theory and Practice, 23(4), 603–622.
6. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.
7. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachandran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, pp. 71–81). Academic Press.
8. Battal, F., & İbrahim, A. (2023). How does cynicism mediate spiritual leadership and organizational commitment? The case of Turkish and Indonesian universities. Ege Academic Review, 3(2), 315–330.

9. Bozkurt, Ö., & Bozkurt, İ. (2008). İş tatminini etkileyen işletme içi faktörlerin eğitim sektörü açısından değerlendirilmesine yönelik bir alan araştırması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9(1), 1–18.
10. Budak, G., & Sürgevil, O. (2005). Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, 20(2), 95–108.
11. Cesur, O., Ünal, T., Büker, H., Çağlayan, D., & Okyay, İ. (2023). Tükenmişlik sendromu belirtileri, nedenleri ve çözüm önerileri. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 9(30), 1–16.
12. Costello, J. (2020). Workplace wellbeing: A relational approach. Routledge.
13. Çetin, F., Basım, H. N., & Aydoğan, O. (2011). Örgütsel bağlılığın tükenmişlik ile ilişkisi: Öğretmenler üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 61–70.
14. Çetin, F., Hazır, K., & Basım, H. N. (2013). Destekleyici örgüt kültürü ile örgütsel psikolojik sermaye etkileşimi: Kontrol odağının aracılık rolü. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31(1), 31–52.
15. Çınar, Ö., & Özyılmaz, F. Z. (2019). İş tatmini ile yaşam tatmini arasındaki ilişki: Bayburt Üniversitesinde bir uygulama. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (17), 533–556.
16. Çiçek, N., & Gürer, A. (2024). Duygusal emeğin çalışan iyi oluşu ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 10(2), 452–476.
17. Diener, E. D. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575.
18. Durna, U., & Eren, V. (2005). Üç bağlılık unsuru ekseninde örgütsel bağlılık. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2), 210–219.
19. Erkmen, T., & Esen, E. (2013). Psikolojik sermaye ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Öneri Dergisi, 10(39), 23–30.
20. Freudenberger, H. J. (1974). Staff burnout. Journal of Social Issues, 30, 159–165.
21. Göçen, A. (2018). Pozitif psikolojik sermaye ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 15(3), 1547–1560.
22. Göçen, A. (2019). Öğretmenlerin yaşam anlamı, psikolojik sermaye ve cinsiyetin psikolojik iyi oluşlarına etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(1), 135–153.
23. Gül, T. (2019). Yaşam doyumunun yordayıcısı olarak boş zaman tatmini. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 914–930.
24. Gürbüz, S. (2006). Örgütsel vatandaşlık davranışı ile duygusal bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 48–75.
25. Karagözoğlu, C., & Cengiz, C. (2005). Sporda psikolojik destek. Morpa Yayınları.
26. Karataş, S., & Güleş, H. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin iş tatmini ile örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 74–89.
27. Kaya, A., Balay, R., & Demirci, Z. (2014). Eğitim yöneticilerinin öz yeterlik algıları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 20(1), 47–69.
28. Kaygın, E., Erdoğan, S., Bağcıoğlu, E., & Deniz, T. (2018). Çalışanların öz yeterliliklerinin ve esenlik algılarının işe adanmışlıklarına etkisi: İlaç sektörü örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 607–626.
29. Kazu, İ. Y., & Yıldırım, D. (2021). Mesleki tükenmişlik: Etki eden faktörler, belirtileri ve sonuçları. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(2), 462–473.
30. Keleş, H. N. (2011). Pozitif psikolojik sermaye: Tanımı, bileşenleri ve örgüt yönetimine etkileri. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 343–350.
31. Keser, A., & Kocabaş, İ. (2014). Çalışma yaşamında umut ve psikolojik sermaye ilişkisi üzerine kavramsal bir inceleme. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 3(6), 343–365.
32. Kıraç, R. (2024). İşyeri nezaketsizliği, çalışan verimliliği ve örgütsel bağlılık üzerine bir araştırma: Sağlık çalışanları örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1806–1823.
33. Locke, E. A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M. D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology (pp. 1297–1349). Rand McNally.
34. Luthans, F., Luthans, K. W., & Luthans, B. C. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital. Business Horizons, 47(1), 45–50. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2003.11.007
35. Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive edge. Oxford University Press.
36. MacInnis, D. J., & de Mello, G. E. (2005). The concept of hope and its relevance to product evaluation and choice. Journal of Marketing, 69(1), 1–14. https://doi.org/10.1509/jmkg.69.1.1.55513
37. Martínez-Martínez, K., Cruz-Ortiz, V., Llorens, S., Salanova, M., & Leiva-Bianchi, M. (2025). Systematic Review and Meta-Analysis of Positive Psychology Interventions in Workplace Settings. Social Sciences, 14(8), 481. https://doi.org/10.3390/socsci14080481
38. Mert, İ. S. (2010). İş tatmini alt boyutlarının örgütsel bağlılık üzerine etkileri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(4), 123–140.
39. Meriç, E., & Erdem, R. (2023). Tükenmişlik sendromu ve çalışma yaşamına etkileri üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(2), 214–228.
40. Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1997). Commitment in the workplace: Theory, research, and application. Sage Publications.
41. Olcay, E., Alpboğa, R., Açar, M. S., Karaman, S., Çelik, S., & Deniz, İ. (2024). Örgütsel bağlılık kavramı ve kuramlarına genel bir bakış. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences (JOSHAS), 9(62), 2558–2569.
42. Oruç, E., & Kutanis, R. Ö. (2014). Pozitif örgütsel davranış ve pozitif psikolojik sermaye üzerine kavramsal bir inceleme. The Journal of Happiness and Well-Being, 2(2), 145–159.
43. Örnek, A. Ş., Topkaya, S., & Çevik, F. F. (2022). İş becerikliliği ve çalışan iyi oluşu üzerine nicel bir araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi (Özel Sayı), 241–270.
44. Özcan, A., Doğan, D. S., & Erkasap, A. (2025). Özgecilik ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Sağlık sektörü örneği. The Journal of International Scientific Researches, 10(1), 1–17.
45. Özkan, G., & Gürbüz, B. (2019). Bina ortamlarının çalışan refahı ve performansı üzerine etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 616–632.
46. Pandey, A., Maheshwari, M., & Malik, N. (2025). A systematic literature review on employee well-being: Mapping multi-level antecedents, moderators, mediators and future research agenda. Acta Psychologica, 258, 105080. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.105080
47. Parlakyıldız, S. (2025). Pozitif psikoloji perspektifinde fiziksel aktivitenin rolü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 17(2), 211–224.
48. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52, 141–166.
49. Samancı, S., & Basım, H. N. (2018). Akademisyenlerin örgütsel adalet algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları: Psikolojik sermayenin aracılık rolü. Business and Economics Research Journal, 9(2). https://doi.org/10.20409/berj.2018.110
50. Şahin, S. (2013). Gençlik hizmetleri ve spor il müdürlerinin iş doyumu ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. NWSA – Sports Sciences, 8(1), 12–25.
51. Şen, C., & Mert, İ. S. (2019). Psikolojik sermayenin iş tatmini, örgütsel bağlılık ve sinizm üzerindeki etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 9–21. https://doi.org/10.18506/anemon.453906
52. Tang, G. T., Abu Bakar, R., & Omar, S. (2024). Positive psychology and employee adaptive performance: systematic literature review. Frontiers in Psychology, 15. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1417260
53. Telef, B. B., Uzman, E., & Ergün, E. (2013). Öğretmen adaylarında psikolojik iyi oluş ve değerler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 8(12).
54. Tengilimoğlu, D. (2005). Kamu ve özel sektör örgütlerinde liderlik davranışı özelliklerinin belirlenmesine yönelik bir alan çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 1–16.
55. Tikenli, Ö., Emektar, Y., Çelik, A. N., Çelik, D., & Şahin, Z. (2024). Örgütsel depresyonun bir yordayıcısı: Örgütsel bağlılık. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(112), 1986–1997.
56. Tösten, R., & Özğan, H. (2014). Pozitif psikolojik sermaye ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ekev Akademi Dergisi, 59(59), 429–442.
57. Turunç, Ö., & Öğen, A. R. (2022). Aşırı iş yükü–tükenmişlik ilişkisinde iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık rolü: Sağlık çalışanlarında bir uygulama. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(2), 118–128.
58. Uygun, A. (2025). Çalışma hayatında öznel iyi oluş araştırmaları: Bibliyometrik bir inceleme. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 204–220. https://doi.org/10.70754/biibfd.1772936
59. Uygur, A. (2009). Örgütsel bağlılık ve çalışan performansı ilişkisi üzerine bir inceleme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 377–389.
60. Yiğit, B., & Büyükbeşe, T. (2024). Örgütsel dedikodunun hemşirelerin örgütsel bağlılığı üzerindeki etkisi. International Journal of Disciplines in Economics & Administrative Sciences Studies, 8(46), 708–720.