Araştırma Makalesi

Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri

Cilt: 1 Sayı: 88 24 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri

Öz

Platform çalışanları, çalışmanın türü, niteliği ve organizasyon biçimine bağlı olarak çeşitli fiziksel ve psikososyal risklerle karşı karşıyadır. Bu risklerin bir kısmı diğer atipik istihdam biçimlerinde de görülmekle birlikte, platform çalışmasının yapısal özellikleri söz konusu riskleri ağırlaştırmaktadır. Bazı iş sağlığı ve güvenliği (İSG) riskleri ise, bu çalışma biçimine özgü ortaya çıkmaktadır. Özellikle algoritmik yönetim, sürekli izleme, mahremiyetin ihlali, artan iş yükü, özerklik kaybı, önyargı ve süreçlerdeki şeffaflık eksikliği gibi unsurlar nedeniyle psikososyal riskleri derinleştiren özgül bir İSG risk kaynağı olarak öne çıkmaktadır. Pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de İSG mevzuatı esas olarak işçi statüsündeki çalışanlara uygulanmakta, kendi hesabına iş gören platform çalışanları ise bu korumanın dışında kalmaktadır. Oysa bazı ülkeler, platform çalışanlarına hukuki statülerinden bağımsız olarak İSG koruması sağlamaktadır. Avrupa Birliği’nin 2024/2831 sayılı Direktifi, dijital platformlarda algoritmik yönetimin İSG üzerindeki etkilerini düzenleyen ilk kapsamlı metindir. Türkiye’de ise 2025 yılında, platform kuryelerine yönelik olarak, hukuki statülerinden bağımsız biçimde sınırlı da olsa koruyucu düzenlemeler yapılmıştır. Bu çalışma, platform çalışmalarında karşılaşılan İSG risklerini ve çözüm yollarını, AB Direktifi ve karşılaştırmalı hukuk örnekleri ışığında incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aranguiz, A. (2021) ‘Platforms put a spoke in the wheels of Spain’s “riders’ law”, Social Europe, https://socialeurope.eu/platforms-put-a-spoke-in-the-wheels-of-spains-riders-law.
  2. Aykaç H. B. (2020) “Platform Ekonomisi Çalışması: İş Hukukunda Yarattığı Sorunlar Üzerine Bir Değerlendirme”, Sicil İş Hukuku Dergisi (44), 69-95.
  3. Aykaç, H.B. (2021) “Çevrimiçi Uygulamalar Aracılığı ile Talep Üzerine Çalışma (On-Demand Work Via App) İş Modelinde İşçi Kavramının Türk Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi: Uber Şoförleri Örneği”, Ekonomik ve Teknolojik Gelişmelerin Türk İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuna Etkileri Konferansı, On İki Levha Yayıncılık, 195-234.
  4. Aykaç, H.B. (2024) “Dijital Çalışmalarda Çalışma ve Dinlenme Sürelerinin Belirlenmesine İlişkin Bazı Sorunlar ve Öneriler”, İş Hukuku’nun Güncel Gelişmeleri Sempozyumu Bildiri Kitabı (Tam Metinler), Filiz Kitabevi, İstanbul, 120-168.
  5. Bérastégui, P. (2021) Exposure to psychosocial risk factors in the gig economy: a systematic review, ETUI Report, https://www.etui.org/sites/default/files/2021- 01/Exposure%20to%20psychosocial%20risk%20factors%20in%20the%20gig%20economya%20systematic%20review-web-2021.pdf
  6. Cefaliello, A. (2023) An Occupational Health and Safety Perspective on EU Initiatives to Regulate Platform Work: Patching up Gaps or Structural Game Changers?, J Work Health Saf Regul 2023, 1 117‒137. EU-OSHA - European Agency for Safety and Health at Work (2021a), Spain: the ‘Riders’ Law’, new regulation on digital platform work.
  7. EU-OSHA (2021b) Italy: a national and local answer to the challenges of the platform economy
  8. EU-OSHA (2021c) France: lessons from the legislative framework on digital platform work.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

11 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 88

Kaynak Göster

APA
Aykaç, H. B. (2026). Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri. Çalışma ve Toplum, 1(88), 205-248. https://doi.org/10.54752/ct.1761600
AMA
1.Aykaç HB. Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri. CT. 2026;1(88):205-248. doi:10.54752/ct.1761600
Chicago
Aykaç, Hande Bahar. 2026. “Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri”. Çalışma ve Toplum 1 (88): 205-48. https://doi.org/10.54752/ct.1761600.
EndNote
Aykaç HB (01 Ocak 2026) Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri. Çalışma ve Toplum 1 88 205–248.
IEEE
[1]H. B. Aykaç, “Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri”, CT, c. 1, sy 88, ss. 205–248, Oca. 2026, doi: 10.54752/ct.1761600.
ISNAD
Aykaç, Hande Bahar. “Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri”. Çalışma ve Toplum 1/88 (01 Ocak 2026): 205-248. https://doi.org/10.54752/ct.1761600.
JAMA
1.Aykaç HB. Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri. CT. 2026;1:205–248.
MLA
Aykaç, Hande Bahar. “Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri”. Çalışma ve Toplum, c. 1, sy 88, Ocak 2026, ss. 205-48, doi:10.54752/ct.1761600.
Vancouver
1.Hande Bahar Aykaç. Hukuki Yönüyle Platform Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği: Riskler ve Çözüm Önerileri. CT. 01 Ocak 2026;1(88):205-48. doi:10.54752/ct.1761600
muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org