Erzurum’da Farklı Kaynaklardan Temin Edilen Papatya Örneklerinin Türk Farmakopesi Avrupa Adaptasyonu-2016’ya Göre Bazı Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Papatyaya benzerlikleri sebebiyle karıştırılan ve halk arasında papatya olarak bilinen çok sayıda bitki mevcuttur. Anthemis, Bellis, Tanacetum, Senecio ve Chrysanthemum türleri bunlardan bazılarıdır. Ancak, tıbbi papatyanın kapitulumları 1-3 sıralı dizilmiş birçok brakteden oluşan involukrumdan ibarettir, uzamış koni şeklinde reseptakulum, kenarda 12-20 adet beyaz korolaya sahip dilsi çiçekler, merkezde birkaç düzine sarı tüpsü çiçekler vardır. Bu özelliklerin halk tarafından bilinememesi sebebiyle, karıştırılabilecek bitkilerin papatya yerine bilinçsizce kullanımı sağlık üzerinde ciddi riskler oluşturabilmektedir. Bu çalışmada piyasada papatya olarak yer alan örneklerin farmakopeye uygunluklarının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kapsamda 1 eczaneden, 1 internet sitesinden ve Erzurum’un merkez 3 ilçesinden rastgele seçilen birer aktardan alınan toplamda 5 farklı papatya örneği temin edilmiştir. Bu örneklerin mikroskobik ve makroskobik özellikleri, kurutmada kayıp, toplam kül, total apigenin-7-glukozit miktarı tayinleri Türk Farmakopesi Avrupa Adaptasyonu-2016’dan yararlanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Eczane örneği haricindeki numunelerden hiçbiri farmakopede Matricariae flos için belirtilen özelliklerin tamamını sağlamamıştır. Sonuç: Tedavi edici etkisinden faydalanabilmek için tıbbi bitkinin doğru kaynaktan temin edilmiş, uzman kişilerce teşhis edilmiş, sağlıklı şartlarda kurutulmuş ve saklanmış, hijyen koşullarına dikkat edilerek paketlenmiş, kapalı ambalajlarda piyasaya sunulmuş, etiketli ürün olması önemlidir. Buna ilaveten bir sağlık profesyoneli danışmanlığında kullanılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Matricaria chamomilla L.
• Farmakope analizi
• Tıbbi papatya

Evaluation of Some Characteristics of Chamomile Samples Obtained from Different Sources in Erzurum According to Turkish Pharmacopoeia European Adaptation-2016

Öz

Objective: There are numerous plants resembling chamomile, commonly known as chamomile by the public, due to their similarities to daisies. Some of these include species such as Anthemis, Bellis, Tanacetum, Senecio, and Chrysanthemum. However, the medicinal chamomile consists of an involucre consisting of many bracts arranged in 1-3 rows, an elongated cone-shaped receptacle, marginal tongue-like flowers with 12-20 white rays, and several dozen yellow tubular flowers in the center. The indiscriminate use of plants instead of chamomile due to the ignorance of these characteristics can pose serious health risks. This study aims to investigate the compliance of chamomile samples available in the market with pharmacopeial standards. Methods: In this context, a total of 5 different chamomile samples were obtained from 1 pharmacy, 1 website, and randomly selected herbalists from the central 3 districts of Erzurum. The microscopic and macroscopic characteristics, loss on drying, total ash, and determination of total apigenin-7-glucoside content of these samples were evaluated using the Turkish Pharmacopoeia European Adaptation-2016. Results: None of the samples, except for the pharmacy sample, met all the characteristics specified for Matricariae flos in the pharmacopeia. Conclusion: In order to benefit from its therapeutic effect, it is important for the medicinal plant to be sourced from the correct origin, diagnosed by experts, dried and stored under healthy conditions, packaged with attention to hygiene, and presented to the market in sealed packaging with labeling. Additionally, it should be used under the guidance of a healthcare professional.

Anahtar Kelimeler

• Matricaria chamomilla L.
• Pharmacopoeial Analysis
• Medicinal chamomile

Kaynakça

1. Ayaz M. (2019). Piyasada ‘Kişniş’ (Coriandri fructus) Olarak Satılan Bazı Droglar Üzerinde Farmakope Analizi Çalışması [Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fitoterapi Anabı̇lı̇m Dalı].
2. Cemek, M., Kağa, S., Şimşek, N., Büyükokuroğlu, M. E., Konuk, M. (2008). Antihyperglycemic and antioxidative potential of Matricaria chamomilla L. in streptozotocin-induced diabetic rats. Journal of Natural Medicines, 62(3), 284-293.
3. Çalışkan, D. (2010). Papatya Olarak Satılan Bitkiler Üzerinde Fitoterapötik Çalışmalar [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü].
4. Demir T. (2019). Matricariae flos Üzerinde Kalite Kontrol Çalışmaları [Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Anabilim Dalı].
5. Demir, C., Dülger, C., Mete, R., Arslan, Ş., Dilek, İ. (2006). Atropa belladonna ile zehirlenme: Bir olgu sunumu. Van Tıp Dergisi, 13(2), 61-63.
6. Ernst, E. (2002). The risk-benefit profile of commonly used herbal therapies: Ginkgo, St. John's Wort, Ginseng, Echinacea, Saw Palmetto, and Kava. Annals of Internal Medicine, 136(1), 42-53.
7. Ganzera M, Schneider P, Stuppner H. (2006). Inhibitory effects of the essential oil of chamomile (Matricaria recutita L.) and its major constituents on human cytochrome P450 enzymes. Life Sci, 78(8), 856-61.
8. Özdemir, M. (2019). Matricaria chamomilla L. (Mayıs Papatyası) Bitkisi Üzerinde Farmakope Araştırmaları ve Antimikrobiyal Aktivite Çalışmaları [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Ana Bilim Dalı].

9. Karataş F. (2013). Glycyrrhiza glabra L. (meyan) bitkisinin farmakope analizi ve fitoterapideki kullanılışı [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü].
10. McKay, D.L., Blumberg, J.B. (2006). A review of the bioactivity and potential health benefits of chamomile tea (Matricaria recutita L.). Phytotherapy Research, 20, 519-530.
11. Petronilho, S., Maraschin, M., Coimbra, M. A., & Rocha, S. M. (2012). In vitro and in vivo studies of natural products: A challenge for their valuation. The case study of chamomile (Matricaria recutita L.). Industrial crops and products, 40, 1-12.
12. Posadzki, P., Watson, L., & Ernst, E. (2013). Herb-drug interactions: an overview of systematic reviews. British Journal of Clinical Pharmacology, 75(3), 603-618.
13. Srivastava, J. K., Shankar, E., Gupta, S. (2010). Chamomile: a herbal medicine of the past with a bright future. Molecular medicine reports, 3(6), 895-901.
14. Sucu M. (2010). Piyasadan Temin Edilen Bazı Zencefil Örneklerinin Farmakope Analizi [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Anabilim Dalı].
15. T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü Türk Farmakope Komisyonu (2004). Türk Farmakopesi-I (Avrupa Farmakopesi Adaptasyonu). Ankara.
16. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (2016). Türk Farmakopesi-II Monograflar (Avrupa Farmakopesi Adaptasyonu). Ankara, T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Yayını.
17. Türkmen, S., Ataseven, Y. (2020) Türkiye’de Taklit ve Tağşiş Yapılan Gıdalara İlişkin Yasal Düzenlemelerin ve Uygulamaların Değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 6(1), 65-75.
18. Williamson, E. M. (2006). Interactions between herbal and conventional medicines: the role of cytochrome P450 enzymes and P-glycoprotein. Pharmacologyonline, 2, 200-205.