Araştırma Makalesi

Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme

Cilt: 2 Sayı: 89 23 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme

Öz

Bu çalışmada, yoksulluğun tanımı ve nedenleri farklı paradigmatik yaklaşımlar bağlamında incelenerek, bu yaklaşımların söylemsel temellerinin soybilimsel sorgulama yöntemi ve eleştirel söylem analizi tekniği uygulanarak açığa çıkarılması amaçlandı. Nitel araştırma modeli kullanılarak veriler yoksulluğun tanımı ve nedenlerini içeren temel kuramsal çalışmaların incelenmesiyle toplandı. Bulgular, toplanan veriler soybilimsel sorgulama ve eleştirel söylem analizi süreçlerinden geçirilerek elde edildi. Analiz süreci sonucunda, farklı evren açıklama modellerine içkin bilgi-iktidar ilişkileri çerçevesinde yoksulluğun tanımlanma ve nedenselleştirme biçimleri sınıflandırıldı. Bulgular, alt kültür eksenli davranışçı, piyasa rasyonalitesi eksenli işlevselci ve üretim ilişkileri eksenli çatışmacı yaklaşımların temsilcilerini, tanımlama ve nedenselleştirmelerini, temel kavramlarını ve varsayımlarını karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Ayrıca, her yaklaşımın güçlü ve zayıf yönleri, metodolojik sınırlılıkları ve söylemsel işlevleri eleştirel söylem analizine tabi tutularak yorumlandı. Özellikle işlevselci ve neoliberal söylemler çerçevesinde yoksulluğun depolitize edildiği, bireysel sorumluluk ve piyasa rasyonalitesinin vurgulandığı; çatışmacı yaklaşımlarda ise yapısal nedenlerin görünür kılınmasına rağmen mikro düzey farklılıkların göz ardı edildiği tespit edildi. Sonuç bölümünde çok boyutlu, tarihsel, dizgesel ve söylemsel bir olgu olarak yoksulluğun nesnel bir biçimde nedenselleştirilip tanımlanabilmesi için bütüncül, çok katmanlı ve eleştirel sorgulamayla analiz edilmesi gerektiğinin altı çizilerek akademik çalışmalarda yoksullar ve yoksulluğun görünümlerinden ziyade yoksullaştırma süreçlerine yönelmenin daha isabetli olacağı vurgulandı.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurumdan herhangi bir destek alınmadı.

Etik Beyan

Bu çalışma, araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Araştırma kuramsal çalışma olduğundan, ikincil veriler kullanıldı. Bu nedenle etik kurul iznine gerek kalmamıştır. Herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

İlgi ve dikkatiniz için şimdiden teşekkür eder, kolaylıklar dilerim.

Kaynakça

  1. Ahmed, N., Marriott, A., Dabi, N., Lowthers, M., Lawson, M., & Mugehera, L. (2022) Inequality Kills: The Unparalleled Action Needed To Combat Unprecedented Inequality in the Wake of COVID-19, Oxford: Oxfam International, http://dx.doi.org/10.21201/2022.8465 (07.02.2025).
  2. Alcañiz-Colomer, J., Moya, M., & Valor-Segura, I. (2023) “Not All Poor are Qual: The Perpetuation of Poverty Through Blaming Those Who Have Been Poor All Their Lives”, Current Psychology, 42, 26928–26944. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03804-6 (01.22.2025).
  3. Anderson, W. H. L. (1964). “Trickling Down: The Relationship Between Economic Growth and the Extent of Poverty Among American Families”, Quarterly Journal of Economics, 78(4), 511–524. https://doi.org/10.2307/1879653 (29.01.2025).
  4. Anderson, W. H. L. (1987). “Apologizing for capitalism”, Monthly Review, 38(10), 37–48. https://doi.org/10.14452/MR-038-10-1987-03_5 (29.01.2025).
  5. Bacchi, C. (2009) Analysing Policy: What’s the Problem Represented to be?, Sydney: Pearson.
  6. Banfield, E.C. (1964) The Unheavenly City Revisited, Toronto: Little Brown and Company.
  7. Bhaskar, R. (1979). The Possibility of Naturalism: A Philosophical Critique of the Contemporary Human Sciences, Sussex: Harvester Press.
  8. Booth, C. (1889) Life and Labour of the People in London. Vol. 1: Poverty; East, Central and South London, London: Macmillan and Co., Limited.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yoksulluk Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

6 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 89

Kaynak Göster

APA
Dinç, A., & Özkan, V. (2026). Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme. Çalışma ve Toplum, 2(89), 807-842. https://doi.org/10.54752/ct.1766775
AMA
1.Dinç A, Özkan V. Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme. CT. 2026;2(89):807-842. doi:10.54752/ct.1766775
Chicago
Dinç, Artum, ve Vildane Özkan. 2026. “Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme”. Çalışma ve Toplum 2 (89): 807-42. https://doi.org/10.54752/ct.1766775.
EndNote
Dinç A, Özkan V (01 Nisan 2026) Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme. Çalışma ve Toplum 2 89 807–842.
IEEE
[1]A. Dinç ve V. Özkan, “Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme”, CT, c. 2, sy 89, ss. 807–842, Nis. 2026, doi: 10.54752/ct.1766775.
ISNAD
Dinç, Artum - Özkan, Vildane. “Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme”. Çalışma ve Toplum 2/89 (01 Nisan 2026): 807-842. https://doi.org/10.54752/ct.1766775.
JAMA
1.Dinç A, Özkan V. Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme. CT. 2026;2:807–842.
MLA
Dinç, Artum, ve Vildane Özkan. “Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme”. Çalışma ve Toplum, c. 2, sy 89, Nisan 2026, ss. 807-42, doi:10.54752/ct.1766775.
Vancouver
1.Artum Dinç, Vildane Özkan. Yoksulluğun Tanımı ve Nedenleri Üzerine Soybilimsel Çözümleme. CT. 01 Nisan 2026;2(89):807-42. doi:10.54752/ct.1766775
muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org