Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun Yapısı ve Kararlarının Hukuki Niteliği

Öz

Çalışma hakkı, yalnızca istihdama erişim veya işsizlikle mücadele ile sınırlı olmayıp, bireylerin adil ve elverişli koşullarda çalışma güvencesine sahip olmasını da kapsamaktadır. Bu çerçevede adil ücret hakkı, çalışma hakkının temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkmakta ve sosyal devlet ilkesinin somut bir yansıması niteliği taşımaktadır. Çalışma hakkı kapsamında adil ve elverişli çalışma koşullarının sağlanması bakımından temel bir uygulama olan asgari ücret, işveren ile işçi arasındaki iş ilişkisinin sosyal amaçlarla sınırlanmasının bir örneğidir. İş barışının ve sosyal adaletin sağlanmasında kritik bir önem taşıyan asgari ücret kararı her yıl çalışan kesimin önemli bir bölümünün yaşam standardını belirlemektedir. Böyle hassas bir kararı alacak organın uluslararası ilkelere uygunluğu asgari ücretin adil olarak belirlenmesinde önem arz etmektedir. Çalışmamızda öncelikle asgari ücretin temel hak boyutu anlatılmış sonrasında ise ülkemizde asgari ücreti tespit eden idari organ olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısı ve karar alma usulü incelenmiştir. Çalışmanın sonraki bölümlerinde Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun kararlarının hukuki niteliği ve sonuçları üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• çalışma hakkı
• ücret
• asgari ücret
• asgari ücret tespit komisyonu

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışmada herhangi bir kurum veya kişi ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.

The Structure of the Minimum Wage Determination Committee and the Legal Nature of Its Decisions

Öz

The right to work is not limited to access to employment or combating unemployment, but also includes the right of individuals to have the security of work under fair and favorable conditions. In this framework, the right to fair wages stands out as one of the fundamental components of the right to work and is a concrete reflection of the principle of the social state. The minimum wage, which is a fundamental practice in terms of ensuring fair and favourable working conditions within the scope of the right to work, is an example of limiting the employment relationship between the employer and the employee for social purposes. The minimum wage decision, which is critical in ensuring labor peace and social justice, determines the standard of living of a significant portion of the working population every year. The compliance of the body that will take such a sensitive decision with international principles is important in determining the minimum wage fairly.In our study, firstly, the fundamental rights dimension of the minimum wage is explained and then the structure and decision-making procedure of the Minimum Wage Determination Commission, which is the administrative body that determines the minimum wage in our country, is analysed. In the following sections of the study, the legal nature and consequences of the decisions of the Minimum Wage Determination Commission are emphasised.

Anahtar Kelimeler

• right to work
• wage
• minimum wage
• minimum wage determination commission

Destekleyen Kurum

There is no supporting institution.

Etik Beyan

There is no conflict of interest with any institution or person in this study.

Kaynakça

1. Akıllıoğlu, T. (1982) “Yönetsel İşlemlerde Gerekçe İlkesi”, Amme İdaresi Dergisi, 15(2), 7-19.
2. Akyılmaz, B., Sezginer, M., Kaya, C. (2024) Türk İdare Hukuku, 18. Baskı, Ankara: Seçkin Yayınevi.
3. Atay, E. E. (2016) İdare Hukuku, 5. Bası, Ankara: Turhan Kitabevi.
4. Algan, B. (2007) Ekonomik Sosyal Kültürel Hakların Korunması, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
5. Balcı, H., Sapancalı, F. (2024) “Avrupa Birliği’nde “Yeterli Asgari Ücret” Tartışmaları ve 2022/2041 Sayılı Yönergenin İncelenmesi”, Çalışma ve Toplum, 3(82), 1023-1070.
6. Centel, T. (1988) İş Hukukunda Ücret, İstanbul: Türkiye Denizciler Sendikası Eğitim Dizisi-9.
7. Committee On Economic, Socıal And Cultural Rights, (2016) General Comment No. 23 On The Right To Just And Favourable Conditions Of Work (Article 7 Of The International Covenant On Economic, Social And Cultural Rights). 27 Şubat 2025 tarihinde https://www.docs.un.org/en/E/C.12/GC/23 adresinden erişildi. (General Comment No. 23).
8. Çağlayan, R. (2017) İdare Hukuku Dersleri, 5. Baskı, Ankara: Adalet Yayınevi.

9. Çaptuğ, M. (2020) İdari Usul Hukukunda Hukuki Güvenlik İlkesi, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
10. Çelebi Demir, D., Çaptuğ Dilek, M. (2022) “Vakıf Üniversitesinde Çalışan Akademik Personelin Eşit Ücret Hakkı”, Sicil İş Hukuku Dergisi, (48), 109-128.
11. Disk-Ar (2025) Asgari Ücret Araştırması 2026, https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2025/12/ASGARI-UCRET-2026-FINAL-rev.pdf, E.T. 24.12.2025.
12. Çelik, A. (2022) “Asgari Ücret Tuzağı”, Mülkiye Dergisi, 46 (1), 297-304.
13. Çelik, N., Caniklioğlu, N., Canbolat, T. (2023) İş Hukuku Dersleri, 36. Bası, İstanbul: Beta Yayıncılık.
14. Ekonomi, M. (1976) İş Hukuku, Ferdi İş Hukuku, Cilt I, İstanbul: T. C. İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi.
15. Erkut, C. (1990) İptal Davasının Konusunu Oluşturması Bakımından İdari İşlemin Kimliği, Ankara: Danıştay Matbaası.
16. Ertürk, Ş. (2002) İş İlişkisinde Temel Haklar, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
17. Eyrenci, Ö., Taşkent, S., Ulucan, D., Baskan, E. (2024) İş Hukuku, 11. Bası, İstanbul: Beta Yayıncılık.
18. Göze, A. (2015) Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, 15. Bası, İstanbul: Beta Yayınları.
19. Gözler, K. (2024) Türk Anayasa Hukuku Dersleri, 29. Bası, Bursa: Ekin Yayınevi.
20. Gözler, K. (2018) Anayasa Hukukunun Genel Esasları, 10. Baskı, Bursa: Ekin Yayınevi.
21. Gülmez, M. (2022) “Asgari Ücret Kararı ve Yargısal Denetim Sorunu”, Asgari Ücret Dizi Makaleleri: 3, https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2022/09/MAKALE-3-ASGARI-UCRET-KARARI-VE-YARGISAL-DENETIM-SORUNU-12.09.2022-.pdf, E.T. 24.12.2025.
22. Günday, M. (2012) İdare Hukuku, 10. Bası, Ankara: İmaj Yayınevi.
23. İnce, E. (1990) Her Yönüyle Ücret, İstanbul: Milliyet Yayınları.
24. Kaboğlu, İ. Ö. (2012) Anayasal Sosyal Haklar (Avrupa Sosyal Şartı, Karşılaştırmalı Hukuk ve Türkiye), (Editör İ. Ö. Kaboğlu) İstanbul: Legal Yayıncılık.
25. Kapani, M. (1981) Kamu Hürriyetleri, Ankara: AÜHF Yayınları.
26. Karagözler, M. (2021) Bir Temel Hak Olarak Çalışma Hakkı, İstanbul: On İki Levha Yayınevi.
27. Korkmaz, A., Avsallı, H. (2021) “Türkiye’de Asgari Ücretin Hukuksal Yönü”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4 (2), 151-162.
28. Korkmaz, A. (2003) Çağdaş Gelişmeler Açısından Asgari Ücret, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basım Evi.
29. Korkmaz, A. (2004) “Bir Sosyal Politika Aracı Olarak Türkiye’de Asgari Ücret: 1951-2003”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7, 53-69.
30. Kutal, M. (1989) “Avrupa Sosyal Şartı ve Türkiye’nin Onayı” İktisat ve Maliye Dergisi, 36(8), 493-502.
31. Kutal, M. (1969) Teorik Esasları ve Tatbikatı Bakımından Asgari Ücret, İstanbul: İktisat ve İçtimaiyat Enstitüsü Yayını.
32. Kutal, M. “Türkiye’de Asgari Ücretle İlgili Sorunlar”, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 53, 55-64.
33. Küçük, M. Ş. (2016) “Asgari Ücretin Tespit Yöntemleri Bağlamında Teorik Tartışmalar ve Bölgesel Asgari Ücret Uygulaması” Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 1(2), 24-34.
34. Mollamahmutoğlu, H., Astarlı, M., Baysal, U. (2018) İş Hukuku Ders Kitabı, Cilt:1, Bireysel İş Hukuku, 2. Baskı, Ankara: Lykeion Yayınları.
35. Özbudun, E. (2025) Türk Anayasa Hukuku, 25. Baskı, Ankara: Yetkin Yayıncılık.
36. Rakıcı, C., Vural, T. (2011) “Asgari Ücret Üzerindeki Toplam Vergi Yükü ve Asgari Ücret Tutarının Anlamı”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, 3(2), 57-68.
37. Reisoğlu, S. (1975) “Türk Hukukunda Asgari Ücret”, Prof. Dr. Mahmut Koloğlu’na 70. Yaş Armağanı, 365-388.
38. Sancakdar, O., Önüt, L.B., Us, E., Kasapoğlu Turhan, M., Seyhan, S. (2024) İdare Hukuku Teorik Çalışma Kitabı, 12. Bası, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
39. Sarper, S., Başterzi, S. (2024) İş Hukuku (Genel Esaslar-Bireysel İş Hukuku), 24. Baskı, İstanbul: Beta Yayınları.
40. Sayın, A.K. (2019) “ILO Normları Bakış Açısı ile Dünyada ve Türkiye’de Asgari Ücret Uygulamaları”, Çalışma ve Toplum, 3(62), 1877-1916.
41. Şeylan, G. (2016) Değişim Küreselleşme ve Devletin Yeni İşlevi, 3. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi.
42. Talas, C. (1949) “Yeter Bir Ücret Politikasının Zarureti ve Ücretin Himayesi”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 4(1), 242-255.
43. Talas, C. (1999) “Çalışma Hakkı ve Türkiye’deki Durum”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 46(1), 407-421.
44. Tunçomağ, K., Centel, T. (2018) İş Hukukunun Esasları, 9. Baskı, İstanbul: Beta Yayıncılık.
45. Tunçomağ, K. (1975) İş Hukuku, Cilt I, 2. Bası, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını.
46. TÜRK-İŞ. (2024) Genel Başkan Ergün ATALAY’ın Basın Açıklaması, https://www.turkis.org.tr/genel-baskan-ergun-atalay-2025-yilinda-gecerli-olacakasgari-ucretin-belirlenmesinin-ardindan-turk-is-genel-merkezinde-basin-aciklamasindabulundu/, E.T. 28.12.2025.
47. Ulusoy, A. D. (2023) Türk İdare Hukuku, 6. Bası, Ankara: Yetkin Yayıncılık.
48. Üçışık, H. F. (2021) “Yetersiz Gelirlerin Sosyal Yardımla Tamamlanması” YÜHFD, 18(2), 667-676.
49. Yıldız, O. (2025) “Uluslararası Kuruluşlar Perspektifinden Türkiye’de Asgari Ücret Sorunsalı ve Bir Çözüm Önerisi Modeli”, Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 9(1), 340-362.
50. Yılmaz, E. B., Terzi, H. (2008) “Türkiye’de Asgari Ücret: Sorunlar Öneriler”, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(1), 129-143.
51. Yılmaz, B. (2005) Türkiye ve Avrupa Birliği Ülkelerinde Asgari Ücret: Karşılaştırmalı Bir Analiz, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
52. Yolvermez, B. (2020) “Türkiye’de Asgari Ücret Sorunlarına İlişkin Bir Değerlendirme”, Çalışma ve Toplum, 4, 2441-2462.