TR
EN
DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON
Öz
Ülkemizde, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’ta yaşanan son Mw=7.8 Pazarcık ve Mw=7.5 Elbistan Depremleri sonrasında toplumun yaşadığı sıkıntılar, doğal afetler karşısında hızla toparlanarak günlük yaşantıya devam edebilecek dirençli şehirler oluşturmanın önemi bir kez daha acı bir şekilde ortaya koymuştur. Bu tür büyük depremler sonrasında yapıların ayakta kalabilmesi can güvenliği açısından şart olmakla birlikte, dirençli bir şehir için bunun yeterli olmadığı, kamu binalarının ve hatta endüstriyel tesislerin işlevlerine kesintisiz bir şekilde devam etmesi gerektiği, konutlardaki hasarın da sınırlı ve onarılabilir seviyede kalması gerektiği açıkça görülmüştür. Yapılarda bu deprem performansını sismik izolasyon teknolojisi ile sağlamak mümkündür. Yapının uzayan periyodu sayesinde kat ivmelerinin ve etkin deprem kuvvetlerinin azaltıldığı, deprem enerjisinin bir kısmının da izolasyon seviyesinde sönümlendiği sismik izolasyon sistemleri hem içindekileri hem de yapının kendisini depremin zararlı etkilerinden koruyabilmektedir. 50.000’den fazla kişinin hayatını kaybettiği ve 300.000’den fazla binanın hemen kullanılamaz hale geldiği 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen bölgede bulunan sismik izolasyonlu hastane yapılarının depremi hiç hasar almadan atlatmış olması bunun en çarpıcı örneği olmuştur. Bu çalışmada, sismik izolasyonunun tanımı yapılarak sismik izolasyon uygulamaları anlatılmış, sismik izolasyonlu bina tasarımına ilişkin ana adımlar ortaya konarak örnek bir sismik izolasyonlu bina modellenmesine ve tasarımına yer verilmiş ve oluşturulan model kullanılarak yakın-fay ve düşey deprem etkileri tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alhan, C. ve Gavin, H. (2004). “A Parametric Study of Linear and Non-linear Passively Damped Seismic Isolation Systems for Buildings”. Engineering Structures, 26:485–497.
- Alhan, C. ve Gavin, H. (2004). “Reliability of Base Isolation for the Protection of Critical Equipment from Earthquake Hazards”. Engineering Structures, 27:1435–1449.
- Alhan, C. ve Şahin, F. (2011). “Protecting Vibration-sensitive Contents: An Investigation of Floor Accelerations in Seismically Isolated Buildings”. Bulletin of Earthquake Engineering, 9:1203–1226.
- Alhan, C. ve Öncü-Davas, S. (2016). Performance limits of seismically isolated buildings under near-field earthquakes. Engineering Structures116:83–94.
- Arup, “Başakşehir Pine and Sakura City Hospital, Istanbul, Bringing to Life the Largest Base-Isolated Building in the World”, Erişim tarihi: 24.04.2023, https://www. arup.com/projects/basaksehir-city-hospital
- Aydın, E. Ö. (2022). “Dirençli Yerleşim-Yapılaşma İlişkisi ve Sürdürülebilirlik”. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 2, 1-18.
- Blakeley, R.W.G., Charleson, A.W., Hitchcock, H.C., Megget, L.M., Priestley, M.J.N., Sharpe, R.D., Skinner, R.I. (1979). “Recommendations for the Design and Construction of Base Isolated Structures”. Bulletin of New Zealand National Society of Earthquake Engineering, 12 (2): 136–157.
- Bray, J. D., and Rodriguez-Marek, A. (2004). Characterization of Forward-directivity Ground Motions in the Near-fault Region. Soil Dynamics and Earthquake Engineering 24(11): 815–828.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Yönetimi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2023
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2023
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 2 Sayı: 4
APA
Alhan, C., & Hacıemiroğlu, M. (2023). DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 2(4), 96-127. https://izlik.org/JA39RB46NW
AMA
1.Alhan C, Hacıemiroğlu M. DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2023;2(4):96-127. https://izlik.org/JA39RB46NW
Chicago
Alhan, Cenk, ve Mert Hacıemiroğlu. 2023. “DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi 2 (4): 96-127. https://izlik.org/JA39RB46NW.
EndNote
Alhan C, Hacıemiroğlu M (01 Temmuz 2023) DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON. Çevre Şehir ve İklim Dergisi 2 4 96–127.
IEEE
[1]C. Alhan ve M. Hacıemiroğlu, “DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON”, Çevre Şehir ve İklim Dergisi, c. 2, sy 4, ss. 96–127, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39RB46NW
ISNAD
Alhan, Cenk - Hacıemiroğlu, Mert. “DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi 2/4 (01 Temmuz 2023): 96-127. https://izlik.org/JA39RB46NW.
JAMA
1.Alhan C, Hacıemiroğlu M. DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2023;2:96–127.
MLA
Alhan, Cenk, ve Mert Hacıemiroğlu. “DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, c. 2, sy 4, Temmuz 2023, ss. 96-127, https://izlik.org/JA39RB46NW.
Vancouver
1.Cenk Alhan, Mert Hacıemiroğlu. DİRENÇLİ ŞEHİRLER İÇİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDA SİSMİK İZOLASYON. Çevre Şehir ve İklim Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2023;2(4):96-127. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39RB46NW