Türkiye’de Çocuk Emeği: İşgücü Anketlerinden ve Zaman Kullanım Anketlerinden Gözlemler

Öz

Çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik yasal ve kurumsal düzeyde alınan önlemlere rağmen, hala, çocuk emeğinin farklı örüntüleriyle yaygın biçimde kullanıldığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı iki farklı veri setine dayanarak, çocuk işçiliğinin cinsiyete, yaşa ve eğitime göre profilini, piyasaya yönelik çalışma biçimleri kadar hane içi çalışmayı da analize dahil ederek, ortaya koymaktır. Çalışmada ilk olarak, çocuk işçiliğine dair kavramsal çerçeve ortaya konmaktadır. İzleyen bölümde, Gelir ve Yaşam Koşulları Anket verilerinden 15 yaş altı fertlerin elde ettiği gelir bilgisi, çocuk emeğinin hane geliri içindeki payı ve hane yapısına ilişkin faktörler ile Zaman Kullanım Anketleri’nden 10 yaş ve üzeri tüm hanehalkı üyeleri için elde edilen zaman kullanım bilgisi, çocukların okul, ücretli çalışma ve hane içi çalışmaya ne kadar zaman ayırdıklarıyla ilgili gözlemler sunulmaktadır. Çalışma, çocukların gelir karşılığı ve/veya gelir karşılığı olmadan haneye yaptıkları katkıya ilişkin bilgiyi derleyerek, Türkiye’de çocuk işçiliğinin boyutlarını ve profilini değerlendirmeye açmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• çocuk işçiliği, ücretsiz çalışma, zaman kullanımı

Child Labor in Turkey: Observations Based on Time Use and Labor Surveys

Öz

Despite the legislative and institutional measures to eliminate child labor, it is known that child labor is still widely used with various patterns. The aim of this study is to present the profile of child labor not only looking at their market-oriented forms of work but also including their unpaid work into analysis. We first present a conceptual framework of child labor and then based on the income and living conditions survey along with time use datasets, we explore the share of household income earned by children in addition to time they devote to school, paid work and household work in Turkey

Anahtar Kelimeler

• child labor, unpaid work, time use

Kaynakça

1. Basu, K. ve Van H. P., (1998), “The Economics of Child Labor”, American Economic Review, 88(3), 1998.
2. Birleşmiş Milletler, (1990), Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. BM.
3. Bulutay T. (1995), Türkiye’de Çalışan Çocuklar, DIE ILO (1995), No:1840.
4. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, (2017), “Çocuk İşçiliği İle Mücadele Ulusal Programı” 2017-2023, Ayrıntı Basımevi.
5. Dayıoğlu, M., ve Assaad, R. (2002), “The determinants of child labor in urban Turkey”, Economic Research Forum, Working Paper 0302.
6. Edmonds, E. V. (2007), “Child Labor”, NBER Working Paper No:12926.
7. Ertürk, Y. (2009), “Türkiye’de Çocuk Emeğinin Kullanım Biçimleri”, içinde Türkiye’de Çocuk Emeği (der: Kemal İnal), Ütopya Yayınevi.
8. ILO, Global Estimates of Child Labor: Results and Trends, 2012-2016, Geneva, 2017.

9. ILO, The World Day Against Child Labor,2018
10. ILO, Tackling child labour: 100 years of action, Fundamental Principles and Rights at Work Branch (Fundamentals), Cenevre, 2019.
11. İnal, K., (2009) Türkiye’de Çocuk Emeği, Ütopya Yayınevi.
12. OECD, (2017) “Students’ Paid and Unpaid Work”, OECD- PISA 2015. Tunalı, İ., (1996) "Education and Work Experiences of 6-14 Year-Old Children in Turkey,", Economic Research Forum, Working Paper 9638.
13. TÜİK, (2018), İstatistiklerle Çocuk Haber Bülteni.