Araştırma Makalesi

Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli

Cilt: 2 Sayı: 77 14 Nisan 2023
  • Aslı Şahankaya Adar
  • Saniye Dedeoğlu
  • Güneş Kurtuluş
PDF İndir

Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli

Öz

Türkiye hala toplumsal cinsiyet normlarının çok güçlü olduğu ve kadınların ekonomik yönden birçok dezavantajı yaşadıkları bir ülkedir. Bunun en bariz gözlemlenebildiği alan ise, işgücü piyasasıdır. Türkiye’de kadınların işgücü piyasasına katılımları ve istihdam oranları OECD ve AB ülkeleriyle karşılaştırıldığında oldukça düşüktür. Son dönemde kadın ekonomik ve sosyal hayata katılımlarının artırılması amacıyla alternatif bir güçlenme aracı ve istihdam modeli olarak kadın kooperatifleri öne çıkmaktadır. Nitekim kadın kooperatiflerinin yaygınlaşması amacıyla kamu kurumları, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve STK’lar kadın kooperatiflerini maddi olarak ve kooperatiflerin kuruluş ve işletilmesiyle ilgili eğitimler aracılığıyla teknik açıdan desteklemektedirler. Ancak desteklerle sayıları gün geçtikçe artan kadın kooperatiflerinin mevcut durumunu ortaya koyan çalışmaların sınırlı olmasının yanında aktif kadın kooperatifleri ve bunların ortakları sayıları ile faaliyet alanları gibi bilgilere ulaşmak da oldukça güçtür. Bu alandaki bilgi eksikliği kadın kooperatiflerinin hem nicelik hem de nitelik açısından değerlendirilmesini zorlaştırmakta, kuruluş hedefleri ile faaliyetleri arasındaki ilişkinin analiz edilmesini engellemektedir. Bu çalışmada Türkiye’de kadın kooperatiflerinin mevcut durumu, kadın kooperatiflerinin istatistiki bölge sınıflandırmalarına göre düzey 2’de yer alan 26 bölgedeki dağılımları ve üretim ile hizmet sınıflandırmaları da dikkate alınacak şekilde incelenmiştir. Bunu yaparken Ticaret Bakanlığı’nın resmî sitesindeki verilerden, üst birliklerden elde edilen verilerden ve çalışma süresinde doğrudan iletişime geçilerek ulaşılan kadın kooperatiflerinin verilerinden yararlanılmıştır. Bu çalışma son yıllarda kadın kooperatif sayılarındaki hızlı artışa rağmen, kadın kooperatiflerinin kadın istihdamını arttırmada ve kadın güçlenmesini desteklemekte epey zayıf etkiler yarattığını göstermektedir. Fakat yine de uzun vadede kadın kooperatiflerinin toplumsal yaşamda ve çalışma yaşamında toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ortadan kaldırılmasında veya azaltılmasında önemli bir güçlenme aracı olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, S. Bilen Kazancık, L., Meydan, M. C. Ve Işık, M. (2019) İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE-2017, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü Yayını: 3.
  2. Act Human (2021) Sosyal Dayanışma Ekonomisi için Güçlü Kooperatifçilik, Ingev Yayını.
  3. Aksoy Demirci, A. Ve Günay, G. (2018) “Türkiye'de Kadın Kooperatifçiliği”, Third Sector Social Economic Review, 53, 77-90. Aldırmaz Akkaya, F. (2018) “Türkiye’de Kadın Kooperatiflerinin Sürdürülebilir Kırsal Turizmdeki Önemi ve Finansal Performanslarının Analizi”, İnönü Üniversitesi, SBE, YL Tezi.
  4. Alsop, R., Bertelsen, M. Ve Holland, J. (2006) Empowerment in Practice: From Analysis to Implementation, The World Bank Publication.
  5. Ambler, K., Jones, K. Ve O’Sullivan, M. (2021) “Facilitating Women’s Access to an Economic Empowerment Initiative: Evidence from Uganda”, World Development, 138, 1-13.
  6. Bilgin, N. Ve Tanıyıcı, Ş. (2008) “Türkiye’de Kooperatif ve Devlet İlişkilerinin Tarihi Gelişimi”, KMU İİBF Dergisi, 10, 136-159.
  7. Bülbüller, G. (2022) “Türkiye’de Kadın Kooperatiflerinin Sosyal Dayanışma Ekonomisi Kapsamında İncelenmesi: İzmir İli Örneği”, İstanbul Üniversitesi, SBE, YL Tezi.
  8. Cazgır, K. D. (2022) “Women’s Empowerment through Co-Operatıves: The Case of Women’s Co-Operatıves in Izmir”, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, SBE, YL Tezi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslı Şahankaya Adar Bu kişi benim
0000-0002-8834-7564
Türkiye

Saniye Dedeoğlu Bu kişi benim
0000-0003-2174-3076
Türkiye

Güneş Kurtuluş Bu kişi benim
0000-0002-6675-330X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

18 Ocak 2023

Kabul Tarihi

3 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 2 Sayı: 77

Kaynak Göster

APA
Şahankaya Adar, A., Dedeoğlu, S., & Kurtuluş, G. (2023). Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum, 2(77), 1174-1208. https://doi.org/10.54752/ct.1280833
AMA
1.Şahankaya Adar A, Dedeoğlu S, Kurtuluş G. Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. CT. 2023;2(77):1174-1208. doi:10.54752/ct.1280833
Chicago
Şahankaya Adar, Aslı, Saniye Dedeoğlu, ve Güneş Kurtuluş. 2023. “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”. Çalışma ve Toplum 2 (77): 1174-1208. https://doi.org/10.54752/ct.1280833.
EndNote
Şahankaya Adar A, Dedeoğlu S, Kurtuluş G (01 Nisan 2023) Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. Çalışma ve Toplum 2 77 1174–1208.
IEEE
[1]A. Şahankaya Adar, S. Dedeoğlu, ve G. Kurtuluş, “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”, CT, c. 2, sy 77, ss. 1174–1208, Nis. 2023, doi: 10.54752/ct.1280833.
ISNAD
Şahankaya Adar, Aslı - Dedeoğlu, Saniye - Kurtuluş, Güneş. “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”. Çalışma ve Toplum 2/77 (01 Nisan 2023): 1174-1208. https://doi.org/10.54752/ct.1280833.
JAMA
1.Şahankaya Adar A, Dedeoğlu S, Kurtuluş G. Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. CT. 2023;2:1174–1208.
MLA
Şahankaya Adar, Aslı, vd. “Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli”. Çalışma ve Toplum, c. 2, sy 77, Nisan 2023, ss. 1174-08, doi:10.54752/ct.1280833.
Vancouver
1.Aslı Şahankaya Adar, Saniye Dedeoğlu, Güneş Kurtuluş. Türkiye’de Kadın Kooperatifleri: Mevcut Durum Analizi, Kadın Güçlenmesi ve İstihdam Yaratma Potansiyeli. CT. 01 Nisan 2023;2(77):1174-208. doi:10.54752/ct.1280833

Cited By

muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org