Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği
Öz
Gig ekonomisi, bireylerin, kısa süreli işler bulmak ve gerçekleştirmek için uygulamalara ve/veya internet sitelerine erişim sağlayarak tamamladığı ve genellikle üç tarafın bulunduğu bir iş ilişkisini ifade etmektedir. Gig ekonomisi, hem işin niteliğinden dolayı, hem de işin gerçekleştirildiği mekân kısıtı nedeniyle talep üzerine çalışma ve çevrimiçi çalışma olarak iki alt başlık altında sınıflandırılmaktadır. Gig ekonomisinde meydana gelen iş ilişkisinin eşit sonuçlar doğurmadığı bilinmektedir. Platformların kendilerini arz ile talebi buluşturan aracı, işçileri bağımsız yükleniciler olarak sınıflandırması pek çok sorunun ortaya çıkmasında başlıca nedeni oluşturmaktadır. Üstelik gig ekonomisinin hızlı ve düzenlenmeden büyümesi konunun incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada öncelikli olarak, gig ekonomisi kavramı açıklanmış, kavrama yönelik gerçekleştirilen tartışmalara ve iş ilişkilerinde yarattığı dönüşüme yer verilmiştir. İkinci olarak, gig ekonomisi güvencesiz istihdam bağlamında değerlendirilmiştir. Ardından, gig ekonomisi içerisinde yer alan ve kişisel yolcu taşımacılığı alanında hizmet veren Uber incelenmiştir. Uber’in çalışma hayatı bağlamında olumlu ve olumsuz yönleri ortaya konulmaya çalışılmış, iş ilişkileri, sürücülerin sınıflandırma sorununa yönelik hukuksal mücadeleleri, sendikalaşma girişimleri ve grev uygulamaları detaylı biçimde değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Airbnb. (2021). What are Airbnb Service Fees?, https://www.airbnb.co.uk/help/article/1857/what-are-airbnb-service-fees (Erişim Tarihi: 15.02.2021).
- Aloisi A. (2016). Commoditized Workers. Case Study Research on Labour Law Issues Arising from a Set of ‘On-Demand/Gig Economy’ Platforms. Comparative Labor Law & Policy Journal, 37 (3), 663–690.
- Anwar, M. A. ve Graham, M. (2020). Between a rock and a hard place: Freedom, flexibility, precarity and vulnerability in the gig economy in Africa. Competition & Change. Doi: 10.1177/1024529420914473
- Anwar, M. A., ve Graham, M. (2020). Hidden Transcripts of the Gig Economy: Labour Agency and the New Art of Resistance Among African Gig Workers. Environment and Planning A: Economy and Space, 52 (7), 1269-1291.
- Arın, T. (2013). Kriz, Devlet, İktisat ve Sosyal Güvenlik Politikaları. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Aykaç, A. (2018). Dayanışma Ekonomileri. İstanbul: Metis.
- Bajwa, U. vd., (2018). Towards an Understanding of Workers’ Experiences in the Global Gig Economy. Global Migration & Health Initiative, Toronto.
- Ballotpedia. (2021). California Proposition 22, App-Based Drivers as Contractors and Labor Policies Initiative (2020)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İş Sistemleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Ocak 2022
Gönderilme Tarihi
14 Temmuz 2021
Kabul Tarihi
3 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 1 Sayı: 72
APA
Ünal, Ö., & Temiz, H. E. (2022). Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği. Çalışma ve Toplum, 1(72), 167-206. https://doi.org/10.54752/ct.1060793
AMA
1.Ünal Ö, Temiz HE. Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği. CT. 2022;1(72):167-206. doi:10.54752/ct.1060793
Chicago
Ünal, Ömer, ve Hasan Ejder Temiz. 2022. “Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği”. Çalışma ve Toplum 1 (72): 167-206. https://doi.org/10.54752/ct.1060793.
EndNote
Ünal Ö, Temiz HE (01 Ocak 2022) Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği. Çalışma ve Toplum 1 72 167–206.
IEEE
[1]Ö. Ünal ve H. E. Temiz, “Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği”, CT, c. 1, sy 72, ss. 167–206, Oca. 2022, doi: 10.54752/ct.1060793.
ISNAD
Ünal, Ömer - Temiz, Hasan Ejder. “Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği”. Çalışma ve Toplum 1/72 (01 Ocak 2022): 167-206. https://doi.org/10.54752/ct.1060793.
JAMA
1.Ünal Ö, Temiz HE. Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği. CT. 2022;1:167–206.
MLA
Ünal, Ömer, ve Hasan Ejder Temiz. “Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği”. Çalışma ve Toplum, c. 1, sy 72, Ocak 2022, ss. 167-06, doi:10.54752/ct.1060793.
Vancouver
1.Ömer Ünal, Hasan Ejder Temiz. Gig Ekonomisi Bağlamında İş İlişkisinin Değişen Yüzü: Uber Örneği. CT. 01 Ocak 2022;1(72):167-206. doi:10.54752/ct.1060793
Cited By
TÜRKİYE’DE GİG EKONOMİSİNİN İŞGÜCÜ PİYASASINA ETKİSİ: İŞİN OLSUN ÖRNEĞİ
R&S - Research Studies Anatolia Journal
https://doi.org/10.33723/rs.1349429İş Yaşamında Statü Endişeleri Açmazı: Gig Ekonomisi Çalışanları Bağlamında Keşfedici Bir Araştırma
Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1376422Y Kuşağı ve Esnek Çalışma: Çalışma Kültüründe Dönüşüm
Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.47097/piar.1566291A new perspective on social sustainability: examining Amazon workers’ working conditions and protests applying computational methods in social sciences
Discover Sustainability
https://doi.org/10.1007/s43621-024-00737-x