Döviz Kuru Politikalarının Ekonomi Politiği

Öz

Rekabetçi kur politikalarını yüksek büyüme ile ilişkilendiren birçok teorik ve ampirik çalışma bulunmasına rağmen, birçok gelişmekte olan ülkenin bilinçli bir şekilde yerel parasını değerli tutmaya çalışan politikalar izlediği görülmektedir. Geleneksek iktisadi yazın bu paradoksu ithal ara ürünlere bağımlılık ve borçluluk dolarizasyonu bağlamında açıklamaktadır. Bu konuyu ele alan yakın dönem çalışmalar ise bölüşüm ilişkilerinin, siyasi rejimlerin, seçim ekonomilerinin ve kurumların önemini vurgulamaktadır. Bu yazı hem erken hem de yakın dönem literatürü dikkate alarak Türkiye’de 20022019 döneminde uygulanan kur politikalarının ekonomi politiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Dönem boyunca Merkez Bankasının Türk lirasını TL değerli kılmaya yönelik politikalar izlediği görülmektedir. 2015 itibariyle TL’nin reel değerinin düşmesi rekabetçi kur politikalarına geçildiği anlamına gelmemektedir. Çeşitli ekonomik sınıfların ve çıkar gruplarının kur politikası tercihleri rekabetçi kur politikalarının toplumsal meşruiyetinin olmadığına işaret etmektedir

Anahtar Kelimeler

• rekabetçi kur, aşırı değerli kur, merkez bankacılık

The Political Economy of Real Exchange Rate Policies in Turkey

Öz

Despite numerous theoretical and empirical studies that associate competitive exchange rate policies with high economic growth, many developing countries deliberately pursue policies aimed at keeping their local currency overvalued. Traditional economics literature explains this paradox in relation to dependency on imported inputs and debt dollarization. Recent studies that tackle this question emphasize the importance of distribution relations, political regimes, electoral cycles, and institutions. This article aims to analyze the political economy of exchange rate policies in Turkey between 20022019 in the light of these two strands of literature. The paper shows that during this period, the Central Bank followed policies aimed at keeping the Turkish Lira TL overvalued. The decline in the real value of TL since 2015 does not indicate a shift to competitive exchange rate policies. The exchange rate preferences of various economic classes and interest groups indicate that competitive exchange rate policies lack societal legitimacy in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Competitive Exchange Rate, Overvalued Exchange Rate, Central Banking

Kaynakça

1. Akçay, Ü. (2009). Para, Banka, Devlet: Merkez Bankası Bağımsızlaşmasının Ekonomi Politiği, SAV, İstanbul.
2. Akçay, Ü. (22.10.2016). Sıkışma. Gazete Duvar.
3. Akçay, Ü. (30.01.2017). Hem faiz hem dolar artıyor. Gazete Duvar.
4. Akçay, Ü. (17.07.2018). TCMB düzenlemesindeki muğlaklık. Gazete Duvar.
5. Akçay, Ü. (2019). Türkiye’de neoliberal popülizm, otoriterleşme ve kriz. Toplum ve Bilim, 147.
6. Atiyas, I., Bakis, O., & Gürakar, E. (2019). Anatolian Tigers and the emergence of the devout bourgeoisie in the Turkish manufacturing Industry. Crony Capitalism in the Middle East: Business and Politics from Liberalization to the Arab Spring, 90.
7. Balaylar, N. A. (2011). Reel döviz kuru istihdam ilişkisi: Türkiye imalat sanayi örneği. Sosyo Ekonomi Dergisi, Temmuz Ağustos, 137-160.
8. Balkan, N., Balkan, E., & Öncü, A. (2015). The neoliberal landscape and the rise of Islamist capital in Turkey (C. 14). Berghahn Books.

9. Benlialper, A., & Cömert, H. (2016). Implicit asymmetric exchange rate peg under inflation targeting regimes: The case of Turkey. Cambridge Journal of Economics, 40(6), 1553-1580.
10. Birdal, M. (12.07.2019). Seçim faturası merkez bankasına kesildi. Evrensel.
11. Broz, J. L., Frieden, J., & Weymouth, S. (2008). Exchange rate policy attitudes: Direct evidence from survey data. IMF Staff Papers, 55(3), 417-444.
12. Cömert, H., & Türel, O. (2016). Finansal Küreselleşme Sürecinde Türkiye’de Para Politikalarının Evrimi, 1980-2014. 38.
13. Demir, F., & Razmi, A. (2020). The Real Exchange Rate and Development. Theory, Evidence, Issues, and Challenges. UMass Amherst Economics Working Papers.
14. Eichengreen, B. (2007). The real exchange rate and economic growth. Social and Economic Studies, 7-20.
15. Frenkel, R., & Ros, J. (2006). Unemployment and the real exchange rate in Latin America. World Development, 34(4), 631-646.
16. Frieden, J. A. (1991). Invested Interests: The Politics of National Economic Policies in a World of Global Finance. International Organization, 45(4), 425-451. JSTOR.
17. Gandolfo, G. (2016). International Finance and Open-Economy Macroeconomics. Springer Berlin Heidelberg.
18. Guzman, M., Ocampo, J. A., & Stiglitz, J. E. (2018). Real exchange rate policies for economic development. World Development, 110, 51-62.
19. Huang, S., & Terra, C. (2016). Exchange rate populism. Economics & Politics, 28(1), 105-132.
20. Kaldor, N. (1971). Conflicts in national economic objectives. The Economic Journal, 81(321), 1-16.
21. Kara, H., Tuger, H. K., Ozlale, U., Tuger, B., Yavuz, D., & Yucel, E. M. (2005). Exchange rate pass-through in Turkey: Has it changed and to what extent?
22. Karaçimen, E. (2015). Tüketici Kredisinin Ekonomi Politiği: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme. Praksis, 38, 71-97.
23. Karadam, D. Y. (2018). Effects of Real Depreciations on Turkish Manufacturing Industry: Financial Channel. Institutions, Development & Economic Growth, 11.
24. Krugman, P., & Taylor, L. (1978). Contractionary effects of devaluation. Journal of International Economics, 8(3), 445-456.
25. Mohanty, M., & Scatigna, M. (2005). Has globalisation reduced monetary policy independence? BIS papers, 23, 17-58.
26. Orhangazi, Ö., & Yeldan, E. (2020). Explaining Turkey’s Current Economic Crisis. Political Economy Research Institute Working Paper Series.
27. Oyvat, C. (2011). Globalization, wage shares and income distribution in Turkey. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, 4(1), 123-138.
28. Özmen, E. (2014). Reel döviz kuru ve Türkiye dış ticaret dinamikleri. Economic Research Center Working Papers in Economics, 14(12), 1-138.
29. Razmi, A. (2018). Politics-Driven Exchange Rate Cycles: East Asia vs. Latin America. UMass Amherst Economics Working Papers.
30. Razmi, A., Rapetti, M., & Skott, P. (2012). The real exchange rate and economic development. Structural Change and Economic Dynamics, 23(2), 151-169.
31. Rodrik, D. (2008). The Real Exchange Rate and Economic Growth. Brookings Papers on Economic Activity, 2008(2), 365-412.
32. Savaşkan, O., & Buğra, A. (2018). Türkiye’de Yeni Kapitalizm: Siyaset, Din ve İş Dünyası.