ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci

Sevda Köse

doi:10.54752/ct.1517550

ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci

Öz

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), insan haklarının evrimsel sırasını değiştirerek sosyal hakların uluslararasılaşmasını sağlayan üçlülük özelliğine sahip yegâne örgüttür. Örgütlenme özgürlüğünü kurucu ve Anayasal ilke olarak benimseyen ILO, denetim organlarının vermiş olduğu kararlar doğrultusunda grev hakkının örgütlenme özgürlüğünün doğasına içkin bir hak olduğunu kabul etmiştir ve bu doğrultuda 1950’lerden bu yana bir içtihat birikiminden söz edilebilir. Bu istikrarlı içtihat sonucunda grev hakkının 87 sayılı sözleşme tarafından güvence altına alındığı şeklindeki yaklaşıma, işverenlerin 1990’lı yıllarda itiraz etmeye başladıkları görülmüştür. Bu itirazların “grev krizine” dönüşmesi 2012 yılında meydana gelmiştir. ILO’nun işleyişini çıkmaza sokan, ILO denetim mekanizmasının ve üçlülük ilkesinin meşruiyetinin sorgulanmasına sebep olan sürece 2015 yılında sağlanan uzlaşı ile geçici bir çözüm üretilmiştir. 2023 yılına kadar bu uyuşmazlığın herhangi bir sosyal diyalog mekanizmasıyla çözüme ulaşmadığı gerçeğinden hareketle 2023’te “grev krizi” yeni bir dönemece girmiş ve grevin ILO sözleşmelerindeki yeri konusunda Uluslararası Adalet Divanı’na (UAD) başvurulmuştur. 2023 yılında grev krizinin çözümü için UAD’a yapılan başvuru ile krizin sonlanması beklenmektedir. Bu çalışmada ILO’da grev krizinin başlangıcından bugüne gelişimi ele alınacak ve 2023 krizi irdelenecektir. “Grev krizi” ve UAD başvurusu değerlendirilecektir. ILO’nun yetmiş yıllık grev içtihadının ve grev hakkının uluslararası çalışma normları bağlamında geleceğinin ne olacağı konusunda UAD’ın 2025 yılı içinde vermesi beklenen kararın rolü büyük olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksar,Y.(2007). Evrensel Yargı Kuruluşları,Ankara: Seçkin Yayınevi
Aksar,Y.(2023).Teoride ve Uygulamada Uluslararası Hukuk II,Genişletilmiş 7.Baskı: Seçkin Kitabevi
Almmakky R. (2023).The Role of International Organisations in the Development of International Law: An Analytical Assessment of the United Nations,International,International Journal of Law,9(4),40-66. https://doi.org/10.36475/9.4.4 Ata E. (2018) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 22(2).
Başak C.(2012).Uluslararası Örgütler ,Şeçkin Kitapevi,2. Baskı.
Bellace, J. R (2014). The ILO And The Right To Strike , International Labour Review, 153(1) 29-70 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/j.1564-913X.2014.00196.x
Bellace, J. R. (2018). Ilo Convention No. 87 And The Right To Strike İn An Era Of Global Trade. Comparative Labor Law & Policy Journal, 39(3), 495-530.
Bellace, J. R (2022). “The Committee on Freedom of Association: Making Freedom of Association A Reality”, 70 Years of the ILO Committee on Freedom of Association: A Reliable Compass in Any Weather (içinde),Geneva. https://www.ilo.org/global/standards/subjects-covered-by-international-labour-standards/freedom-of-association/WCMS_860150/lang--en/index.htm
Blackburn, D. (2015). The dynamics have changed: the right to strike at the ILO International Centre For Trade Union Rights, 22(1)): 16-18 https://www.jstor.org/stable/10.14213/inteuniorigh.22.1.0016.

Borzaga,M., Salomone R.(2015). Challenging the right to strike or attacking the ILOs monitoring system? The possible consequences of recent Employers claims on the enforcement perspectives of International Labour Standards,Working Papers, University of Toronto. https://iris.unitn.it/bitstream/11572/116694/2/2015_4_BorzagaSalomone_ver2.pdf
Chazournes, L.B.(2019) “ILO and International Judicial Mechanisms: a Story of Control and Trust” in G. P. Politakis, T. Kohiyana, T. Lieby (eds.), ILO 100 - Law for Social Justice 189-216. https://www.cids.ch/news/boisson-de-chazournes-the-ilo-and-lnternational-judicial-mechanisms-a-story-of-control-and-trust
Committee of Freedom Association (2006). Digest of decisions and principles of the Freedom of Association Committee of the Governing Body of the ILO,5Th Edition, International Labour Office,Geneva. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---normes/documents/publication/wcms_090632.pdf
Ceylan, Ö. (2022). Sendika Özgürlüğü Komitesi Kararlarında Grev Hakkı. Çalışma ve Toplum Dergisi, 4(75), 2375-2774. doi 10.54752/ct.1191459.
Çalık, T. (2015). Birleşmiş Milletler Organlarının İnsan Hakları İle İlişkisi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Özel Sayı, 2, 1091-1134. chrome extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/208376
Çelik, A. (2010). Sendikal Haklar: Uluslararası Çalışma Hukuku ve Türkiye’nin Uyumsuzluğu. Ed (Selda Çağlar): Disiplinlerarası Yaklaşımla İnsan Hakları içinde, Beta Yayıevi, İstanbul.
Denk, E. (2015). Uluslararası Örgütler Hukuku Birleşmiş Milletler Sistemi, Ankara:Siyasal Kitabevi
Erkıner, H. (2017). Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı Kararlarının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Aracılığıyla Uygulatılması. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 23(2), 87 - 102. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruhad/issue/36535/414749#article_cite
Ewing, K. (2013). Myth and Reality of the Right to Strike as a ‘Fundamental Labour Right’ International Journal of Comperative Labour Law and Industrial Relations,29(2)145 – 165. https://doi.org/10.54648/ijcl2013011
Gernigon B., Odero A., Guido H. (2000). ILO Principles Concerning The Right To Strike, International Labour Office, Geneva https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/--normes/documents/publication/wcms_087987.pdf Gülgeç,Y.B. (2015). Uluslararası Adalet Divanı’nın Yargı Yetkisi ve Yargı Yetkisini Genişletme Çabalarının Eleştirisi, TBB Dergisi, 117:380-417. https://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2015-117-1470
Gülmez M. (1988). Sendikal Hakların Uluslararası Kuralları ve Türkiye, TODAİE.
Gülmez M. (2005). Sendikal Haklarda Uluslararası Hukuka ve Avrupa Birliği’ne Uyum Sorunu, Belediye-İş.
Gülmez, M. (2014). Sendikal Hakalrın Ulusalüstü Kuralları, Oluşumu ve Uygulanması 1919-2014,Ankara: Hatipoğlu Yayınları
Hasgüler, M. ve Uludağ, M. (2012). Devletlerarası ve Hükumetler Dışı Uluslararası Örgütler:Tarihçe, Organlar,Belgeler,Politikalar (5. Baskı). Alfa Yayınevi.
Hovary, C. L. (2016). The ILO’s Employers’ Group and the right to strike. Transfer:European Review of Labour and Research, 22(3), 401-404. https://doi.org/10.1177/1024258916658814
ILOa Introductiory Note (2023).Interpretation of The ILO Freedom of The Association and Protection of The Right to Organize Convention 1948(No.87) with Respect to The Right to Strike: Request For Advisory Opinion. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@dgreports/@dcomm/documents/genericdocument/wcms_908625.pdf
IJC (2023). Advisory Jurisdiction, https://www.icj-cij.org/advisory-jurisdiction
ILC (1957). Record of Proceedings. International Labour Conference, 40th Session, 1947. Geneva. https://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616%281957-40%29.pdf
ILC (2012). Reports of CAS,Provisional Record,101th Session,Geneva. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_183031.pdf
ILO Governing Body (2015). Minutes of the 323rd Session of the Governing Body of the International Labour Office,Geneva. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_370572.pdf
ILO Governing Body (2014). The standards initiative: Follow-up to the 2012 ILC Committee on the Application of Standards 322nd Session, Geneva. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/--relconf/documents/meetingdocument/wcms_315494.pdf
ILO (1946). Protocol concerning the Entry into Force of the Agreement between the United Nations and the International Labour Organization, Official Bulletin,29(6). /https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/-- jur/documents/genericdocument/wcms_433792.pdf
ILO (2018). Compilation of Decisions of the Committee on Freedom of Association, Sixth Edition, Geneva. /https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---normes/documents/publication/wcms_632659.pdf
ILO (1952). Sixth Report of the International Labour Organisation to the United Nations, Geneva. https://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09618/09618(1952-6).pdf
ILO Governing Body (2015). Minutes of the 323rd Session of the Governing Body of the International Labour Office, Geneva. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_370572.pdf
ILO Governing Body (2022). Minutes of the 344th Session of the Governing Body of the International Labour Office,Geneva. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_852601.pdf
ILO Governing Body (2023a). Draft minutes of the 349th bis (Special) Session of the Governing Body of the International Labour Office, Geneva. https://ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_906163.pdf
ILO Governing Body (2023b). Minutes of the 349th Session of the Governing Body of the International Labour Office, Geneva. /https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_910178.pdf
ILO Office Note (2023). Special GB sessions: Past practice, https://www.ilo.org/gb/GBSessions/GB349/WCMS_894147/lang--en/index.htm
ILO Office Note (2023). The binding legal effect of ICJ advisory opinions, https://www.ilo.org/gb/GBSessions/GB349bis/lang--en/index.htm
ILO, Governing Body (2023). Work plan on the strengthening of the supervisory system: Proposals on further steps to ensure legal certainty,347th Session, Genava, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_869569.pdf
Internatıonal Labour Conference (1989). Records of Proceedings,76th Geneva, /https://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616%281989-76%29.pdf
Internatıonal Labour Conference (1990). Records of Proceedings,77th Geneva. https://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616%281990-77%29.pdf
Internatıonal Labour Conference (1994). Records of Proceedings 81Th Session Geneva. Records of Proceedings, https://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616%281994-81%29.pdf
Internatıonal Labour Conference (2012). Records of Proceedings 101Session Geneva. Records of Proceedings. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---normes/documents/publication/wcms_190828.pdf
Internatıonal Labour Conference (2013). Conference Commıttee On The Applıcatıon Of Standards One Hundred And Second Sessıon Geneva, 2013 Commıttee On The Applıcatıon Of Standards At The Conference Extracts From The Record Of Proceedıngs,102th Session, Geneva https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---normes/documents/publication/wcms_229263.pdf
International Court Of Justice (1998). Summarıes Of Judgements, Advisory Opinions and Orders of The International Court of Justice,1992-1996, United Nations,Newyork. https://legal.un.org/icjsummaries/documents/english/st_leg_serf1_add1.pdfJudments ,advisory opnions of ıcj,1992-1996.
International Labour Conference (1994). Freedom Association and Collective Bargaining,81th Session,International Labour Office, Geneva, https://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09661/09661(1994-81-4B).pdf
International Labour Conference (2010). Conference Commıttee On The Applıcatıon Of Standards,99th Session, Geneva. https://www.ilo.org/global/standards/information-resources-and-publications/WCMS_145220/lang--en/index.htm
International Labour Conference (2022). Summary of proceedings concerning the draft resolution to amend the ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work. 1998.://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---declaration/documents/normativeinstrument/wcms_716594.pdf
International Organization of Employers (2014). Do Ilo Conventıons 87 And 98 Recognıse A Rıght To Strıke. 1-15. https://www.ioe-emp.org/fileadmin/ioe_documents/publications/Policy%20Areas/international_labour_standards/EN/_2014-11 03__IOE_Paper_on_the_Right_to_Strike_in_Conventions_87_and_98__final_web_and_print_.pdf
ITUC (2015). Right to Strike Re-affirmed at ILO. https://www.ituc-csi.org/right-to-strike-re-affirmed-at-ilo?lang=en
ITUC (2023). Ten years of workers’ rights under attack: 2023 ITUC Global Rights Index. https://www.ituc-csi.org/2023-global-rights-index-en?lang=en
İnan, Y. (1982).Uluslararası Adalet Divanının Yargı Yetkisi,Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi.
Kaboğlu, İ.Ö (2002). Özgürlükler Hukuku, Ankara: İmge Yayınevi.
Karaoglu, A. O. (2022). Uluslararası Adalet Divanı Danışma Görüşlerinde Yetki Ve Devletin Sorumluluğu Tartışması. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(3), 1409-1441. Https://Doi.Org/10.15337/Suhfd.1090082
Karaoglu, A. O. (2022). Uluslararası Adalet Divanı Danışma Görüşlerinde Yetki ve Devletin Sorumluluğu Tartışması. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(3), 1409-1441. https://doi.org/10.15337/suhfd.1090082
Köse, S. (2017). Uluslararası Çalışma Normlarında Kamu Görevlilerin Grevi de İçeren Toplu Eylem Hakkı, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
Köse, S. (2019). Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Bağlamında Kamu Görevlilerinin Grevi de İçeren Toplu Eylem Hakkı. Emek Araştırma Dergisi,10,179-208.
La Rosa, A.M.(2002). Links Between the ILO and the ICJ: A Less Than Perfect Match, L.B. Chazournes, Romano C.P.R ve Mackenzie, R.(edit), International Organizations and International Dispute Settlement: Trends and Prospects içinde, Transnational Publishers
Leyton, J. (2017). The right to strike as a fundamental human right: Recognition and limitations in international law. Revista Chilena de Derecho. 44. 10.4067/S0718-34372017000300781.
Liukkunen, U. (2021). The ILO and Transformation of Labour Law. In: Halonen, T., Liukkunen, U. (eds) International Labour Organization and Global Social Governance. Springer, Cham. 17-49. https://doi.org/10.1007/978-3-030-55400-2_2
Mantouvalou, V. (2012). Are Labour Rights Human Rights?. European Labour Law Journal. 3 (2) 10.1177/201395251200300204.
Mayr, T.F, Singer, J.M.(2016). Keep the Wheels Spinning: The Contributions of Advisory Opinions of the International Court of Justice to the Development of International Law ZaöRV 76 (2016), 425-449. chrome-://www.zaoerv.de/76_2016/76_2016_2_a_425_450.pdf
Mola, L. (2023). The Request Of The Ilo To The Icj For An Advısory Opınıon On The Rıght To Strıke: A Lıfe-Savıng Move? http://www.sidiblog.org/2023/11/24/the-request-of-the-ilo-to-the-icj-for-an-advisory-opinion-on-the-right-to-strike-a-life-saving-move/
Novitz, Tonia. (2010). Connecting Freedom of Association and the Right to Strike: European Dialogue with the ILO and its Potential Impact. Canadian Labour & Employment Law Journal. 15. 465.
Organisation (ILO) King’s Law Journal, 27(1) 110–131, http://dx.doi.org/10.1080/09615768.2016.1148297
Özveri M. (2012). Sendikal Haklar 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasası, İstanbul: Birleşik Metal-İş.
Politakis, G. P, Kohiyama, T., & Lieby, T. (2019). ILO 100: law for social justice. Geneva: International Labour Organization. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---jur/documents/publication/wcms_732217.pdf
Record of Proceedings. International Labour Conference, 54th Session, 1970. Geneva.
Regenbogen S. (2012). The International Labour Organization and Freedom of Association: Does Freedom of Association Include the Right to Strike?, Canadian Labour& Employment LawJournal16 (2).385-417.
Renate, H.D. (2018). The right to strike in the ilo system of standards: facts and fiction. Comparative Labor Law & Policy Journal, 39(3), 531-536.
S. Rosenne (1957). The International Court of Justice. An Essay in Political and Legal Theory, 1957, 452.
The International Court of Justice and Its Contribution to Human Rights Law.
Schwebel, S. M. (1984). Widening The Advisory Jurisdiction Of The İnternational Court International Court of Justice without Amending Its Statute, Catholic University Law Review,33(2),355-361. https://scholarship.law.edu/lawreview/vol33/iss2/4
Statue Court Of Justice , https://www.icj-cij.org/statute
Turgay, F. (2012). Avrupa Birliği Hukuku’nda Sendikal Hakların Yeri ve Türkiye’nin Uyumu. İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 14(1), 25-46.
Van der Heijden, P. (2018). The ILO Stumbling towards Its Centenary Anniversary. International Organizations Law Review, 15(1), 203-220. https://doi.org/10.1163/15723747-01501007
Vogt J,Bellace J.,Compa L.,Ewing KD.,Hendy L.,Lorcher K.,ve Novitz T. (2020). The Right to Strike in International Law,Hart Publishing; UK.
Voogt J. (2016) The Right to Strike and the International Labour
Wisskirchen, A. (2005): “The standard-setting and monitoring activity of the ILO: Legal questions and practical experience”, International Labour Review, 144(3), 253-289. https://labordoc.ilo.org/discovery/fulldisplay/alma995165285102676/41ILO_INST:41ILO_V1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevda Köse
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

1 Ağustos 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2024

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 3 Sayı: 82

DOI

https://doi.org/10.54752/ct.1517550

IZ

https://izlik.org/JA77YU86EP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Köse, S. (2024). ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci. Çalışma ve Toplum, 3(82), 927-962. https://doi.org/10.54752/ct.1517550

AMA

1.Köse S. ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci. CT. 2024;3(82):927-962. doi:10.54752/ct.1517550

Chicago

Köse, Sevda. 2024. “ILO’da ‘Grev Krizi’ ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci”. Çalışma ve Toplum 3 (82): 927-62. https://doi.org/10.54752/ct.1517550.

EndNote

Köse S (01 Temmuz 2024) ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci. Çalışma ve Toplum 3 82 927–962.

IEEE

[1]S. Köse, “ILO’da ‘Grev Krizi’ ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci”, CT, c. 3, sy 82, ss. 927–962, Tem. 2024, doi: 10.54752/ct.1517550.

ISNAD

Köse, Sevda. “ILO’da ‘Grev Krizi’ ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci”. Çalışma ve Toplum 3/82 (01 Temmuz 2024): 927-962. https://doi.org/10.54752/ct.1517550.

JAMA

1.Köse S. ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci. CT. 2024;3:927–962.

MLA

Köse, Sevda. “ILO’da ‘Grev Krizi’ ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci”. Çalışma ve Toplum, c. 3, sy 82, Temmuz 2024, ss. 927-62, doi:10.54752/ct.1517550.

Vancouver

1.Sevda Köse. ILO’da “Grev Krizi” ve Uluslararası Adalet Divanı Süreci. CT. 01 Temmuz 2024;3(82):927-62. doi:10.54752/ct.1517550

Cited By

GREV OYLAMASINA İLİŞKİN TÜRK İŞ HUKUKUNDAKİ DÜZENLEMELERİN ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ BELGELERİNE UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Selcuk Universitesi Hukuk Fakultesi Dergisi

https://doi.org/10.15337/suhfd.1694392