KÜRESEL SORUN: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ “GELİŞİMİ, ULUSLARARASI MÜZAKERELER VE TÜRKİYE

Günümüzde yaşanan birçok afetin ve salgının temelinde çevre sorunları yatmaktadır. Son bir yılı aşkın süredir dünya gündemini meşgul eden ve esasında çevresel bozulmanın bir yansıması olan Covid-19 salgını bunun basit bir tezahürü. Dünya pürdikkat salgına kenetlenmiş ve salgınla çetin bir mücadele halindeyken bir taraftan da varlığını her zaman hissettiren küresel iklim krizi ile karşı karşıyadır. Evet, günümüzde yaşanan çevresel sorunların başında hiç kuşkusuz iklim krizi gelmektedir. İklim değişikliği konusunda en kapsamlı ve güncel bilimsel çalışmaları bir araya getiren Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinin (IPCC) Altıncı Değerlendirme Raporunun (AR6) ilki olan İklim Değişikliğinin Fiziksel Temelleri konulu Raporunda; iklim değişikliğine bağlı risklerin beklenenden daha önce ve daha tehlikeli olacağı belirtilmiştir. Raporda, dünyamızın sanayi öncesi döneme kıyasla 1,20C daha sıcak olduğu, iklim değişikliği etkilerinin sıcaklık artışının 1,50C veya 20C olduğu durumlarda da katlanarak artacağı uyarısı yapılmıştır. Yakın geçmişte dünyamızın karşılaştığı Kaliforniya, Sibirya, Yunanistan ve Türkiye’deki yangınlar; Avrupa, Çin ve Hindistan’daki seller; Sibirya ve Kanada'daki sıcak hava dalgaları gibi yıkıcı ve sarsıcı hadiseler, bilim insanlarınca küresel sıcaklık değerinde oluşan 1,20C artışın sonuçları olarak değerlendirilmektedir. Ancak ikazlar sürerken, sıcakların artmaya devam etmesi, yıkıcı etkilerin de bir o kadar artacağı anlamına gelmektedir. Yine, Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından11 Ocak 2022’de yayınlanan “2022 yılı Küresel Riskler Raporu” da geleceğe dair beklenen en büyük 10 riskin ilk üç sırasını çevre ve iklim odaklı riskler oluşturmaktadır. Dolayısı ile yüzyılın sonunda küresel sıcaklık artışının +1,50C ile sınırlı tutulması için karbon nötr bir geleceğin kaçınılmaz olduğu görülmektedir. Bu çalışma küresel iklim değişikliğinin ortaya çıkışı ve gelişimini, uluslararası mücadele süreçlerinin boyutlarını ve bu kriz karşısında Türkiye’nin konumunu ortaya koymakta, bir çözüm olarak yeşil dönüşüm modelini sunmaktadır.