İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURULUŞLARINDA AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA ALANINDA ÇALIŞANLARIN KİŞİLİK TİPLERİNİN EKİP ÇALIŞMASI ÜZERİNE ETKİSİ: BİR HASTANE ÖRNEĞİ

Öz

AMAÇ: Bu çalışmada ikinci basamak sağlık kuruluşlarında aile hekimliği uygulama alanında çalışanların kişilik tipleri ve sosyo-demografik özelliklerinin ekip çalışması tutumu ve alt boyutları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlandı. METOD: Bu çalışmada, Tortum İlçe Devlet hastanesi aile hekimliği uygulama alanında çalışan tüm personelin kişisel bilgilerini içeren sorulardan oluşan bir anket, kişilik tiplerini belirlemek amacıyla “Taştan Kişilik Tipi Envanteri” ve ekip çalışması tutumlarını değerlendirmek için “Ekip Çalışması Tutumları Ölçeği” kullanıldı. Araştırmanın örneklemini araştırmaya katılmayı kabul eden personellerin tamamı oluşturdu. Tanımlayıcı istatistik olarak sayı ve yüzde; aritmetik ortalama ve standart sapma kullanıldı. Elde edilen veriler SPSS versiyon 26 ile analiz edilerek, istatiksel olarak anlamlılık düzeyi tespiti için Student-t, Tek Yönlü Anova, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis, Ki Kare, Fisher-Exact, Pearson ve Spearman korelasyon analizi testleri yapıldı. Anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi. BULGULAR: Aile hekimliği uygulama alanında ekip çalışması tutumuna en yatkın kişilik tipinin lider kişilik tipi TWA:130, en az yatkın kişilik tipinin ise helper kişilik tipi, TWA: 108.314.2 olduğu, liderlik alt boyutunun en yüksek puanı aldığı (26.63.58), karşılıklı destek alt boyutunun ise en düşük puanı aldığı (17.193.85) saptanmıştır. Ekip çalışması tutumu alt boyutlarına eğitim düzeyi ve sigara içme durumu değişkenlerinin etkisi olduğu saptanmıştır. SONUÇ: Kişilik tiplerine göre yapılan organizasyonun ekip çalışmasına olumlu etkisi olabileceği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kişilik Tipleri
• Enegram
• Ekip Çalışması
• Aile Hekimliği
• Uygulama Alanı

THE EFFECT OF PERSONALITY TYPES OF EMPLOYEES ON TEAMWORK IN FAMILY MEDICINE PRACTICE IN SECONDARY HEALTH INSTITUTIONS: A HOSPITAL EXAMPLE

Öz

Aim: In this study, the effects of personality types and sociodemographic characteristics of participants working in family medicine practices in secondary healthcare institutions were examined on teamwork attitudes and sub-dimensions. Method: In the study, a personal information form consisting of questions containing personal information, the "Taştan Personality Type Inventory" to determine personality types, and the "Teamwork Attitudes Scale" to evaluate teamwork attitudes were filled out by the participants working at Tortum State Hospital Family Medicine practice. The sample of the study consisted of all participants who agreed to participate in the study. Number and percentage, arithmetic mean, and standard deviation were used as descriptive statistics. The obtained data were analyzed with SPSS version 26, and Student-t, One-Way ANOVA, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis, Chi-Square, Fisher-Exact, Pearson, and Spearman correlation analysis tests were performed to determine the level of statistical significance. The significance value was accepted as p<0.05. Results: In family medicine practice, the personality type most prone to teamwork attitude was type 8 personality type, TWA:130, and the personality type least prone to teamwork attitude was type 2 helper personality type, TWA:108.314.2, the leadership sub-dimension score was the highest (26.63.58) and the mutual support sub-dimension score was the lowest (17.193.85). It was determined that the variables of education level and smoking status positively affected the sub-dimensions of teamwork attitude. Conclusion: It has been determined that organization made according to personality types can positively affect teamwork.

Anahtar Kelimeler

• Personality Types
• Enneagram
• Teamwork
• Family Medicine Practice.

Kaynakça

1. Akman, M., & Başer, D. A. (2023). Aile hekimliği uygulama alanında yönetim, ekip çalışması ve birlikte çalışma kültürü. Türkiye Klinikleri Family Medicine–Special Topics, 14(1), 8–14.
2. Aktürk, Z., & Taştan, K. (2020). Frequency of personality types based on enneagram in a Turkish sample: A web based cross sectional study. Ortadoğu Tıp Dergisi, 12(2), 211–218. https://doi.org/10.21601/ortadogutipdergisi.722751
3. Bekmez, F. (2018). Bir üniversite hastanesinin sağlık çalışanlarında ekip çalışması tutumunun iş doyumuna etkisi [Yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi].
4. Bitlisli, Ö. G. F., & Dinç, M. (2013). Beş faktör kişilik özellikleri ile akademik güdülenme ilişkisi: Süleyman Demirel Üniversitesi Isparta Meslek Yüksekokulu öğrencilerine yönelik bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 459–480.
5. Çelik, A., & Karaca, A. (2017). Hemşirelerde ekip çalışması ve motivasyon arasındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 14(4), 254–263. https://doi.org/10.5222/HEAD.2017.254
6. Garibaldi, C., & Sisti, F. (2018). The influence of enneagram type on communicative competence. In Framing Minds: English and Affective Neurosciences (pp. 113–122). Liguori. https://hdl.handle.net/11576/2657598
7. Işık, M., Timuroğlu, M. K., & Aliyev, Y. (2015). The relationship between teamwork and organizational trust. International Journal of Research in Business and Social Science, 4(1), 133–149.
8. İnanç, G., Özcan, A., & Erkasap, A. (2023). Acil sağlık hizmetlerinde çalışan personelin beş faktör kişilik özellikleri ile ekip çalışması arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4(1), 62–85.

9. Keskin, N., & Gündüz, E. (2019). Yaratıcı liderlik geliştirmede Enneagram öğretisinin rolü. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 2(2), 169–186.
10. Kılıç, M., Öcal, N. Ü., & Uslukılıç, G. (2021). Sağlık çalışanlarının D tipi kişilik yapısı ve yaşam doyumunun ekip çalışması tutumu üzerine etkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 30(3), 326–336. https://doi.org/10.34108/eujhs.1040431
11. Limnili, G., & Özçakar, N. (2023). Aile hekimliğinde uygulama alanının tanımı ve hekimin rolü. Türkiye Klinikleri Family Medicine–Special Topics, 14(1), 1–3.
12. Palmer, H. (2010). Ruhun aynası: Enneagram’a yansıyan insan manzaraları. Kaknüs Yayınları. Raitamäki, S. (2012). How does Enneagram help in developing emotional intelligence at work?, [PhD thesis, Inholland University of Applied Sciences].
13. Saygılı, M., & Özer, Ö. (2020). Sağlık çalışanlarında ekip çalışması tutumlarının incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(27), 444–454. https://doi.org/10.21076/vizyoner.656545
14. Shaw, A., De Lusignan, S., & Rowlands, G. (2005). Do primary care professionals work as a team: A qualitative study. Journal of Interprofessional Care, 19(4), 396–405. https://doi.org/10.1080/13561820500053454
15. Taştan, K. (2019). Development and validation of a personality type inventory based on enneagram. Konuralp Medical Journal, 11(1), 112–118. https://doi.org/10.18521/ktd.462049 Taştan, K. (2021). Kişilik tiplerine göre stresle mücadele yöntemleri. Zafer Yayınları.
16. Thomeer, M. B., Hernandez, E., Umberson, D., & Thomas, P. A. (2019). Influence of social connections on smoking behavior across the life course. Advances in Life Course Research, 42, 100294. https://doi.org/10.1016/j.alcr.2019.100294
17. Tüney, M. (2019). Hemşirelerin algıladığı örgütsel destek ile ekip çalışması tutumu arasındaki ilişki: Cerrahi servisler ve yoğun bakım üniteleri örneği [Yüksek lisans tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü].
18. Von Elm, E., Altman, D. G., Egger, M., Pocock, S. J., Gøtzsche, P. C., & Vandenbroucke, J. P. (2007). The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) statement: Guidelines for reporting observational studies. Lancet, 370(9596), 1453–1457. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)61602-X
19. Wong, A. H.-W., Gang, M., Szyld, D., & Mahoney, H. (2016). Making an “attitude adjustment”: Using a simulation enhanced interprofessional education strategy to improve attitudes toward teamwork and communication. Simulation in Healthcare, 11(2), 117–125. https://doi.org/10.1097/SIH.0000000000000133
20. Yardımcı, F., Başbakkal, Z., Beytut, D., Muslu, G., & Ersun, A. (2012). Ekip çalışması tutumları ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13(2), 131–137.