Derleme

Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu

Öz

Bağırsak mikrobiyotası, insan sağlığında kritik bir rol oynamaktadır. Mikrobiyota, bağışıklık sisteminin gelişimi, olgunlaşması ve işleyişi gibi birçok fizyolojik süreci modüle ederek sağlığı etkilemektedir. Mikrobiyotanın kompozisyonu; yaş, cinsiyet, beslenme, stres ve özellikle sirkadiyen ritim gibi faktörlerden etkilenmektedir. Son yıllarda, sirkadiyen ritmin bağırsak mikrobiyotası ile çift yönlü bir ilişkide olduğu ortaya çıkmıştır. Sirkadiyen ritim, vücuttaki biyolojik süreçlerin 24 saatlik döngülerle senkronize olmasını sağlamaktadır. Mikrobiyota, sirkadiyen gen ekspresyonunu etkilerken, sirkadiyen ritim de mikrobiyal kompozisyonu değiştirebilmektedir. Bu etkileşim; obezite, tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve nörodejeneratif bozukluklar gibi kronik hastalıkların gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Bu derlemede, mikrobiyota ve sirkadiyen ritmin genel özellikleri sunularak, özellikle kardiyometabolik hastalıklar bağlamında aralarındaki etkileşimin olası mekanizmaları ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Gilbert JA, Blaser MJ, Caporaso JG, Jansson JK, Lynch SV, Knight R. Current understanding of the human microbiome. Nat Med. 2018;24(4):392-400. doi:10.1038/nm.4517
  2. Cryan JF, O'Riordan KJ, Cowan CSM, et al. The Microbiota-Gut-Brain Axis. Physiol Rev. 2019;99(4):1877-2013. doi:10.1152/physrev.00018.2018
  3. Zahran SA, Ali-Tammam M, Ali AE, Aziz RK. Compositional variation of the human fecal microbiome in relation to azo-reducing activity: a pilot study. Gut Pathog. 2021;13(1):58. Published 2021 Oct 8. doi:10.1186/s13099-021-00454-0
  4. Cheng J, Ringel-Kulka T, Heikamp-de Jong I, et al. Discordant temporal development of bacterial phyla and the emergence of core in the fecal microbiota of young children. ISME J. 2016;10(4):1002-1014. doi:10.1038/ismej.2015.177
  5. Sender R, Fuchs S, Milo R. Revised Estimates for the Number of Human and Bacteria Cells in the Body. PLoS Biol 2016; 14:e1002533.
  6. Carding S, Verbeke K, Vipond DT, Corfe BM, Owen LJ. Dysbiosis of the gut microbiota in disease. Microb Ecol Health Dis. 2015;26:26191. Published 2015 Feb 2. doi:10.3402/mehd.v26.26191
  7. Pearson JA, Wong FS, Wen L. Crosstalk between circadian rhythms and the microbiota. Immunology. 2020;161(4):278-290. doi:10.1111/imm.13278
  8. Fouhy F, Ross RP, Fitzgerald GF, Stanton C, Cotter PD. Composition of the early intestinal microbiota: knowledge, knowledge gaps and the use of high-throughput sequencing to address these gaps. Gut Microbes. 2012;3(3):203-220. doi:10.4161/gmic.20169

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Bilimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

4 Aralık 2024

Kabul Tarihi

29 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Pınarlı Falakacılar, Ç., Karaağaç, R. M., & Usta, E. (2025). Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu. Current Perspectives on Health Sciences, 6(2), 81-92. https://doi.org/10.58208/cphs.1596137
AMA
1.Pınarlı Falakacılar Ç, Karaağaç RM, Usta E. Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu. SBGY. 2025;6(2):81-92. doi:10.58208/cphs.1596137
Chicago
Pınarlı Falakacılar, Çağla, Rabia Melda Karaağaç, ve Ebrar Usta. 2025. “Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu”. Current Perspectives on Health Sciences 6 (2): 81-92. https://doi.org/10.58208/cphs.1596137.
EndNote
Pınarlı Falakacılar Ç, Karaağaç RM, Usta E (01 Eylül 2025) Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu. Current Perspectives on Health Sciences 6 2 81–92.
IEEE
[1]Ç. Pınarlı Falakacılar, R. M. Karaağaç, ve E. Usta, “Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu”, SBGY, c. 6, sy 2, ss. 81–92, Eyl. 2025, doi: 10.58208/cphs.1596137.
ISNAD
Pınarlı Falakacılar, Çağla - Karaağaç, Rabia Melda - Usta, Ebrar. “Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu”. Current Perspectives on Health Sciences 6/2 (01 Eylül 2025): 81-92. https://doi.org/10.58208/cphs.1596137.
JAMA
1.Pınarlı Falakacılar Ç, Karaağaç RM, Usta E. Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu. SBGY. 2025;6:81–92.
MLA
Pınarlı Falakacılar, Çağla, vd. “Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu”. Current Perspectives on Health Sciences, c. 6, sy 2, Eylül 2025, ss. 81-92, doi:10.58208/cphs.1596137.
Vancouver
1.Çağla Pınarlı Falakacılar, Rabia Melda Karaağaç, Ebrar Usta. Sirkadiyen Ritim ve Bağırsak Mikrobiyotası: Sağlığın Senkronize Uyumu. SBGY. 01 Eylül 2025;6(2):81-92. doi:10.58208/cphs.1596137