Menopoz Belirtileri ile Menopoz Dönemindeki Kadınlarda Yaşam Memnuniyeti Arasındaki İlişki: Psikolojik Esnekliğin Rolü

Öz

Amaç: Küresel olarak, menopoz dönemindeki kadın nüfusunda önemli bir artış gözlemlenmektedir. Menopozun kadınların duygusal iyilik halini nasıl etkilediğini anlamak ve menopoz belirtilerinin şiddetini etkileyen psikolojik faktörleri belirlemek son derece önemlidir. Bu çalışma, psikolojik esnekliğin menopoz semptomlarının şiddeti ile yaşam memnuniyeti arasında düzenleyici bir rol oynayıp oynamadığını araştırmayı amaçlamıştır. Yöntemler: Kesitsel çalışmaya, yüz yüze görüşme yöntemiyle sosyodemografik veri formu, Kabul ve Eylem Anketi–II (AAQ-II), Menopoz Derecelendirme Ölçeği (MRS) ve Yaşam Memnuniyeti Ölçeği (SWLS) dolduran, 65 yaş ve altındaki 151 menopozlu kadın dahil edildi. Bulgular: Psikolojik esneklik puanları, menopoz semptom şiddeti alt ölçekleriyle negatif, yaşam memnuniyetiyle ise pozitif bir ilişki göstermiştir. Yaşam memnuniyeti, menopoz semptom şiddetinin psikolojik ve somatik alt ölçekleriyle negatif korelasyon göstermiş, ancak ürogenital semptomlarla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Kovaryatlar arasında, yalnızca menopoz semptom şiddetinin psikolojik alt ölçeği yaşam memnuniyetiyle bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Arabuluculuk analizleri, psikolojik esneklik ile yaşam memnuniyeti arasındaki ilişkinin büyük ölçüde dolaylı olduğunu ve psikolojik menopoz semptomları aracılığıyla işlediğini göstermiştir. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, menopoz semptomlarının psikolojik ve somatik boyutlarının yaşam memnuniyetinde önemli ölçüde düşüşle ilişkili olduğunu ve bu ilişkinin psikolojik esneklikten etkilendiğini göstermektedir. Bulgular, menopoz döneminde psikolojik faktörlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ve yaşam memnuniyetinde psikolojik olarak esnek bir bakış açısının benimsenmesinin çok önemli rolünü vurgulamaktadır. Menopoz döneminde psikolojik semptomlar için rutin tarama ve uygun psikoterapi programlarına yönlendirme, klinik açıdan anlamlı stratejiler olabilir.

Anahtar Kelimeler

• menopoz
• yaşam memnuniyeti
• psikolojik esneklik
• kadın ruh sağlığı
• menopoz psikolojik semptomları

Etik Beyan

Etik Kurul Onayı ve Katılım Onamı: Bu çalışma, Helsinki Deklarasyonu ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Çalışma için etik onay, Karabük Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan (Etik onay numarası: 2025/2373) alınmış olup, ilgili araştırma merkezinden kurumsal izin de alınmıştır.

The Relationship Between Menopausal Symptoms and Life Satisfaction in Menopausal Women: The Mediating Role of Psychological Flexibility

Öz

Objective: Globally, the menopausal women population is showing a significant increase. Understanding how menopause affects women's emotional well-being and identifying the psychological factors influencing the severity of menopausal symptoms is extremely important. The present study aimed to investigate whether psychological flexibility plays a moderating role between the severity of menopausal symptoms and life satisfaction. Methods: The cross-sectional study included 151 menopausal women aged ≤65 years who completed a sociodemographic data form, the Acceptance and Action Questionnaire–II (AAQ-II), the Menopause Rating Scale (MRS), and the Satisfaction with Life Scale (SWLS), administered face-to-face. Results: Psychological flexibility scores were negatively associated with menopausal symptom severity subscales and positively associated with life satisfaction. Life satisfaction was negatively correlated with the psychological and somatic subscales of menopausal symptom severity but showed no statistically significant relationship with urogenital symptoms. Among the covariates, only the psychological subscale of menopausal symptom severity was independently associated with life satisfaction. Mediation analyses indicated that the association between psychological flexibility and life satisfaction was largely indirect, operating through psychological menopausal symptoms. Conclusion: The results of this study indicate that the psychological and somatic dimensions of menopausal symptoms correlate with significantly lower life satisfaction and that this relationship is influenced by psychological flexibility. The findings highlight that psychological factors should not be overlooked during menopause and underscore the pivotal role of adopting a psychologically flexible perspective in life satisfaction. Routine screening for psychological symptoms during the menopausal period and referral to appropriate psychotherapy programs may represent clinically meaningful strategies.

Anahtar Kelimeler

• menopause
• life satisfaction
• psychological flexibility
• women’s mental health
• menopausal psychological symptoms

Etik Beyan

Ethics Approval and Consent to Participate: The study was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. Ethical approval for the study was obtained from the Non-Interventional Research Ethics Committee of Karabük University (Ethics approval number: 2025/2373) and institutional permission was granted from the mentioned research center.

Kaynakça

1. Akbari, F., Farazmand, S., & Bahmani, B. (2016). The Relationship between Subjective Evaluation of Stressors and Depression in Menopausal Women: The Mediating Role of Life Satisfaction. Practice in Clinical Psychology, 4(3), 183–190. https://doi.org/10.15412/J.JPCP.06040306
2. Akdoğan, E. (2023). Premenopoz ve Postmenopoz dönemindeki kadınlarda üriner semptomlar ve inkontinansın sağlık arama davranışı ve yaşam doyumu üzerine etkisi [Master’s thesis, İstanbul Sabahattin Zaim University] https://openaccess.izu.edu.tr/entities/publication/e99dfe95-83a5-4d3a-a3fe-d4ca2ff92746
3. Alblooshi, S., Taylor, M., & Gill, N. (2023). Does menopause elevate the risk for developing depression and anxiety? Results from a systematic review. Australasian Psychiatry, 31(2), 165–173. https://doi.org/10.1177/10398562231165439
4. Bekiroğlu, N., Gürbüz, A., Konyalıoğlu, R., Ayas, S., Alkan, A., & Eren, S. (2008). Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ), Kupperman Menopoz Ölçeği (KMÖ) ve Nothingam Sağlık Profili (NSP) ölçeklerinin güvenirlik ve yanıtlama etki büyüklüklerinin yeni menopozlu hastalarda karşılaştırılması. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 39(1), 11–15. https://doi.org/10.16948/zktb.68842
5. Beutel, M. E., Glaesmer, H., Decker, O., Fischbeck, S., & Brähler, E. (2009). Life satisfaction, distress, and resiliency across the life span of women. Menopause, 16(6), 1132–1138. https://doi.org/10.1097/gme.0b013e3181a857f8
6. Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., Waltz, T., & Zettle, R. D. (2011). Preliminary Psychometric Properties of the Acceptance and Action Questionnaire-II: A Revised Measure of Psychological Inflexibility and Experiential Avoidance. Behavior Therapy, 42(4), 676–688. https://doi.org/10.1016/j.beth.2011.03.007
7. Chen, Y., Lin, S. Q., Wei, Y., Gao, H. L., & Wu, Z. L. (2007). Menopause-specific quality of life satisfaction in community-dwelling menopausal women in China. Gynecological Endocrinology, 23(3), 166–172. https://doi.org/10.1080/09513590701228034
8. Çoban, A., Nehir, S., Demirci, H., Özbaşaran, F., & İnceboz, Ü. (2008). Klimakterik dönemdeki evli kadınların eş uyumları ve menopoza ilişkin tutumlarının menopozal yakınmalar üzerine etkisi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 22(6), 343–349.

9. Crandall, C. J., Mehta, J. M., & Manson, J. E. (2023). Management of Menopausal Symptoms: A Review. Journal of the American Medical Association, 329(5), 405–420. https://doi.org/10.1001/JAMA.2022.24140
10. Dağlı, A., & Baysal, N. (2016). Yaşam Doyumu Ölçeğinin Türkçe ’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1250–1262. https://doi.org/10.17755/ESOSDER.263229
11. Dawson, D. L., & Golijani-Moghaddam, N. (2020). COVID-19: Psychological flexibility, coping, mental health, and wellbeing in the UK during the pandemic. Journal of Contextual Behavioral Science, 17, 126–134. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2020.07.010
12. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75. https://doi.org/10.1207/S15327752JPA4901_13
13. Elavsky, S., & McAuley, E. (2005). Physical activity, symptoms, esteem, and life satisfaction during menopause. Maturitas, 52(3–4), 374–385. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2004.07.014
14. Fernández-Alonso, A. M., Trabalón-Pastor, M., Vara, C., Chedraui, P., & Pérez-López, F. R. (2012). Life satisfaction, loneliness and related factors during female midlife. Maturitas, 72(1), 88–92. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2012.02.001
15. Hasanzadeh, M., Akbari, B., & Abolghasemi, A. (2019). Efficiency of Acceptance and Commitment Therapy on Psychological Well-being and Sexual Function in Women with Infertility History. Avicenna Journal of Nursing and Midwifery Care, 27(4), 250–259. https://doi.org/10.30699/AJNMC.27.4.250
16. Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and Commitment Therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44(1), 1–25. https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006
17. Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change (2nd ed.). The Guilford Press.
18. Heinemann, L. A. J., Potthoff, P., & Schneider, H. P. G. (2003). International versions of the Menopause Rating Scale (MRS). Health and Quality of Life Outcomes, 1(1), 28. https://doi.org/10.1186/1477-7525-1-28
19. Kashdan, T. B., & Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30(7), 865–878. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.03.001
20. Lee, S., Jang, M., Kim, D., & Kim, K. (2024). Association between Menopausal Women’s Quality of Life and Aging Anxiety: The Role of Life Satisfaction and Depression. Medicina, 60(8),1189. https://doi.org/10.3390/medicina60081189
21. Li, L., Wu, J., Pu, D., Zhao, Y., Wan, C., Sun, L., Shen, C., Sun, W., Yuan, Z., Shen, Q., He, X., Jiang, J., Luo, N., He, Y., Qian, Q., Cai, P., & Zhang, M. (2012). Factors associated with the age of natural menopause and menopausal symptoms in Chinese women. Maturitas, 73(4), 354–360. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2012.09.008
22. Monfaredi, Z., Malakouti, J., Farvareshi, M., & Mirghafourvand, M. (2022). Effect of acceptance and commitment therapy on mood, sleep quality and quality of life in menopausal women: a randomized controlled trial. BMC Psychiatry, 22(1), 108. https://doi.org/10.1186/s12888-022-03768-8
23. Monteleone, P., Mascagni, G., Giannini, A., Genazzani, A. R., & Simoncini, T. (2018). Symptoms of menopause — global prevalence, physiology and implications. Nature Reviews Endocrinology, 14(4), 199–215. https://doi.org/10.1038/nrendo.2017.180
24. Ong, C. W., & Eustis, E. H. (2021). Psychological flexibility. In M. P. Twohig, M. E. Levin, & J. M. Petersen (Eds.), The Oxford handbook of acceptance and commitment therapy (pp. 169–181). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780197550076.013.7
25. Pałucka, K., Bałanda-Bałdyga, A., Kęsik, J. J., & Pilewska-Kozak, A. B. (2022). Satisfaction with life in postmenopausal women. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 51(3), 76–83. https://doi.org/10.34766/FETR.V3I51.1113
26. Rossouw, J. E., Aragaki, A. K., Manson, J. E., Szmuilowicz, E. D., Harrington, L. B., Johnson, K. C., Allison, M., Haring, B., Saquib, N., Shadyab, A. H., Rexrode, K. M., Liu, L., Mouton, C. P., & Lacroix, A. Z. (2025). Menopausal Hormone Therapy and Cardiovascular Diseases in Women with Vasomotor Symptoms: A Secondary Analysis of the Women’s Health Initiative Randomized Clinical Trials. JAMA Internal Medicine, 185(11), 1330–1339. https://doi.org/10.1001/JAMAINTERNMED.2025.4510
27. Rostamkhani, F., Ghamari, M., Babakhani, V., & Merghati Khoei, E. S. (2020). The effect of acceptance and commitment therapy on sexual function in postmenopausal women. Journal of Health and Care, 22(2), 102–113. https://doi.org/10.52547/jhc.22.2.102
28. Sosa-Ortega, M., Lagunes-Córdoba, R., Martínez-Garduño, M. D., & Marván, M. L. (2022). Menopause-related symptoms, meaninglessness, and life satisfaction in Mexican women. Health Care for Women International, 43(10–11), 1247–1258. https://doi.org/10.1080/07399332.2021.2024833
29. Steffan, B., & Potočnik, K. (2023). Thinking outside Pandora’s box: Revealing differential effects of coping with physical and psychological menopause symptoms at work. Human Relations, 76(8), 1191–1225. https://doi.org/10.1177/00187267221089469
30. Steinman, S. A., Smyth, F. L., Bucks, R. S., MacLeod, C., & Teachman, B. A. (2013). Anxiety-linked expectancy bias across the adult lifespan. Cognition & Emotion, 27(2), 345–355. https://doi.org/10.1080/02699931.2012.711743
31. Tang, R., Liu, Q., Li, J., Li, M., Wang, H., & Yu, Q. (2025). Menopausal symptoms and risk factors in Chinese women: a multicenter cross-sectional study. Climacteric, 28(3), 312–318. https://doi.org/10.1080/13697137.2025.2500563
32. Veenhoven, R. (1996). The study of life-satisfaction. In W. E. Saris, R. Veenhoven, A. C. Scherpenzeel, & B. Bunting (Eds.), A comparative study of satisfaction with life in Europe (pp. 11–48). Eötvös University Press.
33. Yaşar, Ö., & Yeyğel, Ç. (2024). 45–60 Yaş Arası Kadınlarda Menopoz Semptomları ve Menopoz Tutumu İle Yaşam Doyumunun İncelenmesi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 21, 1097–1111. https://doi.org/10.38079/igusabder.1231948
34. Yavuz, F., Ulusoy, S., Iskin, M., Esen, F. B., Burhan, H. S., Karadere, M. E., & Yavuz, N. (2016). Turkish Version of Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II): A reliability and Validity Analysis in Clinical and Non-Clinical Samples. Bulletin of Clinical Psychopharmacology, 26(4), 397–408. https://doi.org/10.5455/bcp.20160223124107
35. Zhang, L., Ruan, X., Cui, Y., Gu, M., & Mueck, A. O. (2021). Menopausal symptoms among Chinese peri- and postmenopausal women: a large prospective single-center cohort study. Gynecological Endocrinology, 37(2), 185–189. https://doi.org/10.1080/09513590.2020.1832070
36. Zmuda, K., Leszko, M., & Karasiewicz, K. (2025). Perceptions and attitudes towards menopause and perceived satisfaction with life. Menopausal Review, 24(1), 25–32. https://doi.org/10.5114/pm.2025.149997