Araştırma Makalesi

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ

Sayı: 7 30 Haziran 2025
PDF İndir

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ

Öz

Bu çalışma Türkiye’de toplumun iklim değişikliği ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) konularındaki bilgi düzeyini, algılarını, tutumlarını ve politika beklentilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 71 katılımcıyla gerçekleştirilen yapılandırılmış bir anket uygulamasına dayanmaktadır. Özellikle Türkiye'de kurulacak ulusal ETS mekanizmasına ilişkin kamuoyunun farkındalık düzeyi, sistemin uygulanabilirliğine yönelik algılar ve iklim politikalarına destek eğilimleri araştırılmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların %70’ten fazlasının iklim değişikliğinin temel nedenini insan kaynaklı sera gazı emisyonları olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. Katılımcıların %81,2’si ETS'nin temel amacını emisyonları azaltmak olarak tanımlarken, %77,5’i sistemin etkin ve şeffaf biçimde yönetilmesi koşuluyla karbon ticaretine destek vereceklerini belirtmiştir. Ayrıca %54,3’lük bir kesim İklim Kanunu'nun net sıfır hedeflerine ulaşmayı destekleyeceği yönünde olumlu beklenti içindedir. Katılımcıların %76,8’i ise ETS kapsamında elde edilecek gelirlerin yeşil projelere yönlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bulgular, Türkiye kamuoyunun karbon fiyatlandırma mekanizmalarına büyük ölçüde destek verdiğini ve hem bireysel hem de kurumsal düzeyde iklim eylemini gerekli gördüğünü göstermektedir. Çalışmada ayrıca şeffaflık ilkesinin güçlendirilmesi, İklim Kanunu uygulama sürecinde kurumsal kapasitenin artırılması ve ETS gelirlerinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda kullanılması yönünde politika önerileri geliştirilmiştir. Bu araştırma Türkiye örneği üzerinden gelişmekte olan ülkelerde kanıta dayalı iklim yönetişimi literatürüne katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Teşekkür ederiz hocam.

Kaynakça

  1. Bektaş, A. (2023). Türkiye’nin çevre ve iklim değişikliğiyle mücadele politikaları. In M. Şahin (Ed.), Cumhuriyet dönemi ekonomik ve sektörel politikaların gelişimi (s. 271–309). TASAV.
  2. Edenhofer, O., Flachsland, C., & Knopf, B. (2021). Carbon Pricing: Instruments, Efficiency, and Policy Integration. Cambridge University Press.
  3. European Commission. (2023). EU Emissions Trading System (EU ETS). Retrieved from https://climate.ec.europa.eu/eu-action/eu-emissions-trading-system-eu-ets_en
  4. European Environment Agency. (2023). Use of revenues from the auctioning of EU ETS allowances. Retrieved from https://www.eea.europa.eu/data-and-maps
  5. ICAP. (2024). Emissions Trading Worldwide: Status Report 2024. International Carbon Action Partnership (ICAP). Retrieved from https://icapcarbonaction.com/en/
  6. ICAP. (2025). Emissions Trading Worldwide: ICAP Status Report 2025. International Carbon Action Partnership. https://icapcarbonaction.com/en/publications/ emissions-trading-worldwide-icap-status-report-2025
  7. IPCC. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Intergovernmental Panel on Climate Change. https://www.ipcc.ch/report/sixth-assessment-synthesis-report/ Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2024). 2024 Yılı Türkiye İklim Raporu. https://mgm. gov.tr/FILES/iklim/yillikiklim/2024-iklim-raporu.pdf OECD. (2022). Climate Action and Economic Recovery. OECD. (2022). Pricing Greenhouse Gas Emissions: Turning Climate Targets into Climate Action. https://www.oecd.org/environment/pricing-ghg-emissions.htm TBMM. (2025). İklim Kanunu Teklifi (20.02.2025). Türkiye Büyük Millet Meclisi. https:// tbmm.gov.tr TÜİK. (2024). Sera Gazı Emisyon İstatistikleri, 1990–2023. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sera-Gazi-Emisyon-Istatistikleri-1990-2023- 53974#:~:text=Sera%20gaz%C4%B1%20envanteri%20sonu%C3%A7lar%C4%B1na%20 g%C3%B6re,CO2%20e%C5%9Fd.%20olarak%20hesapland%C4%B1.
  8. UNFCCC. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. https://unfccc.int/files/essential_background/background_publications_htmlpdf/ application/pdf/conveng.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Eğitimi ve Yaygınlaştırılması, Küresel Çevre Mühendisliği, Temiz Üretim Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2025

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 7

Kaynak Göster

APA
Bektaş, A. (2025). İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 7, 48-81. https://izlik.org/JA38RU46GM
AMA
1.Bektaş A. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2025;(7):48-81. https://izlik.org/JA38RU46GM
Chicago
Bektaş, Abdulkadir. 2025. “İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy 7: 48-81. https://izlik.org/JA38RU46GM.
EndNote
Bektaş A (01 Haziran 2025) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ. Çevre Şehir ve İklim Dergisi 7 48–81.
IEEE
[1]A. Bektaş, “İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ”, Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy 7, ss. 48–81, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38RU46GM
ISNAD
Bektaş, Abdulkadir. “İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 7 (01 Haziran 2025): 48-81. https://izlik.org/JA38RU46GM.
JAMA
1.Bektaş A. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2025;:48–81.
MLA
Bektaş, Abdulkadir. “İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy 7, Haziran 2025, ss. 48-81, https://izlik.org/JA38RU46GM.
Vancouver
1.Abdulkadir Bektaş. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EMİSYON TİCARET SİSTEMİNE YÖNELİK TOPLUMSAL ALGI: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR ANKET ANALİZİ. Çevre Şehir ve İklim Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2025;(7):48-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38RU46GM