İklim değişikliğine karşı dirençli kent/şehir uygulamaları: Denizli örneği

Öz

Gezegenimizin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri iklim değişikliğidir. Yerkürenin sıcaklığının sanayi devrimi öncesine kıyasla 2ºC'den daha fazla yükselmesiyle, iklim değişikliği geri dönülemez hale gelecek ve uzun vadede çok büyük etkiler yaratacağı beklenmektedir. Kentsel gelişme kalıpları ve kentsel nüfusun büyümesi, toplam enerji tüketimini ve ilgili sera gazı emisyonlarını etkileyen, iklim değişikliğinin ana sebeplerindendir. Bu nedenle, dirençli şehirler sayesinde gelecekteki olası değişikliklere ve bu değişikliklerin sosyal, ekonomik ve teknik sistemler ve altyapılara verebileceği zararlardan korunabilmek ve bu olası değişiklikler karşısında aynı işlevleri, sistemleri ve kimliği koruyabilecek durumda olmak için kapasite geliştirebilen şehirler inşa etmek gerekmektedir. 

Şehirler, iklim değişikliğinden en çok etkilenen yapı olmasının yanında bu duruma karşı mücadelede en önemli yapılardan biridir. Bu nedenle şehirlerin iklim değişikliği etkilerini en aza indirmek için kendilerine özgü uyum eylem planlarını geliştirmesi ve etkin bir şekilde uygulaması gerekmektedir. Çalışmanın amacı, dirençli kentler oluşturulması için çok paydaşlı iş birliğiyle yapılan bir strateji planını hazırlık, uygulama ve işlevselliği açısından literatürdeki örnek planlar üzerinden ele almak ve yapılacak çalışmalara iyi uygulama örneği sunmaktır. Bu kapsamda da Denizli şehrinin fiziksel, çevresel, morfolojik ve sosyo-ekonomik özellikleri incelenerek iklim değişikliği politikasına uygun olarak İklim Değişikliği Eylem Planı ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda şehirlerin sürdürülebilir olması ve şehirlerde yaşayan insanların büyük şoklar ve stresler karşısında büyük farklılıklar ile karşılaşmadan hayatlarına devam etmeleri için gereken yeni koşullara uyum sağlamaları için Akıllı Şehir Uygulamaları hayata geçirilmiştir. Çalışmanın üzerine yoğunlaştığı Denizli Büyükşehir Belediyesi (DBB)’nin ortaya koyduğu gelecek öngörüsü, stratejik plan ve faaliyet raporları incelenerek yorumlanmaya çalışılmıştır. Literatür ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak yapılan bu çalışmada DBB ’nin dirençlilik ile ilgili bir gelişme yapıp yapmadığı incelenecektir

Anahtar Kelimeler

• İklim Eylem Planı
• Akıllı Şehirler
• Dirençli Şehirler
• Denizli Büyükşehir Belediyesi
• Yerel Yönetim

Kaynakça

1. Desouza, K. C. (2012a). Designing and planning for smart(er) cities. Practicing Planner, 10(4).
2. Desouza, K. C. (2012b). Leveraging the wisdom of crowds through participatory platforms: Designing and planning smart cities. Planetizen: Planning, design & development.
3. Desouza, K. C., Flanery, T. H., Alex, J. ve Park, E. (2012). Getting serious about resilience in planning. Planetizen. Desouza, K.C. ve Flanery T. H. (2013). Designing, planning, and managing resilient cities: A conceptual framework. Cities, Sayı: 35, 89–99.
4. Füssel, H. M., Klein, R. J. T. (2006). Climate Change Vulnerability Assessments: An Evolution of Conceptual Thinking. Climatic Change, Sayı: 75(3), 301–329.
5. Granberg, M. ve Ingemar E. (2007). Local Governance and Climate Change: Reflections on the Swedish Experience. Local Environment, Sayı: 12(5), 537–548.
6. İlbank. (2021) Sürdürülebilir Şehirler Projesi, Denizli Büyükşehir Belediyesi 2022-2026 Sermaye Yatırım Planı.
7. İşgücü Piyasası Araştırmaları Türkiye Raporu
8. Jabareen, Y. (2012). Planning the resilient city: Concepts and strategies for coping with climate change and environmental risk. Cities, Sayı: 31, 2013, 220–229.

9. Karacan, G. ve Gökçe, D. (2020). Kentsel Planlamada İklim Direnci Teması; Ankara Örneği, Dirençlilik Dergisi, Sayı: 4(2), 221-238.
10. Kern, K. ve Alber, G. (2009). Governing climate change in cities: modes of urban climate governance in multi-level systems. The international conference on Competitive Cities and Climate Change içinde (171-196). Milan, Italy.
11. Kunzmann K. R. (2014). Smart Cities: A New Paradigm of Urban Development. Crios, Sayı: 1, 9-20.
12. McMichael, A. J., Campbell-Lendrum, D., Kovats, S., Edwards, S., Wilkinson, P., Wilson, T., Nicholls, R., Hales, S., Tanser, F., Le Sueur, D., Schlesinger, M., Andronova, N. (2004). Comparative Quantification of Health Risks: Global climate change. Geneva: World Health Organization.
13. Özkur Karahan, A. (2018). Dirençli Kentler Bağlamında Karaman Kentinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
14. Papa, R., Galderisi, A. Vigo Majello, M. C. and Saretta, E. (2015). Smart and Resilient Cities. A Systemic Approach for Developing Cross-sectoral Strategies in the Face of Climate Change. TeMA Journal of Land Use, Mobility and Environment, Sayı: 8(1), 19-49.
15. REC/ Bölgesel Çevre Merkezi Türkiye (2019). Denizli İklim Değişikliği Eylem Planı. Denizli Büyükşehir Belediyesi.
16. Schreurs, M. A. (2008). From the Bottom Up: Local and Subnational Climate Change Politics. The Journal of Environment & Development, Sayı: 17 (4), 343–355.
17. Stone, B., Vargo, J. ve Hbeeb, D. (2012). Managing climate change in cities: Will climate action plans work?. Landscape and Urban Planning, Sayı: 102(3), 263-271.
18. Tuğaç, Ç. (2022). İklim Değişikliği Krizi ve Şehirler, Çevre, Şehir ve İklim Dergisi. Yıl: 1. Sayı: 1, 38-60.