TR
EN
Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi?
Öz
Vücudun biyolojik saati olarak bilinen sirkadiyen ritim, canlıların yaklaşık 24 saatlik bir döngü içinde biyolojik aktivitelerinin düzenlenmesidir. Bireylerin aktivite ve dinlenme tercihlerini etkileyen sirkadiyen ritimlerinde meydana gelen farklılıklar “kronotip” kavramının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. İnsanlar sabahçıl, akşamcıl ve ara tip kronotiplere göre çeşitlilik göstermektedir. Diyetin içeriğinin yanında aydınlık-karanlık döngüsü içirişinde beslenme zamanlaması, metabolik ve psikolojik sağlık için oldukça önemlidir. Yapılan çalışmalarda sirkadiyen ritimdeki bozulmaların uyku bozukluklarının etkilemesinin yanında depresyon gibi psikolojik bozukluklara yol açabileceği öne sürülmektedir. Bu veriler beslenme döngüsünün organizma üzerindeki etkilerini araştıran bir alan olan krono-beslenmeye dikkat çekmektedir. Fakat ülkemizde krono-beslenme ve depresyon üzerine yapılan çalışmalar sınırlı olup yapılan çalışmaların çoğunluğu da akşam kronotipinin yol açtığı total enerji tüketimde artış ve düşük diyet kalitesi gibi olumsuz sağlık sonuçlarıyla ilişkilidir. Bu nedenle bu derlemede, kronotiplere göre depresyon gelişme riski ve krono-beslenme ile depresyon arasındaki ilişkinin literatür ışığında açıklanması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Muscogiuri G, Barrea L, Aprano S, Framondi L, Di Matteo R, Laudisio D, et al. Chronotype and adherence to the mediterranean diet in obesity: results from the opera prevention project. Nutrients. 2020;12(5):1354.
- Kandeger A, Selvi Y, Tanyer DK. The effects of individual circadian rhythm differences on insomnia, impulsivity, and food addiction. Eat Weight Disord. 2019;24:47-55.
- Almoosawi S, Vingeliene S, Gachon F, Voortman T, Palla L, Johnston JD, et al. Chronotype: implications for epidemiologic studies on chrono-nutrition and cardiometabolic health. Adv Nutr. 2019;10(1):30-42.
- Coltell O, Alvarez-Sala A, Gimenez-Alba I, De La Camara E, Fernandez-Carrion R, Sorli J, et al. The Eveningness Chronotype and Lower Adherence to the Mediterranean Diet Are Associated With Depressive Symptoms in Older Subjects With Metabolic Syndrome. Curr Dev Nutr. 2021;5:5140901.
- Dinu M, Lotti S, Napoletano A, Corrao A, Pagliai G, Tristan Asensi M, et al. Association between Psychological Disorders, Mediterranean Diet, and Chronotype in a Group of Italian Adults. Int J Environ Res Public Health. 2022;20(1):335.
- Eid B, Bou Saleh M, Melki I, Torbey PH, Najem J, Saber M, et al. Evaluation of chronotype among children and associations with BMI, sleep, anxiety, and depression. Front Neurol. 2020;11:416.
- Hawley JA, Sassone-Corsi P, Zierath JR. Chrono-nutrition for the prevention and treatment of obesity and type 2 diabetes: from mice to men. Diabetologia. 2020;63:2253-9.
- Kris-Etherton PM, Petersen KS, Hibbeln JR, Hurley D, Kolick V, Peoples S, et al. Nutrition and behavioral health disorders: depression and anxiety. Nutr Rev. 2021;79(3):247-60.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Beslenme
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
5 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
14 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 4 Sayı: 3
APA
Yurt Türer, B., & Yıldırım, İ. G. (2023). Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi? Current Perspectives on Health Sciences, 4(3), 123-130. https://doi.org/10.58208/cphs.1338243
AMA
1.Yurt Türer B, Yıldırım İG. Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi? SBGY. 2023;4(3):123-130. doi:10.58208/cphs.1338243
Chicago
Yurt Türer, Büşra, ve İlknur Gökçe Yıldırım. 2023. “Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi?”. Current Perspectives on Health Sciences 4 (3): 123-30. https://doi.org/10.58208/cphs.1338243.
EndNote
Yurt Türer B, Yıldırım İG (01 Aralık 2023) Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi? Current Perspectives on Health Sciences 4 3 123–130.
IEEE
[1]B. Yurt Türer ve İ. G. Yıldırım, “Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi?”, SBGY, c. 4, sy 3, ss. 123–130, Ara. 2023, doi: 10.58208/cphs.1338243.
ISNAD
Yurt Türer, Büşra - Yıldırım, İlknur Gökçe. “Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi?”. Current Perspectives on Health Sciences 4/3 (01 Aralık 2023): 123-130. https://doi.org/10.58208/cphs.1338243.
JAMA
1.Yurt Türer B, Yıldırım İG. Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi? SBGY. 2023;4:123–130.
MLA
Yurt Türer, Büşra, ve İlknur Gökçe Yıldırım. “Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi?”. Current Perspectives on Health Sciences, c. 4, sy 3, Aralık 2023, ss. 123-30, doi:10.58208/cphs.1338243.
Vancouver
1.Büşra Yurt Türer, İlknur Gökçe Yıldırım. Krono-beslenme depresyon riskini etkiler mi? SBGY. 01 Aralık 2023;4(3):123-30. doi:10.58208/cphs.1338243