Youth Issues in Research Proposals Submitted to the Grand National Assembly of Türkiye

Öz

The primary aim of this study is to examine youth-related parliamentary research proposals submitted to the Grand National Assembly of Türkiye (GNAT) between 2003 and 2025, with a particular focus on identifying how political actors perceive youth-related issues, which thematic areas are emphasized in these proposals, and how these themes have evolved. The research was conducted within a qualitative research design and employed document analysis as its methodological approach. A total of 103 research proposals were identified through a systematic search on the official website of the GNAT using the keywords (youth/young people). These proposals were analysed using thematic analysis. The data were independently coded by multiple researchers, and consistency was ensured through inter-coder agreement, resulting in the classification of findings under eight main thematic categories. The results reveal that the most frequently addressed themes in the proposals were “employment and youth unemployment,” “educational challenges and access to education,” “drug use and substance addiction,” and “violence and crime.” The Republican People’s Party (CHP) emerged as the political party submitting the highest number of proposals concerning youth policy, with a notable increase observed during the 27th legislative term. However, the vast majority of these proposals were rendered void at the end of their respective legislative terms, and only a limited number resulted in approved parliamentary investigations. These findings indicate that despite a quantitative increase in youth-related proposals, their legislative impact remains limited. The study highlights the need to reassess the GNAT’s role in shaping youth policy and calls attention to the gap between political expression and legislative outcomes in the domain of youth affairs.

Anahtar Kelimeler

• Youth policies
• parliamentary research proposals
• political parties
• GNAT

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Sunulan Araştırma Önergelerinde Gençlere İlişkin Konular

Öz

Bu araştırmanın temel amacı Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) 2003-2025 yılları arasında sunulan gençlik temalı Meclis araştırma önergelerini inceleyerek gençlerle ilgili sorunların siyasi aktörler tarafından nasıl algılandığını, önergelerde hangi temaların öne çıktığını ve bu temaların zaman içerisindeki değişimini ortaya koymaktır. Araştırma, gençlik politikalarının yasama düzeyindeki yansımalarını analiz etmek üzere nitel metodolojide yürütülmüş ve doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında TBMM’nin resmî internet sitesinde “genç” ve “gençler” anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucunda ulaşılan toplam 103 araştırma önergesi, tematik analiz tekniğiyle incelenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından bağımsız biçimde kodlanmış ve tutarlılık kontrolleri yapılarak sekiz ana tema altında sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre TBMM’ye sunulan önergelerde en fazla odaklanılan temalar sırasıyla “istihdam ve genç işsizliği”, “eğitim sorunları ve eğitime erişim”, “uyuşturucu ve madde bağımlılığı” ve “şiddet ve suç” olmuştur. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), gençlik politikalarına ilişkin en fazla önerge sunan siyasi parti olarak öne çıkmaktadır. Özellikle 27. yasama döneminde önerge sayısında belirgin bir artış yaşandığı görülmüştür. Ancak önerilerin büyük çoğunluğunun yasama dönemi sonunda hükümsüz kaldığı ve yalnızca sınırlı sayıda önergenin Meclis araştırmasına dönüştüğü tespit edilmiştir. Bu durum, TBMM’de gençlik politikalarına dair öneri sunumunun artmasına karşın, yasal etki düzeyinin oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gençlik politikaları
• Meclis araştırma önergeleri
• siyasi partiler
• TBMM

Kaynakça

1. Adıgüzel, M. (2021). Türkiye’de genç işsizliği etkileyen faktörler. Econharran Harran Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(8), 100-129. https://izlik.org/JA98TM63YE
2. Akalın, M. (2024). Üniversite öğrencilerinin barınma sorunları ve bu sorunları gidermeye yönelik çözüm önerileri. Sosyal Güvence Dergisi, 14(27), 1459-1489. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1559128
3. Akbulut, N. (2023). Türkiye’de genç nüfusun eğitim ve istihdam durumuna yönelik sosyal ve ekonomik politikalar. BİLTÜRK Ekonomi ve İlişkili Çalışmalar Dergisi, 5(4), 276-300. https://doi.org/10.47103/bilturk.1345932
4. Akcan, A.T. (2018). Türkiye’de genç işsizlik sorunu ve çözüm önerileri. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 6(14), 35-46. https://izlik.org/JA28KP96KJ
5. Akdoğan, B., & Haskan, A. Ö. (2024). Sosyal medya bağımlılığı, depresyon düzeyi ve Türk ergenlerde benlik algısı: Pandemi sonrası sonuçlar. Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 1002-1023. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i4.2467
6. Aslan, S. (2017). Sosyal dışlanma ve genç suçluluğu. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 5(1), 5-28. https://izlik.org/JA73TR69NS
7. Aslan, H., Başcıllar, M., & Karataş, K. (2022). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ile sosyal beceriler arasındaki ilişki. Bağımlılık Dergisi, 23(3), 266-274. https://doi.org/10.51982/bagimli.1033761
8. Atmaca, T. (2019). Eğitimde toplumsal eşitsizliğin kültürel sermayenin aktarımıyla yeniden üretilmesi. Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.

9. Bakırtaş, T., & Kandemir, O. (2010). Gelişmekte olan ülkeler ve beyin göçü: Türkiye örneği. Kastamonu Education Journal, 18(3), 961-974. https://izlik.org/JA46ZB22TD
10. Balay, R. (2004). Küreselleşme, bilgi toplumu ve eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000097
11. Biçerli, M. K. (2011). Yükseköğretim sistemimizi işgücü piyasasındaki gelişmeler paralelinde yeniden yapılandırmak zorundayız. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(3), 122-127. https://izlik.org/JA85AN68DZ
12. Boduroğlu, G. (2016). Kurum bakımından ayrılan bireylerin yaşamın düzenlenmesi ve uyum sürecinde karşılaştığı sorunlar ve sosyal destek kaynakları. Yüksek Lisans Tezi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Ankara.
13. Budak, H., & Yıldız, Y. (2022). Günümüz gençliğini ve sorunlarını gençlerin kaleminden süzülen hikâyelerden anlamak. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 10(26), 41-46. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.905087
14. Cafoğlu, Z., & Okçu, V. (2013). Gençlik sorunları: Siirt ili örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(43), 82-115. https://izlik.org/JA79XF95SU
15. Caymaz, B. (2008). Siyasi partilerin gençlik kolları. Türkiye’de gençlik çalışması ve politikaları [Derleyenler: Nurhan Yentürk, Yörük Kurtaran, Gülesin Nemutlu] içinde. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 299-330.
16. Cender, G., & Kuş, Z. (2024). Gençlerin dijital ortamlarda siyasal katılımları. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 9(2), 126-146. https://izlik.org/JA95HY45BK
17. Çelikkalp, Ü., & Irmak, A.Y. (2022). Ergenlerde psikososyal sorunlar ile ilişkili risk faktörleri. Sakarya Tıp Dergisi,12(2), 245-254. https://doi.org/10.31832/smj.1016192
18. Demir, İ. S. (2007). Gençlerin kimlik yapıları: farklı yerellikler ekseninde nitel bir inceleme. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
19. Demirbağ-Bolat, S., Şahin, R., & Baloğlu, M. (2011). Aile içi şiddet ve okul zorbalığı. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(2), 147-162. https://izlik.org/JA57BU67CT
20. Dinler, E. (2019). Uzun süreli genç işsizliğin sosyo-ekonomik belirleyicileri: İstanbul ili üzerine bir alan araştırması. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
21. Erikli, S. (2016). Genç yoksulluğunun temel belirleyicileri: eğitim ve düzgün iş. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 283-302.
22. Gökbulut B., & Bilen, H. (2024). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 14(1), 66-75. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1326038
23. Güleç, H., Topaloğlu, M., Ünsal, D., & Altıntaş, M. (2012). Bir kısır döngü olarak şiddet. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(1), 112-137. https://doi.org/10.5455/cap.20120408
24. Gün, S. (2024). Hizmet sektöründe istihdamın beşerî sermaye teorisi bağlamında eleştirel analizi (sahadan notlar). Emek Araştırma Dergisi, 1, 115-138. https://izlik.org/JA37FW22JE
25. Güneri, B. (2024). Beşerî sermaye eşitsizliği ve büyüme arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 423-444. https://doi.org/10.54558/jiss.1390053
26. Günkör, C. (2017). Eğitim ve kalkınma ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 3(1), 14-32. https://izlik.org/JA84RA29CJ
27. Gürbüztürk, O. (1990). Eğitimde nitelik sorunu. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 23(2), 729-744. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000779
28. Hanushek, E. A., & Woessmann, L. (2023). The knowledge capital of nations: education and the economics of growth. MIT Press.
29. https://tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=5ffbf142-379f-4804-831c-0187e15a5388
30. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/30688
31. Irmak, A. Y., & Erdoğan, S. (2016). Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: güncel bir bakış. Türk Psikiyatri Dergisi, 27(2), 128-137. https://doi.org/10.5080/u13407
32. Işık, V. (2019). Mesleki eğitimin iş piyasası ile uyumlaştırılmasında ihtiyaç analizi ve öz değerlendirme modeli. SETA. Erişim: https://www.setav.org/assets/uploads/2019/06/A285.pdf
33. İzgi, B. B. (2012). Genç işsizliği ve eğitim ile olan ilişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(41), 295-310. https://izlik.org/JA88KD85FG
34. Kahraman, M.S., & Çokamay, G. (2016). Aile İçi şiddet ve çocuklar üzerindeki etkileri: temel kavramlar, güvenlik planı hazırlama ve alternatif tedavi model örnekler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(4), 321-336. https://doi.org/10.18863/pgy.253438
35. Kelleci, Ü.S., & Türk, Z. (2016). Genç işsizliğin incelenmesi: OECD ülkeleri ve Türkiye karşılaştırması. Emek ve Toplum, 5(5), 10-25. https://izlik.org/JA49ZS69TJ
36. Koç, B., & Sezgin, F. (2024). Türkiye’de eğitimde ve istihdamda olmayan gençlik üzerine yapılmış çalışmalara ilişkin bir değerlendirme. TEBD, 22(3), 1738-1758. https://doi.org/10.37217/tebd.1530217
37. Koçer, S., & Aysel, A. (2019). Kuşakların tüketim davranışlarındaki farklılıklar üzerine bir inceleme. KİLAD Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, 14, 77-105. https://izlik.org/JA86GC97MU
38. Kordalı-Takak, G. (2024). Tekerrür şiddet suçlarında hapishane kültürü, tehlikeli birey algısı ve suçlu kimliğin inşası. Toplum ve Sosyal Hizmet, 35(4), 685-711. https://doi.org/10.33417/tsh.1444740
39. Köken, M., & Koç, S. (2022). Türkiye’de bölgesel NEET verilerinin mekansal panel veri analizi. Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives 10(2), 113-129. https://izlik.org/JA86CZ77PA
40. Köse, G. (2020). Toplumsal hareketlenmede önemli bir durak: Sosyal ağlarda dijital aktivizm ve dinamiklerine ilişkin Y ve Z kuşağının farkındalıkları üzerine bir araştırma. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1255-1288. https://doi.org/10.26466/opus.665241
41. Kuş, Z., Karatekin, K., & Merey, Z. (2012). Geleceğin vatandaşları: gençler ulusal ve küresel problemleri nasıl algılamaktadırlar? Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(4), 838-871. https://izlik.org/JA28KF76NE
42. Lee, R., & Mason, A. (2011). Population aging and the generational economy: a global perspective. Edward Elgar Publishing.
43. Metin, S., & Kızıldağ, D. (2017). X ve y kuşaklarının kariyer beklentilerinin farklılaşması: otomotiv sektöründe bir araştırma. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(40), 340-363.
44. Murat, S., & Şahin, L. (2011). Nedenleri ve sonuçları bakımından gençler arasında yaygınlaşan işsizlik. Istanbul Journal of Sociological Studies, 44, 1-48. https://izlik.org/JA72GL78HU
45. Oktay, T. (2017). Gençliğe yönelik politika ve uygulamalarda yerel yönetimlerin rolü. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(3), 309-336. https://izlik.org/JA95DR39DR
46. Olcay, T. (2021). Bilgi toplumu olma yolundaki Türkiye’de genç işgücü istihdamı. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 6(11), 102-124. https://izlik.org/JA67FM49PY
47. Özer, M., Gençoğlu, C., & Suna, H. E. (2020). Türkiye’de eğitimde eşitsizlikleri azaltmak için uygulanan politikalar. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 294-312. https://izlik.org/JA59NY77UL
48. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
49. Sağlam, M. (2021). Ortaöğretim öğrencilerinin sosyal medya şiddeti algısı. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(3), 255-268
50. Savaşlar, Z. (2007). Küreselleşme ve sosyal boyutu. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
51. SEKAM (2015). Türkiye’de gençlik ve uyuşturucu madde sorunu. Erişim: https://www.muharrembalci.com/kitaplika/67.pdf
52. Şahin, M., & Boduroğlu, G. (2024). Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin (neet) yaşam deneyimleri: zorluklar gereksinimler ve beklentiler. Gençlik Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1485497
53. Şencan, F. (2020). Göç ve kentleşme sürecinde ergenleri madde kullanımına yönelten sosyal bağlamın analizi. Doktora Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
54. TBMM Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı (2018). Yasama el kitabı. Erişim: https://cdn.tbmm.gov.tr/TbmmWeb/Yayinlar/Dosya/a5205374-0809-4c78-b6e1-6ed2182a3fbd.pdf
55. Tuna, P. C., & Türkölmez, O. (2023). Yeni toplumsal hareketler ve dijital aktivizm. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211-240. https://doi.org/10.58658/kaypod.1314396
56. Tuncay, P.Y., Eren Bozdoğan, K., & Bozdoğan, E. (2023). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ve aile içi iletişim arasındaki ilişkinin incelenmesi. JRES, 10(2),177-195. https://doi.org/10.51725/etad.1334923
57. Tur, S. (2019). Dijital sosyalleşme sürecinde kuşaklararası sosyal ağ kullanımına yönelik Facebook kullanımı üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
58. TÜİK (2023). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2023-53677#:~:text=Ne%20e%C4%9Fitimde%20ne%20istihdamda%20olan%20gen%C3%A7lerin%20oran%C4%B1%20%22%2C5%20oldu&text=Gen%C3%A7%20erkeklerde%20i%C5%9Fg%C3%BCc%C3%BCne%20kat%C4%B1lma%20oran%C4%B1,y%C4%B1l%C4%B1nda%20%17%2C4%20oldu
59. UNDP (2022). Ne eğitimde ne istihdamda yer alan genç kadınlar mevcut durum ve ihtiyaç analizi araştırması. Erişim: https://www.undp.org/tr/turkiye/publications/ne-egitimde-ne-istihdamda-yer-alan-genc-kadinlar-mevcut-durum-ve-ihtiyac-analizi-arastirmasi
60. Ünal, S., Mutlu, E.A., & Topaktaş, Ö. (2021). Madde bağımlılığının gelişiminde birikimli risk faktörlerinin rolü. Bağımlılık Dergisi, 22(1), 31-42. https://doi.org/10.51982/bagimli.790981
61. Uçkaç, A. (2009). Ekonomik kalkınma ve küreselleşme sürecinde eğitim. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
62. Yaşar, İ.H., Demirkol, F., Daşdemir, E., & Türkdoğan, T.G. (2021). 2020 Sosyoekopolitik gençlik araştırması: İstanbul ili örneğinde gençlerin ekonomik ve siyasal eğilimleri. International Journal of Social Inquiry, 14(2), 839-884. https://doi.org/10.37093/ijsi.997051
63. Yıldırım, H.Ş., & Korkmaz, M. (2025). Üniversite öğrencilerinin akademik başarıları üzerinde akran zorbalığının etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 74, 208-221. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1502023
64. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
65. Yıldırım, Z. M. (2021). Ayrımcılık ve şiddetin toplumsallaşması: sosyal adalet ve toplumsal barış. Çalışma ve Toplum, 3, 1813-1838. https://izlik.org/JA75MZ37CN
66. Yusifli, K. (2026). Azerbaycan Cumhuriyeti’nde gençlik politikasının gençlerin sosyo-ekonomik gelişimine etkileri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 13(1), 1-13. https://izlik.org/JA83BT95ZH