Examining the Relationship Between Personality Traits and Sports Commitment Levels in Active Athletes

Öz

Purpose: The aim of this study was to examine the relationship between personality traits and sport engagement levels of active athletes and to evaluate this relationship in terms of different variables.

Method: A total of 305 licensed athletes who were students at the Faculty of Sport Sciences, Balıkesir University, and actively participating in sports voluntarily participated in the study, including 121 females (39.7%) and 184 males (60.3%). The “Personal Information Form”, “Sport Engagement Scale”, and “Big Five Personality Scale” were used as data collection tools. Pearson correlation analysis was conducted to examine the relationship between the two scales showing parametric distribution, and regression analysis was performed to determine the predictive effects of the significant relationships.

Results: According to the results of the correlation analysis, weak but significant positive relationships were found between sports engagement and extraversion, conscientiousness, agreeableness, and openness to experience (p<0.05), whereas no significant relationship was found between neuroticism and sports engagement (p>0.05). Regression analysis revealed that personality traits explained 7% of the variance in sports engagement. When the sub-dimensions were examined, conscientiousness and agreeableness were found to be significant and positive predictors of sports engagement (p<0.05), whereas extraversion and openness to experience did not have a significant effect on sports engagement (p>0.05).

Conclusion: In conclusion, personality traits had a limited but significant effect on sports engagement, and conscientiousness and agreeableness appeared to be more influential in explaining sports engagement levels.

Anahtar Kelimeler

• sport
• commitment
• personality traits
• sports commitment
• active athlete

Aktif Sporcuların Kişilik Özellikleri ile Spora Bağlılık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, aktif olarak spor yapan sporcuların kişilik özellikleri ile spora bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve farklı değişkenler doğrultusunda bu ilişkiyi değerlendirmektir.

Yöntem: Araştırmaya 121 kadın (%39,7), 184 erkek (%60,3) olmak üzere aktif olarak spor yapan toplam 305 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Spora Bağlılık Ölçeği” ve “Beş Faktör Kişilik Ölçeği” kullanılmıştır. Parametrik dağılım sergileyen iki ölçek arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson korelasyon analizi ve anlamlı ilişkilerin birbirine olan etkisini belirlemek amacıyla regresyon analizi uygulanmıştır.

Bulgular: Korelasyon analizi sonucunda dışadönüklük, öz denetimlilik, yumuşak başlılık ve deneyime açıklık ile spora bağlılık arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilirken (p<0,05), nörotiklik ile spora bağlılık arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Regresyon analizi sonuçlarına göre kişilik özellikleri spora bağlılıktaki varyansın %7’sini açıklamaktadır. Alt boyutlar incelendiğinde öz denetimlilik ve yumuşak başlılık değişkenlerinin spora bağlılığın anlamlı ve pozitif yordayıcıları olduğu belirlenirken (p<0,05),

dışadönüklük ve deneyime açıklık değişkenlerinin spora bağlılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir (p>0,05).

Sonuç: Sonuç olarak, kişilik özelliklerinin spora bağlılık üzerinde sınırlı ancak anlamlı bir etkiye sahip olduğu; özellikle öz denetimlilik ve yumuşak başlılık özelliklerinin spora bağlılık düzeyinin açıklanmasında daha belirleyici olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• spor
• bağlılık
• kişilik özellikleri
• spora bağlılık
• aktif sporcu

Kaynakça

1. Allen, M. S., Greenlees, I., & Jones, M. (2011). An investigation of the five- factor model of personality and coping behavior in sport. Journal of Sports Sciences, 29(8), 841–850. https://doi.org/10.1080/02640414.2011.565064
2. Allen, M. S., Greenlees, I., & Jones, M. V. (2013). Personality in sport: A comprehensive review. International Review of Sport and Exercise Psychology, 6(1),184-208. https://doi.org/10.1080/1750984X.2013.769614
3. Bakan, İ., & Büyükbeşe, T. (2004). Çalışanların İş Güvencesi ve Genel İş Davranışları İlişkisi: Bir Alan Çalışması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23, 35-59.
4. Baretta, D., Greco, A., & Steca, P. (2017). Understanding performance in risky sport: The role of self-efficacy beliefs and sensation seeking in competitive freediving. Personality and Individual Differences, 117, 161–165. https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.06.006
5. Binboğa, E., Güven, S., Çatıkkaş, F., Bayazıt, O., & Tok, S. (2012). Psychophysiological responses to competition and the big five personality traits. Journal of Human Kinetics. 33, 187–94. https://doi.org/10.2478/v10078-012-0057-x
6. Bitlisli, Ö. G. F., Dinç, M., Çetinceli, Ö. G. E., & Kaygısız, Ü. (2013). Beş Faktör Kişilik Özellikleri ile Akademik Güdülenme İlişkisi: Süleyman Demirel Üniversitesi Isparta Meslek Yüksekokulu Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 459‐ 480. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/article/222780
7. Carpenter, P. J., & Coleman, R. (1998). A longitudinal study of elite youth cricketers' commitment. International Journal of Sport Psychology, 29(3), 195–210.
8. Carpenter, P. J., & Scanlan, T. K. (1998). Changes over time in the determinants of sport commitment. Pediatric Exercise Science, 10(4), 356–365. https://doi.org/10.1123/pes.10.4.356

9. Carpenter, P. J., Scanlan, T. K., Simons, J. P., & Lobel, M. (1993). A test of the Sport Commitment Model using structural equation modeling. Journal of Sport and Exercise Psychology, 15(2), 119–133. https://doi.org/10.1123/jsep.15.2.119
10. Doğan, O. (2004). Spor psikolojisi. Detay Yayıncılık.
11. Downward, P., & Riordan, J. (2007). Social Interactions and The Demand for Sport: An Economic Analysis. Contemporary Economic Policy, 25(4), 518–537. https://doi.org/10.1111/j.1465-7287.2007.00071.x
12. Eagleton, J. R., McKelvie, S. J., & De Man, A. (2007). Extraversion and neuroticism in team sport participants, individual sport participants, and nonparticipants. Perceptual and Motor Skills, 105(1), 265–275. https://doi.org/10.2466/pms.105.1.265-275
13. Egloff, B., & Jan Gruhn, A. (1996). Personality and endurance sports. Personality and Individual Differences, 21 (2), 223-229. https://doi.org/10.1016/0191-8869(96)00048-7
14. Eysenck, H. J. (1967). The biological basis of personality. Illinoi: Springfield.
15. Guillen, F., & Martinez- Alvarado, J.R. (2014). The Sport Engagement Scale: An Adaptation of the Utrecht Work Engagement Scale (UWES) for the Sports Environment. Universitas Psychologica, 13(3), 975-984. http://dx.doi.org/10.11144/Javeriana.UPSY13-3.sesa
16. Horzum, M. B., Ayas, T. ve Padır, M. A. (2017). Beş Faktör Kişilik Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 398-408. http://dx.doi.org/10.19126/suje.298430
17. Hou, P. (2024). Research on abusive supervision of sports teams under the Chinese parental leadership: Perspective based on contingency theory. Heliyon, 10(12). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e32961
18. Hristova, Y., & Teneva, D. (2025). Needs and interests ın the field of sports among students in pedagogical specialties. Trakia Journal of Sciences, 23(2), 75-80. https://doi.org/10.15547/tjs.2025.s.02.012
19. Hughes, S. L., Case, H. S., Stumempfle, K. J., & Evans, D. S. (2003). Personality profiles of Iditasport ultra-marathon participants. Journal of Applied Sport Psychology, 15(3), 256- 261. https://doi.org/10.1080/10413200305385
20. Kajtna, T., Tušak, M., Barić, R., & Burnik, S. (2004). Personality in high-risk sport athletes. Kinesiology, 36(1), 24-34.
21. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel.
22. Kelecek, S., & Göktürk, E. (2017). Kadın Futbolcularda Sporcu Bağlılığının Sporcu Tükenmişliğini Belirlemedeki Rolü. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(2), 162-173. https://dergipark.org.tr/tr/pub/busbid/article/1425751
23. Kemarat, S., Theanthong, A., Yeemin, W., & Suwankan, S. (2022). Personality characteristics and competitive anxiety in individual and team athletes. Plos one, 17(1), https://doi.org/10.1371/journal.pone.0262486
24. Köklü, N., Büyüköztürk, N., & Çokluk, Ö. (2007). Sosyal bilimler için istatistik (2nd ed.). Pegem Akademi Yayıncılık.
25. Kusan, M., Toklu, S., Derelioğlu, M., & Çankaya, S. (2024). Masa Tenisi Sporcularında Sporcu Öz Yeterliliğin Spora Bağlılık Düzeyine Etkisi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 6(1), 9-17. https://doi.org/10.51538/intjourexerpsyc.1351205
26. Li, J., Leng, Z., Tang, K., Na, M., Li, Y., & Alam, S. S. (2024). Multidimensional impact of sport types on the psychological well-being of student athletes: A multivariate investigation. Heliyon, 10(11). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e32331
27. Lonsdale, C., Hodge, K. & Jackson, S. A. (2007). Athlete engagement: II. Developmental and initial validation of the Athlete Engagement Questionnaire. International Journal of Sport Psychology, 38(4), 471-492. https://doi.org/10.1037/t50268-000
28. Mitchell, R. L. C., & Kumari, V. (2016). Hans Eysenck’s interface between the brain and personality: Modern evidence on the cognitive neuroscience of personality. Personality and Individual, 103, 74–81. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.04.009
29. Morgan, C. T. (1981). Introduction to Psychology: A Textbook. (Translated by the Faculty Members of the Department of Psychology, Hacettepe University), Publications of the Department of Psychology, Hacettepe University.
30. Özdilek, Ç., Demirel, M., & Harmandar, D. (2007). The comparison of Dumlupınar and Sakarya Universities' Physical Education and Sport School students' participation reasons and participation level in leisure time activities. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-13.
31. Paunonen, S. V. (2003). Big five factors of personality and replicated predictors of behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 84(2), 411-424. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.84.2.411
32. Rammstedt, B., & John, O. P. (2007). Measuring personality in one minute or less: A 10-item short version of the Big Five Inventory in English and German. Journal of research in Personality, 41(1), 203-212. https://doi.org/10.1016/J.JRP.2006.02.001
33. Scanlan, T. K., Carpenter, P. J., Simons, J. P., Schmidt, G. W., & Keeler, B. (1993a). An introduction to the Sport Commitment Model. Journal of Sport and Exercise Psychology, 15(1), 1–15. https://doi.org/10.1123/jsep.15.1.1
34. Scanlan, T. K., Carpenter, P. J., Simons, J. P., Schmidt, G. W., & Keeler, B. (1993b). The sport commitment model: Measurement development for the youth-sport domain. Journal of Sport and Exercise Psychology, 15(1), 16–38. https://doi.org/10.1123/jsep.15.1.16
35. Scanlan, T.K., Stein, G.L. & Ravizza, K. (1989). An in-depth study of former elite figure skaters: II. Sources of enjoyment. Journal of Sport and Exercise Psychology, 11(1), 65-83. https://doi.org/10.1123/jsep.11.1.65
36. Sekaran, U. (2003) Research Methods for Business: A Skill-Building Approach. 4th Edition, John Wiley &Sons, New York.
37. Shahzad, M. F., Ling, X., & Yuan, J. (2023). Does psychological ownership influence consumer happiness in playful consumption experience? Moderating role of consumer personality and game performance. Heliyon, 9(9). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e20236
38. Sırgancı, G., Ilgar, E. A., & Cihan, B. B. (2019). Spora Bağlılık Ölçeği”nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 7(17), 171-181. https://dergipark.org.tr/tr/pub/genclikarastirmalari/article/1040697
39. Somer, O., Korkmaz, M., & Tatar, A. (2002). Beş Faktör Kişilik Envanteri'nin Geliştirilmesi I: Ölçek ve Alt Ölçeklerin Oluşturulması. Türk Psikoloji Dergisi, 17(49), 21-33.
40. Steca, P., Baretta, D., Greco, A., D'Addario, M., & Monzani, D. (2018). Associations between personality, sports participation and athletic success. A comparison of Big Five in sporting and non-sporting adults. Personality and Individual Differences, 121, 176-183. https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.09.040
41. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol. 5, pp. 481-498). Boston, MA: pearson.
42. Tabak, A., Basim, H. N., Tatar, İ., & Çetin, F., (2010). The role of five-factor personality traits in impression management tactics: a study ın the defense industry. Ege Academic Review, 10(2), 539-557. https://dergipark.org.tr/en/pub/eab/article/473212
43. Tatlılıoğlu, K. (2013). Üniversite öğrencilerinin beş faktör kişilik kuramına göre kişilik özellikleri alt boyutlarının bazı değişkenlere göre değerlendirilmesi. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 7(XVII). 939-971. https://doi.org/10.14225/Joh400
44. Tian, Y., & Shao, X. (2024). Exploring resistance to change in Chinese children’s sports schools: An analysis of multiple external and internal perspectives. Heliyon, 10(1). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e24270
45. Tükenmez, M. (2009). Toplum, bilim ve spor. Kaynak Yayınları.
46. Tutar, H. (2016). Örgütsel davranış: Örgüt teorileri ve çağdaş yaklaşımlar açısından. Detay Yayıncılık. Weinberg, R. S., & Gould, D. S. (2014). Foundations of sport and exercise psychology. Human Kinetics.
47. Wu, L., Gao, J., & Xiang, J. (2024). The effects of perceived sport environment on sport gains of Chinese university students: chain mediation between physical activity behavior and sport learning self-efficacy. Frontiers in Psychology, 15. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1466457
48. Yetim, A. A. (2000). Sporun Sosyal Görünümü. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 63-72. https://dergipark.org.tr/en/pub/gbesbd/article/298406
49. Yılmaz, V. (2002). Çocuk sporlarında katılım motivasyonu: Çocuklar spora neden katılırlar? Atletizm Bilim ve Teknoloji Dergisi, 46(2), 26–39.
50. Zekioğlu, A., & Tatar, A. (2006). Üniversitede Eğitim Gören Futbolcularin Empatik Becerilerinin Kişilik Özellikleriyle Karşilaştirilmasi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 135-138. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000072
51. Zhang, Z., Chen, Y., & Zhang, L. (2024). Research on the relations among personality traits, sports commitment, and exercise Behavior—A case study of Chinese college students. Psychology Research and Behavior Management, 17, 665-678. https://doi.org/10.2147/PRBM.S440540