Bornova: Smart Urbanization Risks and Solution Strategies

Yıl 2025, Sayı: 8, 180 - 205, 31.12.2025

Halil Topçu

Öz

The urbanization process accelerated by the Industrial Revolution has centered on the concept of “smart cities” in the 21st century, with a focus on technology and digitalization. This approach aims to make cities more sustainable, livable, and efficient, while also offering innovative solutions to complex urban problems. Internet of Things (IoT)-based applications such as smart lighting, traffic management, and waste collection play an important role in increasing the efficiency of urban infrastructure and services. However, the focus of these investments and projects on city centers has the potential to deepen social and spatial inequalities between urban areas. High costs and data security concerns also necessitate a critical evaluation. This study examines the impacts of smart city projects in the Bornova district of Izmir using geographic information system (GIS)-supported analyses and field data. The effects of the applications and projects identified in the field studies were determined in parallel with the author's observations and field surveys conducted with the local community. The survey revealed both the positive and negative aspects of smart city projects. The findings show that these applications improve urban quality of life and service efficiency, but also bring with them problems such as spatial inequality, the digital divide, and data privacy. In Bornova specifically, proactive local government approaches mitigate some disadvantages, but existing infrastructural deficiencies and financial constraints prevent the full realization of the potential. To overcome these challenges, inclusive planning, fair investment distribution, and stakeholder collaboration are of critical importance. Ultimately, the smart urbanization process is a dynamic one that requires continuous improvement and adaptation to support urban development while ensuring socio-urban integration.

Anahtar Kelimeler

Smart Urbanization Risks , Urban Justice , Social Inequality , Digital Divide , Izmir

Bornova: Akıllı Kentleşme Riskleri ve Çözüm Stratejileri

Öz

Sanayi Devrimi’nin hızlandırdığı kentleşme süreci, 21. yüzyılda teknoloji ve dijitalleşme ekseninde "akıllı kent" kavramını merkeze almıştır. Bu yaklaşım; kentleri daha sürdürülebilir, yaşanabilir ve verimli hâle getirmeyi amaçlarken aynı zamanda karmaşık kentsel sorunlara yenilikçi çözümler sunmaktadır. Akıllı aydınlatma, trafik yönetimi ve atık toplama gibi nesnelerin interneti (IoT) tabanlı uygulamalar, kentsel altyapı ve hizmetlerin verimliliğini artırarak önemli bir rol oynamaktadır. Ancak bu yatırımların ve projelerin kent merkezlerine odaklanması, kentsel bölgeler arasında sosyal ve mekânsal eşitsizlikleri derinleştirme potansiyeli taşımaktadır. Yüksek maliyetler ve veri güvenliği endişeleri de eleştirel bir değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, İzmir’in Bornova ilçesindeki akıllı kent projelerinin etkilerini coğrafi bilgi sistemleri (CBS) destekli analizler ve saha verileriyle incelemektedir. Saha çalışmalarında tespit edilen uygulama ve projelerinin etkileri yazar gözlemi ve yerel halk ile gerçekleştirilen saha anketi paralelinde tespit edilmiştir. Anket çalışması, akıllı kent projelerinin olumlu yönlerini olduğu kadar olumsuz yönlerini de ortaya koymuştur. Bulgular, bu uygulamaların kentsel yaşam kalitesini ve hizmet verimliliğini artırdığını ancak aynı zamanda mekânsal eşitsizlik, dijital uçurum ve veri gizliliği gibi sorunları beraberinde getirdiğini göstermektedir. Bornova özelinde proaktif yerel yönetim yaklaşımları bazı dezavantajları bertaraf etse de mevcut altyapısal eksiklikler ve finansal kısıtlamalar potansiyelin tam olarak kullanılmasını engellemektedir. Bu sorunların üstesinden gelmek için kapsayıcı planlama, adil yatırım dağılımı ve paydaş iş birliği kritik öneme sahiptir. Sonuç olarak akıllı kentleşme süreci, kentsel gelişimi desteklerken sosyo-kentsel entegrasyonu sağlamak adına sürekli iyileştirme ve adapte olmayı gerektiren dinamik bir süreçtir.

Anahtar Kelimeler

İzmir , Kentsel Adalet , Sosyal Eşitsizlik , Dijital Uçurum

Kaynakça

• Akıncı, M. (2021). Akıllı kentlerde veri güvenliği ve kişisel verilerin korunması: Hukuki ve etik bir değerlendirme. Bilişim Hukuku Dergisi, 3(1), 45-62.
• Albino, V., Berardi, U., & Dangelico, R. M. (2015). Smart cities: Definitions, Dimensions, Performance, and Initiatives. Journal of Cleaner Production, 94, 1-10.
• Batty, M., Townsend, A. (2012). Smart Cities and Big Data. City, 16(6), 805-816. Bayrakdar, S. (2020). Sürdürülebilir akıllı kentlerin ekolojik boyutu: Türkiye’deki uygulamalar üzerine bir inceleme. Kentsel Çalışmalar Dergisi, 13(2), 112-135.
• Bilici, Z., ve Babahanoğlu, V. (2019). Akıllı Kent Uygulamaları ve Konya Örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(2), 124-139.
• Caragliu, A., Del Bo, C., & Nijkamp, P. (2011). Smart Cities in Europe. Journal of Intellectual Capital, 12(1), 59-80.
• Cardullo, P., & Kitchin, R. (2019). Being a ‘citizen’ in the smart city: Up and down the scaffold of smart citizen participation. GeoJournal, 84(1), 1-13.
• Chourabi, H., Nam, T., Walker, S., Gil-Garcia, J. R., Mellouli, S., Nahon, K., & Scholl, H. J. (2012). Understanding Smart Cities: An Integrative Framework. Proceedings of The 45th Hawaii International Conference on System Sciences.
• Cohen, B. (2014). The Smartest Cities in The World 2015: Methodology. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2019). 2020-2023 Ulusal Akıllı Kentler Stratejisi ve Eylem Planı.
• Halegoua, G. R. (2020). Smart cities. MIT Press.
• Harvey, D. (2008). The right to the city. New Left Review, 53, 23-40.
• Ivanova, S. A. (2021). Smart city in the Arctic: Review of Current Research and Practices. Problems of Innovative Economy, 11(1), 157-170.
• Karadağ, N. (2019). Akıllı kentlerde mekânsal adalet ve toplumsal ayrışma riski. Planlama Dergisi, 29(3), 245-258.
• Kılıç, A., & Güzey, Ö. (2021). Akıllı kentlerde katılımın dijitalleşmesi: Dijital okuryazarlık engeli. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(4), 1890-1905.
• Kılınç, A. (2019). Akıllı Kent: Öğreten Kentlerden Öğrenen Kentlilere. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 1101-1112.
• Kitchin, R. (2014). The real-time city? Big data and smart urbanism. GeoJournal, 79(1), 1-14.
• Lee, J., & Lee, S. M. (2015). How to build smart cities: The Seoul case. Telecommunications Policy, 39(3), 267-280.
• Mirghaemi, S. A. (2019). Akıllı Kentler Üzerine Bir İnceleme: Türkiye Örneği. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(2), 37-46.
• Moir, E., Moonen, T., & Clark, G. (2014). Future of cities: What is The Global Agenda? UK Government Office for Science.
• Mossberger, K., Tolbert, C. J., & McNeal, R. S. (2007). Digital citizenship: The internet, society, and participation. MIT Press.
• Nam, T., & Pardo, T. A. (2011). Conceptualizing Smart City With Dimensions of Technology, People, and Institutions. Proceedings of The 12th Annual International Digital Government Research Conference, 282-291.
• Örs, H. (2021). Akıllı kentler ve eko-modernizm: Teknolojik çözümcülük eleştirisi. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 24(1), 88-115.
• Saka, E. (2020). Dijitalleşen kentte yeni bir katılım modeli olarak akıllı yönetişim. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 5(2), 201-224.
• Soja, E. W. (2010). Seeking spatial justice. University of Minnesota Press. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2019). 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı.
• Topçu, H. ve Erdin, H. E. (2025). Kentlerde akıllı kent uygulamaları ve mekânsal etkilerinin incelenmesi: İzmir Bornova Örneği, Urban 21 Journal, 3(1), 64-101
• WCED (World Commission on Environment and Development). (1987). Our Common Future. Oxford University Press.
• Zenginkuzucu, D. M. (2019). Akıllı kentlerin toplumsal etkileri ve dijital bölünme. Journal of Social Policy Conferences, (76), 145-172.
• Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. PublicAffairs.
• Zuiderveen Thoenes, P. (2014). Smart City Governance. Springer.