Sınıf Mücadelesi ve Sendikal Örgütlenme: Yunanistan’da Sınıf Mücadelelerinin Tarihi ve Sosyal Güvenlik Reformu Deneyimi

Öz

Bu çalışma, sendikal ve siyasal düzeyde örgütlü emeğin mücadele gücünü, Yunanistan sınıf mücadelelerinin tarihi ve sosyal güvenlik sistemi reformu deneyimi üzerinden değerlendirmekte; böylelikle sınıf mücadelesinin kapitalist üretim süreci içindeki önemine vurgu yapmayı hedeflemektedir. Yunanistan’da sınıf mücadelelerinin tarihi, Keynesçi iktisat politikasından parasalcı iktisat politikasına geçiş ve sosyal güvenlik sistemi reformu süreçlerinden hareket ederek, sendikal ve siyasal düzeyde örgütlü işçi sınıfının direniş kapasitesini ortaya koymakta; örgütlü direnişin, siyasi, iktisadi ve toplumsal hayatın şekillenmesinde belirleyici olduğunu savlamaktadır. Bu çerçevede işçi sınıfının başat örgütlenme zemini olan sendikaları, sınıfın siyasi partisi ile ilişkisi, başlıca direniş aygıtları ve aldıkları farklı biçimler çerçevesinde incelemektedir. Topyekûn bir girişim olan sosyal güvenlik reformuna gösterilen örgütlü direnişin, reform süreci üzerinde tahrip edici etkileri bulunduğunu vurgulamaktadır. Çalışma, Yunanistan’da sınıf mücadelesinin başarı düzeyini, grevin etkin bir araç olarak kullanılması, korporatist bir politika girişimi olarak sosyal diyalog uygulamalarına mesafeli durulması ve sınıf sendikacılığı ve reformist sendikacılık biçimlerinin hakim olması ile açıklamakta; reformların kapsamının direnişin boyutu üzerinde belirleyici olduğunu ifade etmektedir. Son olarak, Yunanistan’da yaşanan ekonomik krizin verileri ışığında, sosyal güvenlik sistemi reformunun ekonomik krizden çıkışın önkoşullarından biri olarak sunulması ve hızla uygulamaya konması süreçlerini değerlendirmekte; krizin emek üzerindeki baskıların artırılması için bir fırsata dönüştürüldüğünü vurgulamaktadır

Öz

This paper intends to highlight the significance of class struggle in the capitalist production process. It evaluates the organisational capacity of Greek working class by analysing the history of class struggle and the social security system reform process in Greece. It scrutinises the history of class struggle, transition from Keynesian to monetarist economic policy and the social security system reform processes, and aims to outline the capacity of the working class resistance in Greece. The paper discusses the role of trade unions with reference to their relations with political party of the class and their key instruments of struggle. It assesses the use of strike, the reluctance to corporatist social dialog policies and the dominance of class syndicalism and reformist syndicalism as the main reasons for the success of the class struggle in Greece. It states that the resistance to the social security reforms has a devastating effect on the reform process, and the scope of reform proposals is dialectically related to the level of resistance. The paper also elaborates on the current economic crisis in Greece, and argues that social security system reform is presented as one of the prerequisites for overcoming the crisis, and hence, the economic crisis turns into an opportunity to increase the burden on the working class.

Kaynakça

1. Aidt, T. ve Tzannatos, Z. (2002) Unions and Collective Bargaining: Economic Effects in a Global Environment, Washington: Dünya Bankası.
2. Akkaya, Y. (2008) Çıkar Grupları ve Korporatist Temsil: TMMOB Örneği. http://www.politeknik.org.tr/site/index.php/polsecmenu/25-tmmob/23-ckar- gruplar-ve-korporatist-temsiltmmob-oernei-yueksel-akkaya.html (10 Ocak 2012).
3. Annunziato, F.R. (1988) “Gramsci’s Theory of Trade Unionism”, Rethinking Marxism, 1(2), Yaz, 142-164.
4. Avrupa Komisyonu (2006–7) Eurostat Yearbook 2006, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-CD-06-001/EN/KS- CD-06-001-EN.PDF (10 Ocak 2012).
5. Avrupa Komisyonu (2008) Eurostat Yearbook, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-CD-07-001/EN/KS- CD-07-001-EN.PDF (10 Haziran 2012).
6. Aydoğanoğlu, E. (2007) Sınıf Mücadelesinde Sendikalar, İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
7. Bonefeld, W., Brown, A. ve Burnham, P. (1995) A Major Crisis? The Politics of Economic Policy in Britain in the 1990s, Cambridge: Cambridge University Press.
8. Boratav, K. (2005) 1980’li Yıllarda Türkiye’de Sosyal Sınıflar ve Bölüşüm, Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

9. Close, D.H. (2002) Greece since 1945: Politics, Economy and Society, Edinburg ve Londra: Pearson Education.
10. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) (1991) Employment Outlook. http://www.oecd.org/dataoecd/47/4/4348922.pdf (10 Haziran 2012).
11. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) (1999-2008) StatExtracts: Trade Union Density. http://stats.oecd.org/index.aspx (10 Haziran 2012).
12. European Industrial Relations Observatory (1997-2012) Greece. http://www.eurofound.europa.eu/eiro/ (10 Haziran 2012).
13. European Industrial Relations Observatory (2001a) Government Issues Controversial Social Security Proposals, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2001/04/feature/gr0104106f.htm (10 Haziran 2012).
14. European Industrial Relations Observatory (2001b) 24-Hour General Strike Over Social Security Reform, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2001/05/inbrief/gr0105108n.htm (10 Haziran 2012).
15. European Industrial Relations Observatory (2006) Talks on Social Insurance Reform to Begin, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2006/03/articles/gr0603049i.htm (10 Haziran 2012).
16. European Industrial Relations Observatory (2007a) Employees Take Strike Action Against New Government Economic Policy, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2007/01/articles/gr0701039i.htm (10 Haziran 2012).
17. European Industrial Relations Observatory (2007b) Controversial Changes in Store for Social Insurance System, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2007/10/articles/GR0710039I.htm (10 Haziran 2012).
18. European Industrial Relations Observatory (2008a) Employers’ Research Institute Calls for Social Security Reforms, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2008/01/articles/gr0801069i.htm (10 Haziran 2012).
19. European Industrial Relations Observatory (2008b) Social Partners and Opposition Parties Oppose Government Reform of Pensions System, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2008/05/articles/gr0805029i.htm (10 Haziran 2012).
20. European Industrial Relations Observatory (2008c) Greece: Industrial Relations Developments in Europe 2007, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/studies/tn0803029s/gr0803029q.htm (10 Haziran 2012).
21. European Industrial Relations Observatory (2009) Greece: Industrial relations profile, http://www.eurofound.europa.eu/eiro/country/greece_1.htm (10 Haziran 2012).
22. Ioannou, C.A. (1999) Trade Unions in Greece: Development, Structures and Prospects. http://library.fes.de/fulltext/bueros/athen/00740002.htm (10 Haziran 2012).
23. Ioannou, C.A. (2007) “Hellenic Trade Unions in the European Integration Process: Aloof, Stray or Active in Transnational Trade Union Representation?”, International Academic Conference ‘Towards Transnational Trade Union Representation?’, Bochum.
24. Işıklı, A. (2003) Gerçek Örgütlenme: Sendikacılık, Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
25. Jessop, B. (1979) “Corporatism, Parliamentarism and Social Democracy”, Schmitter, P.C. ve Lembruch, G. (der.) Trends Toward Corporatist Intermediation içinde, Beverly Hills: SAGE Publications, 185-212.
26. Jessop, B. (2008) Devlet Teorisi – Kapitalist Devleti Yerine Oturtmak, Ankara: Epos Yayınları.
27. Jessop, B. (2009) Kapitalist Devletin Geleceği, Ankara: Epos Yayınları.
28. Katsanevas, T. (1985) “Trade Unions in Greece”, Relations Industrielles, 40(1), 99-114.
29. Kazakos, P. (1992) “Socialist Attitudes Toward European Integration”, Kariotis, T.C. (der.) The Greek Socialist Experiment: Papandreou’s Greece 1981-1989 içinde, New York: Athens Printing Company, 257-278.
30. Kravaritou, Y. (1994) European Employment and Industrial Relations Glossary: Greece, Londra: Sweet and Maxwell.
31. Lavdas, K.A. (1997) The Europeanization of Greece: Interest Politics and the Crises of Integration, Londra: Macmillan.
32. Lenin, V.I. (1998) Sendikalar Üzerine, İstanbul: Sorun Yayınları.
33. Losovsky, A.S. (1993a) Sendikalar Üzerine I – Muharebe Olarak Grev, İstanbul: İnter Yayınları.
34. Losovsky, A.S. (1993b) Sendikalar Üzerine II – Marx ve Sendikalar, İstanbul: İnter Yayınları.
35. Makal, A. (2002) “Türkiye’de Tek Parti Dönemi ve Korporatizm Tartışmaları”, Toplum ve Bilim, 93, 173-199.
36. Marx, K. (2008) Ücret Fiyat ve Kâr, Ankara: Sol Yayınları.
37. Müftüoğlu, Ö. (2008) Sosyal Güvenlik Hakkı Sosyal Diyaloga Kurban Edilmemeli, Yeni Ortam, 21(1), http://www.yeniortam.org.21yor1.html (10 Nisan 2008; siteye erişim mahkeme kararıyla durdurulmuştur).
38. Öngen, T. (1994) “Sınıf ve Siyaset: Sınıf Sendikacılığı”, Toplum ve Hekim, 9(61), 20-26.
39. Öngen, T. (1996) Prometheus’un Sönmeyen Ateşi: Günümüzde İşçi Sınıfı, İstanbul: Alan Yayıncılık
40. Öngen, T. (2002) “Marx ve Sınıf”, Praksis, 8 (Güz), 9-28.
41. Pagoulatos, G. (2000) “Economic Adjustment and Financial Reform: Greece’s Europeanization and the Emergence of a Stabilization State”, South European Society and Politics, 5(2), 191-216.
42. Pagoulatos, G. (2003) Greece’s New Political Economy: State, Finance and Growth From Postwar to EMU, New York: Palgrave Macmillan.
43. Panitch, L. (1977) “The Development of Corporatism in Liberal Democracies”, Comparative Political Studies, 10(1), 61-90.
44. Panitch, L. (1980) “Recent Theorisations of Corporatism: Reflections on a Growth Industry”, British Journal of Sociology, 31(2), 159-187.
45. Petras, J. (1992) “The Contradictions of Greek Socialism”, Kariotis, T.C. (der.) The Greek Socialist Experiment: Papandreou’s Greece 1981-1989 içinde, New York: Athens Printing Company, 97-126.
46. Poulantzas, N. (1981) Portekiz, İspanya ve Yunanistan’da Geçiş Süreci, İstanbul: Belge Yayınları.
47. Poulantzas, N. (2004) Faşizm ve Diktatörlük, İstanbul: İletişim Yayınları.
48. Schmitter, P.C. (1979) ”Still the Century of Corporatism?”, Schmitter, P.C. ve Lembruch, G. (der.) Trends Toward Corporatist Intermediation içinde, Beverly Hills: SAGE Publications, 7-52.
49. Thomadakis, S.B. ve Seremetis, D.B. (1992) “Fiscal Management, Social Agenda, and Structural Deficits”, Kariotis, T.C. (der.) The Greek Socialist Experiment: Papandreou’s Greece 1981-1989 içinde, New York: Athens Printing Company, s. 203-255.
50. Tsakalotos, E. (1991) Alternative Economic Strategies: The Case of Greece, Avebury: Gower.
51. Tsakalotos, E. (1998) “The Political Economy of Social Democratic Economic Policies: The PASOK Experiment in Greece”, Oxford Review of Economic Policy, 14(1), 114-138.
52. Vernadakis, C. ve Mavris, G. (1991), Diktatörlük Öncesi Yunanistan’da Partiler ve Toplumsal İttifaklar, Atina: Exantas (Yunanca).
53. Yannopoulos, G. (1972) “Workers and Peasants under the Military Dictatorship”, Clogg, R. ve Yannopoulos, G. (der.) Greece under Military Rule içinde, Londra: Secker ve Warburg, 109-127.
54. Yetiş, M. (1999) “Sendikalar, Sınıf Bilinci ve Hegemonya”, Eğitim Sen Eğitici ve Yönetici Eğitimi Seminer Notları içinde, Ankara, 60-67.
55. Yunanistan Komünist Partisi (KKE) (2005) The Greek Economy After One Year of ND Government, http://inter.kke.gr/News/2005new/oneyearndgover/ (10 Haziran 2012).
56. Yücesan Özdemir, G. (2008) “AB Sosyal Politikasının Kavramlarını Yeniden Düşünmek: Güvenceli Esneklik, Sosyal Diyalog ve Sosyal Dışlanma Üzerine Notlar”, Memleket Siyaset Yönetim, 3(7), 61-85.
57. Zambarloukou, S. (2004) “Collective Bargaining and Social Pacts in Greece: Social Actors’ Responses to Change”, Economic Sociology: Problems and Prospects Conference, Rethymno, Girit.
58. Zambarloukou, S. (2006) “Collective Bargaining and Social Pacts: Greece in Comparative Perspective”, European Journal of Industrial Relations, 12(2), 211-229.