Hemşirelik öğrencilerinin akademik öz yeterliliklerinin mesleki güdülenme düzeylerine etkisi

Öz

Amaç: Çalışmamızın amacı öğrenci hemşirelerin akademik öz yeterliliklerinin mesleki motivasyon düzeylerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel bir araştırma olarak tasarlandı. Katılımcılara akademik öz-yeterlik ölçeği (ASES), motivasyon kaynakları ve sorunları ölçeği (MRPS) ve sosyodemografik ölçek uygulandı. Bulgular: Çalışmamıza 289 kişi katıldı. Yaş ortalaması 20,5±2,21 yıl idi. Akademik öz yeterlik ortalaması 16,3±3,47’dir. Motivasyon kaynakları ve problem ölçeği ortalaması 3,6±0,54 idi. İki ölçek arasındaki korelasyon katsayısı r:-0,244 ve regresyon analizinde ASES’in MRPS’yi etkilediği görüldü. (R2:0.06, Durbin-Watson:1.9, f:17.1 ve p<0.001). Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin MRPS ve ASES ortalamaları orta düzeydeydi. Hem ASES hem de MRPS’nin çeşitli değişkenlerden etkilendiği bulundu. Ayrıca ASES’in MRPS’yi etkilediği ve aralarındaki ilişkinin negatif yönlü olduğu bulundu. Hem akademik öz yeterlilik hem de mesleki güdülenme düzeylerinin yükseltilmesi için klinik saha ve laboratuvar uygulamalarının arttırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• akademik öz-yeterlilik
• başarı
• motivasyon
• hemşire

Effect of academic self-sufficiency on vocational motivation levels of nursing students

Öz

Aim: Self-sufficiency is the self-perception of the individual. This perception can be coping with various situations and accomplishing an activity. Motivation is one of the most important factors affecting human behavior. Our study aimed to evaluate the effect of academic self-sufficiency of student nurses on vocational motivation levels. Materials and Methods: We designed as a cross-sectional study. We applied the academic self-efficacy scale (ASES), motivation resources and problems scale, and sociodemographic scale to participants. Results: 289 people participated in our study. The mean age was 20.5±2.21 years. The mean of academic self-efficacy was 16.3±3.47. The motivation resources and scale of problems mean was 3.6±0.54. The correlation coefficient between the two scales was r:-0.244, and in the regression analysis, we observed that ASES affected MRPS. (R2:0.06, Durbin-Watson:1.9, f:17.1 and p<0.001). Conclusion: Nursing students' MRPS and ASES means were moderate. ASES and MRPS were found to be affected by several variables. In addition, ASES affected MRPS, and the relationship between ASES and MRPS was negatively correlated. To increase the professional motivation levels of the students, we recommended to increase the clinical field and laboratory applications.

Anahtar Kelimeler

• academic self-sufficiency
• success
• motivation
• nurse

Kaynakça

1. 1. Senemoğlu N. Gelişim öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi; 2009:215-240.
2. 2. Zimmerman, BJ. Self-Efficacy And Educational Development, Ed. Bandura A, Self Efficacy Changing Societies, New York: Cambridge University Pres 1995: 202-231.
3. 3. Schunk DH. Öğrenme teorileri, eğitimsel bir bakışla (Çev. Ed. Muzaffer Sahin). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım; 2009:137.
4. 4. Bulfone G, Badolamenti S, Biagioli V, Maurici M, Macale L, Sili A. et al. Hemşirelik öğrencilerinin akademik öz yeterliliği: Akademik öz yeterlik değişikliklerinin ve zaman içindeki yordayıcı değişkenlerin boylamsal bir analizi. İleri Hemşirelik Dergisi. 2021;77(5): 2353-2362.
5. 5. Civci H, Şener E. Hemşire adaylarının mesleki güdülenme düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi. 2012;5(4):142-9.
6. 6. Özkan S, Yılmaz E. Hemşirelik öğrencilerinin güdülenme düzeylerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2009;25(3): 55-68.
7. 7. Kanat S. Grafik tasarım eğitimi alan üniversite öğrencilerinin genel ve akademik öz-yeterlik algıları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018;15(1):790-818.
8. 8. Acat MB, Kösgeroglu N. Güdülenme kaynakları ve sorunları ölçeği. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2006;7(4):204-210.

9. 9. Gayef A, Sarıkaya Ö. Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinde mesleki güdülenme. Tıp Eğitimi Dünyası Dergisi. 2012;33:9-18.
10. 10. Kaufman J C, Agars M D, Lopez Wagner MC. The role of personality and motivation in predicting early college academic success in non-traditional students at a Hispanic-serving institution. Learning and individual differences. 2008;18(4):492-496.
11. 11. Aktaş YY, Karabulut N. A Survey on Turkish nursing students' perception of clinical learning environment and its association with academic motivation and clinical decision making. Nurse Educ Today. 2016;36:124-128.
12. 12. Öngel G, Çelik GG. Covid-19 sürecinde hemşirelik öğrencilerinin mesleki güdülenme düzeyleri. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2022;14(3):319-326.
13. 13. Yılmaz M, Gürçay D, Ekici G, Akademik öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe ‘ye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H.U. Journal of Education). 2007;33:253-259.
14. 14. Kocaaslan EN, Akgün KM, Özdilek S, Topçu N. Hemşirelik bölümü öğrencilerinin internet bağımlılığı ve akademik öz yeterlilik düzeyleri. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2021;13(3):493-501.
15. 15. Pekel A. Spor yöneticiliği bölümünde öğrenim gören öğrencilerin akademik öz yeterlikleri ve üniversite yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, 2016.
16. 16. Sarıkoç G, Öksüz E. Academic motivations and academic self-efficacy of nursing students. J Clin Anal Med. 2017;18(69):41-6.
17. 17. İflazoğlu A, Tümkaya S. Öğretmen adaylarının güdülenme düzeyleri ile drama dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2008;23(23): 61-73.
18. 18. Gök F, Hergül Kabu F, Duman S, Öksüz B, Bayer M. Hemşirelik öğrencilerinin motivasyon düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Ejons Uluslararası Dergisi. 2022;(6)22:408-420.
19. 19. Aslan A. Ortaokul öğrencilerinin yazma kaygıları ve akademik öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018;18(3):1286–1312.
20. 20. Seki A, Söyünmez DS. Sağlık bilimleri fakültesi son sınıf öğrencilerinin akademik yeterlikleri ile yaşamın anlamı arasındaki ilişki. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2021;16(61): 264-277.
21. 21. Gün T, Denat Y. Hemşirelik öğrencilerinin motivasyonu ve öğrenme stratejileri: hemşirelik eğitiminin güdülenme ve öğrenmek. Journal of Human Sciences. 2020;17(1):32-48.
22. 22. Yenice N. Öğretmen adaylarının öz-yeterlik düzeyleri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2012;11(39):36–58.
23. 23. Yavuz A, Yılmaz P, Özdemir Z, Aşık V. İntörn hemşirelerin mesleki ve akademik yeterliliklerinin Türkiye yükseköğretim yeterlilikleri çerçevesine göre öz değerlendirilmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;7(2):523-536.
24. 24. Kanat S. Grafik tasarım eğitimi alan üniversite öğrencilerinin genel ve akademik öz-yeterlik algıları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018;15(1):790-818.
25. 25. Cengiz Z, Gürdap Z, Karaca E, Acun M. Hemşirelik öğrencilerinin öz yeterlilikleri ile mesleki güdülenmeleri arasındaki ilişki. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2021;8(1):12-20.
26. 26. Gülerci H, Oflaz F. Ambulans ve acil bakım teknikerliği eğitimi alan öğrencilerin öğrenme stil ve stratejilerinin incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi. 2010;(52):112-120.
27. 27. Bilgin Z, Efe M. Ebelik öğrencilerinin güdülenme düzeylerinin mesleki kariyer planlarına etkisi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6(1):44-52.
28. 28. Bozkır G, Taşcı N, Altuntaş Ç, Arsak A, Balgı Ö, Kaya E ve ark. Genel lise son sınıf ve sağlık yüksekokulundaki erkek öğrencilerin hemşireliğe bakışı. Bilim, Eğitim ve Düşünce Dergisi. 2008;8(1):12-19.
29. 29. Eskimez Z, Öztunç G, Alparslan N. Lise son sınıfta okuyan kız öğrencilerin hemşirelik mesleğine ilişkin görüşleri. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi. 2008;15(1):58-67.
30. 30. Okuroğlu KG. Hemşirelik öğrencilerinin klinik performanslarına ilişkin öz yeterliklerinin akademik öz yeterlikleri ve akademik başarıları ile ilişkisi: Tanımlayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2022;14(1):125-131.