Sosyal Çalışmacıların Yaşam Doyumu ve Yaşam Kalitesi ile Algılanan Stres Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Sosyal çalışmacıların hem sosyodemografik özellikleri ile yaşam doyumları, yaşam kaliteleri ve algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi hem de yaşam doyumları, yaşam kaliteleri ve algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu çalışma nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Yaşam Doyumu Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği aracılığıyla 172 sosyal çalışmacıdan toplanmış ve SPSS programıyla analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda sosyal çalışmacıların yaşam doyumları ve yaşam kaliteleri ile cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, eğitim düzeyi ve çalışma alanı arasında ilişki olmadığı, ekonomik durumu, destek durumu ve çalışma ortamı arasında ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sosyal çalışmacıların algıladıkları stres düzeyleri ile yaşı, medeni durumu, eğitim düzeyi, ekonomik durumu ve çalışma alanı arasında ilişki olmadığı, cinsiyeti, destek durumu ve çalışma ortamı arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca yaşam doyumu ve yaşam kalitesi ile algılanan stres arasında anlamlı ve negatif yönlü; yaşam doyumu ile yaşam kalitesi arasında da anlamlı ve pozitif yönlü ilişki vardır (p<0.05).

Anahtar Kelimeler

• Sosyal hizmet
• sosyal çalışmacı
• yaşam doyumu
• yaşam kalitesi
• algılanan stres düzeyi

Investigation of Satisfaction with Life, Quality of Life and Perceived Stress Levels of Social Workers

Öz

This study, which aimed to identify the relationship between social workers’ sociodemographic characteristics and their life satisfaction, quality of life, and perceived stress levels, as well as to examine the relationships among life satisfaction, quality of life, and perceived stress levels, was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research models. Data were collected from 172 social workers using a sociodemographic information form, the Life Satisfaction Scale, the World Health Organization Quality of Life Scale, and the Perceived Stress Scale, and analyzed using SPSS. The results revealed that there was no relationship between social workers’ life satisfaction and quality of life and their gender, age, marital status, education level, or field of work; however, a relationship was found with their economic status, support status, and work environment (p<0.05). It was determined that there was no relationship between social workers’ perceived stress levels and their age, marital status, educational level, economic status, or field of work; however, a relationship was found with gender, support status, and work environment (p<0.05). Additionally, there is a significant and negative correlation between perceived stress and life satisfaction and quality of life; there is also a significant and positive correlation between life satisfaction and quality of life (p<0.05).

Anahtar Kelimeler

• Social work
• social worker
• life satisfaction
• quality of life
• perceived stress level

Kaynakça

1. Badowska, M., ve Szkultecka-Dębek, M. (2023). “Indicators Affecting The Quality of Life of An Individual and Society”, Journal of Health Policy and Outcomes Research, (1), 11-20.
2. Baran, M. (2022). Sosyal Hizmet Merkezlerinde Görev Yapan Sosyal Çalışma Görevlilerinin İş ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: İstanbul İl Örneği. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
3. Berlim, M. T. ve Fleck, M. P. (2003) “Quality of Life: A Brand New Concept For Research and Practice In Psychiatry”, The Revista Brasileira de Psiquiatria, 25(4), 249-252.
4. Ceylan, H. (2023). Yaşlılarda yaşam kalitesi ve yaşam doyumu. E. Birinci (Ed.). Gerontolojik sosyal hizmet içinde (s. 129-145). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
5. Cohen, S., Kamarck, T. ve Mermelstein, R. (1983). “A Global Measure of Perceived Stress”, Journal of Health and Social Behavior, 24, 385-396.
6. Coşkun, R. ve Altunışık, R. ve Yıldırım, E. (2019). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
7. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB). (2026). Çalışma hayatı istatistikleri (Sayı 37). [E-Bülten]. https://www.csgb.gov.tr/cgm/yayinlar/calisma-hayati-istatistik-ebultenleri/
8. Çoban, İ. (2021). Miyokard İnfarktüsü Geçiren Hastalarda Algılanan Stresin Yaşam Kalitesine Etkisi. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Okan Üniversitesi, İstanbul.

9. Demir, R., Tanhan, A., Çiçek, İ., Yerlikaya, İ., Çırak Kurt, S. ve Ünverdi, B. (2021). “Yaşam Kalitesinin Yordayıcıları Olarak Psikolojik İyi Oluş ve Yaşam Doyumu”, Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 192-206.
10. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. and Griffin, S. (1985). “The Satisfaction With Life Scale”, Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75.
11. Dhooper, S., ve Byars, L. (1989). “Stress and The Life Satisfaction of Black Social Workers”, Affilia, 4(1), 70–78.
12. Eser, E., Fidaner, H., Fidaner, C., Yalçın-Eser, S., Hayriye, E. ve Gökçer, E. (1999). “WHOQOL-100 ve WHOQOL-BREF’in Psikometrik Özellikleri”, 3P Dergisi, 7(Ek 2), 23-41.
13. Eskin, M., Harlak, H., Demirkıran, F. ve Dereboy, Ç. (2013). “Algılanan Stres Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Güvenirlik ve Geçerlik Analizi”, New/Yeni Symposium Journal, 51(3), 132-140.
14. Görgün-Baran, A. (2008). “Yaşlılıkta Sosyalizasyon ve Yaşam kalitesi”, Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1(2), 86-97.
15. Gümüşsoy, U. (2018). Çalışanlarda Sosyal Desteğin İş-Aile Çatışması, Yaşam Doyumu ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
16. Hablemitoğlu, Ş. ve Özmete, E. (2012). “Sosyal Çalışmacıların İş Yaşam Kalitesi: Şefkat Yorgunluğu, Tükenmişlik, Stres Kaynakları, İş Tatmini ve Kariyer Olanakları”, Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 171-204.
17. Haybron, D. (2007). “Life Satisfaction, Ethical Reflection And The Science of Happiness”, Journal of Happiness Studies, 8, 99-138.
18. Hombrados-Mendieta, I. ve Cosano-Rivas, F. (2011). “Burnout, Workplace Support, Job Satisfaction and Life Satisfaction Among Social Workers In Spain: A Structural Equation Model”, Int. Soc. Work, 56, 228–246.
19. İskender, S. (2017). Düzce Üniversitesi Araştırma Hastanesinde Çalışan Araştırma Görevlilerinde Yaşam Kalitesi, Algılanan Stres Düzeyi ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Yayımlanmamış tıpta uzmanlık tezi, Düzce Üniversitesi, Düzce.
20. Jia, C. X., Cheung, C. K. ve Fu, C. (2020). “Work Support, Role Stress, and Life Satisfaction Among Chinese Social Workers: The Mediation Role of Work-Family Conflict”, International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(23). 1-14.
21. Johnson, J. V. ve Hall, E. M. (1988). “Job Strain, Work Place Social Support, and Cardiovascular Disease: A Cross-Sectional Study of a Random Sample of the Swedish Working Population. American Journal of Public Health, 78(10), 1336-1342.
22. Kaba, İ. Erol, M. ve Güç, K. (2017). “Yetişkin Yaşam Doyumu Ölçeğinin Geliştirilmesi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 1-14.
23. Kaba, İ. (2019). “Stres, Ruh Sağlığı ve Stres Yönetimi: Güncel Bir Gözden Geçirme”, Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (73), 63-81.
24. Kiremitci, M. (2019). Özel Bakım Merkezlerinde Görev Yapan Sosyal Çalışmacıların Mesleki Benlik saygısı ve Yaşam Doyumunun Araştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
25. Kozikowski, A., Bruza-Augatis, M., Maddux S., Puckett, K., Morton-Rias, D. ve Goodman, J. (2025). “Understanding Burnout in Physician Assistants/Associates Through the Lens of Conservation of Resources Theory”, Health Affairs Scholar, 3(9), 1-11.
26. Köker, S. (1991). Normal ve Sorunlu Ergenlerin Yaşam Doyumu Düzeylerinin Karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
27. Kurt, H. (2021). Sosyal Hizmet Kurumlarında Çalışan Meslek Elemanlarının Bilinçli Farkındalık Düzeyleri ile Algıladıkları Stres Düzeyleri ve Yaşam Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
28. Loo, M. K. Mohamad-Âmin, S. ve Abd-Rahman, N. S. (2015). “The Sources and The Impacts of Occupational Stress Among Manufacturing Workers”, International Journal of Current Research and Academic Review, (2), 166-173.
29. Luthans, F. (1992). Organizational Behaviour - An Evidence-Based Approach, McGraw-Hill Irwin.
30. Marmot, M., Siegrist, J. ve Theorell, T. (2009). Sağlık ve iş yerindeki psiko-sosyal ortam. M. Marmot ve R. G. Wilkinson (Ed.). Sağlığın sosyal belirleyicileri içinde (s. 119-153). (Çev. Ed. İ. Kayı ve Y. Yasin). İnsev Yayınları.
31. Michie, S. (2002). “Causes and Management of Stress at Work”, Occupational & Environmental Medicine, 59, 67-72.
32. Neugarten, B. L., Havighurst, R. J. ve Tobin, S. S. (1961). “The Measurement of Life Satisfaction”, Journal of Gerontology, 16, 134-143.
33. Özdevecioğlu, M., ve Aktaş, A. (2007). “Kariyer Bağlılığı, Mesleki Bağlılık ve Örgütsel Bağlılığın Yaşam Tatmini Üzerindeki Etkisi: İş-Aile Çatışmasının Rolü”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (28), 1-20.
34. Özyıldırım, Ö. (2015). Erzurum İl Merkezinde Çalışan Hekimlerde Yaşam Kalitesi, Algılanan Stres Düzeyi ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Yayımlanmamış uzmanlık tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
35. Özmete, E. ve Tahtacı, A. (2020). “Sosyal Çalışmacıların İş Yaşamında Stres Yönetimi Üzerine Nitel Değerlendirme”, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, (15), 11-34.
36. Ravalier, J. M. (2018). “Psychosocial Working Conditions and Stress In UK Social Workers”, British Journal of Social Work, 49(2), 371-390.
37. Safadi, N. S., Easton, S. D., Wang, Y., Hasson, R. G. III. ve Crea, T. M. (2019). “Life and Job Satisfaction Among Public-Sector Social Workers In the Occupied Palestinian Territory”, Human Service Organizations: Management, Leadership & Governance, 43(1), 41–53.
38. Sheafor, B. W. ve Horejsi, C. J. (2016). Sosyal Hizmet Uygulaması- Temel Teknikler ve İlkeler (Çev. Ed. D. B. Çiftci), Nika Yayınevi.
39. Siegrist, J. (2016). Work Stress and Health in a Globalized Economy: The model of effort-reward imbalance. J. Siegrist, M. Wahrendorf (Ed.). A theorectial model in the context of economic globalization içinde (pp. 3-19). Springer International Publishing.
40. Şimşek, Y. (2018). Araştırma modelleri. A. Şimşek (Ed.). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri içinde (s. 80-107). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
41. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.), Allyn and Bacon.
42. Ulucan-Özkan, E., Uçan, G. ve Baydur, H. (2019). “Tıbbi Sosyal Hizmet Uzmanlarının İş Yerinde Sosyal Destek Algısı, Mesleki Benlik Saygısı ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 13, 1-20.
43. WHOQOL-BREF. (1996). Introduction, Administration, Scoring and Generic Version of the Assessment. Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/WHOQOL-BREF
44. World Health Organization. (2012). Programme on Mental Health, Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-HIS-HSI-Rev.2012-3
45. Zastrow, C. (2016). Sosyal Hizmete Giriş (Çev. Ed. D. B. Çiftci), Ankara: Nika Yayınevi.