İşçilik Alacaklarına İlişkin Davada Delil Olarak İşyeri Kayıtlarına Dayanılması Halinde Kayıtların Sunulmamasının Sonuçları

Öz

İşçilik alacakları davasında taraflar iddia ettikleri hususların ispatlanması için ispat faaliyetinde bulunmaktadırlar. İspat yükü üzerine düşen tarafın, ispatlamak istediği hususa ilişkin elinde bir belge bulunmadığı durumlarda, ispat yükü üzerinde olmayan tarafta bulunan bir belgeye dayanarak, mahkemeden o belgenin ibrazına karar verilmesini isteyebilir. Çalışmamızda öncelikle medeni yargılama hukukundaki ispat yükü ile belge ve senet kavramlarına ilişkin açıklamalarda bulunulduktan sonra, delillerin gösterilmesi, iş mevzuatı uyarınca işveren tarafından tutulması zorunlu olan kayıtlar ile işçinin yargılama esnasında dayanabileceği işyeri kayıtları ele alınacak; son kısımda ise, usul kuralları bakımından belgelerin mahkemeye ibrazı zorunluluğu ve bu zorunluluğun işçilik alacakları davası bakımından görünümü ve sonuçlarından bahsedilecektir.

Anahtar Kelimeler

• İspat
• Belge
• Senet
• İşyeri Kayıtları
• Belge İbraz Zorunluluğu

The Consequences of an Employer’s Failure to Provide Records When an Employee Relies on Workplace Records as Evidence

Öz

In labor claims, the parties engage in evidentiary activities in order to prove the facts they assert. Where the party bearing the burden of proof does not possess a document relating to the fact to be proven, that party may request the court to order the production of a document held by the opposing party, who does not bear the burden of proof. This study first examines the burden of proof in civil procedural law, as well as the concepts of documents and written instruments. It then addresses the submission of evidence, the records that employers are legally required to keep under labor legislation, and the workplace records on which employees may rely during litigation. Finally, the study evaluates the obligation to submit documents to the court from a procedural law perspective and discusses the appearance, implications and legal consequences of this obligation in labor claims.

Anahtar Kelimeler

• Burden of Proof
• Document
• Written Insturment
• Workplace Records
• Obligation to Submit Documents.

Kaynakça

1. Alangoya, H.Y., Yıldırım, K.M. ve Deren-Yıldırım, N. (2011) Medeni Usul Hukuku Esasları (8.Baskı), İstanbul: Beta Yayınları.
2. Albayrak, H. ( 2024) “ Medeni Usul Hukukunda İspat Kolaylığı Kavramı”, Kırıkkale Hukuk Mecmuası, 4 ( 2), 933-976. https://doi.org/10.59909/khm.1535437
3. Albayrak, H. ( 2026) Medeni Usul Hukukunda Delillerin Engellenmesi, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
4. Arslan, R., Yılmaz, E., Taşpınar Ayvaz, S., ve Hanağası, E. (2020) Medeni Usul Hukuku (6.Baskı), Ankara: Yetkin Yayınları.
5. Atalı,M., Ermenek, İ. ve Erdoğan, E. ( 2025) Medeni Usul Hukuku ( 8.Baskı), Ankara: Yetkin Yayınları.
6. Aydın, U. (2006) “İşverenin İşçi Özlük Dosyası Tutma Yükümü”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Türk Milli Komitesi 30. Yıl Armağanı, Ankara.
7. Aydın, U., ve Ezer, B. (2025) Bireysel İş Hukuku ( 8.Baskı), Eskişehir: Nisan Kitapevi.
8. Berkin, N. (2011) “İspat Hukukunda Senet Delili ve Yazılı Şekil”, Journal of Istanbul University Law Faculty, 12 ( 4), 1175-1192.

9. Boydak, A.B. (2017) “İşyerlerinde Uygulanan Parmak İzli Giriş Kontrol Sistemine Hukuki Bakış”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (30), 321-336.
10. Bozkurt, H.A. ( 2018) İş Yargılaması Usul Hukuku ( 6. Baskı), Ankara: Seçkin Yayınları.
11. Börü, L. ( 2016) Medeni Usul Hukukunda İddia ve Somutlaştırma Yükü, Ankara: Yetkin Yayınları.
12. Budak, A.C. ve Karaaslan, V. ( 2026) Medeni Usul Hukuku ( 9.Baskı), İstanbul: Filiz Kitapevi
13. Çelik, N., Caniklioğlu, N., Canbolat, T., ve Özkaraca, E. ( 2023) İş Hukuku Dersleri ( 36. Baskı ), İstanbul: Beta Yayınları.
14. Çil, Ş. ( 2010) İş Hukukunda İşçinin Ücreti, Ankara: Turhan Kitapevi.
15. Çil, Ş. ( 2007) İş Kanunu Şerhi C.2 ( 2.Baskı), Ankara: Turhan Kitapevi.
16. Çil, Ş. ( 2007) İş Kanunu Şerhi C.3 ( 2.Baskı), Ankara: Turhan Kitapevi.
17. Çil, Ş. ( 2014) “6100 Sayılı HMK’ya Göre İş Yargısında İspat Yükü ve Deliller”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 72 (2), 87-102.
18. Demirel Mit, C. ( 2025) “ Dürüst Davranma ve Doğruyu Söyleme Yükümlülüğü İle Bu Yükümlülüklere Aykırılığın Yaptırımı” Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11 ( 2), 337-380.
19. Dulay Yangın, D. ( 2024) “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin İşçilerin Elektronik Konum Belirleme Sistemleri (GPS) ile Takip Edilmesine İlişkin 13 Aralık 2022 Tarihli Gramaxo Kararı Üzerine Değerlendirmeler” Çalışma ve Toplum, 3 (82), 873-902. https://doi.org/10.54752/ct.1517547
20. Ekin, A. ( 2024) “İşçilik Alacakları Bağlamında İşyeri Kayıtlarının Değerlendirilmesi” Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14 ( 2), 1819-1849. https://doi.org/10.52273/sduhfd..1557671
21. Ekmekçi, Ö. ve Yiğit, E. ( 2022) Bireysel İş Hukuku ( 4.Baskı), İstanbul: On İki Levha Yayınları.
22. Erbaş, C. G. ( 2017) “6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Kapsamında İşçinin Elektronik Ortamda Gözetlenmesi” Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7 ( 1), 97-108.
23. Erdönmez, G. ( 2014 ) Medeni Usul Hukukunda Belgelerin İbrazı Mecburiyeti (2. Baskı), İstanbul: On İki Levha Yayınları.
24. Eyrenci, Ö., Taşkent, S. ve Ulucan, D. ( 2019) Bireysel İş Hukuku (9.Baskı), İstanbul: Beta Yayınları.
25. Göktaş, S. ( 2021) “Türk İş Hukukunda İşverenin İşçinin Özel Yaşamına Saygı Borcu” Anayasa Yargısı 38 (2), 1-55.
26. Görgün, L.Ş., Börü, L. ve Kodakoğlu,M. ( 2025) Medeni Usul Hukuku (14.Baskı), Ankara: Yetkin Yayınları.
27. Hafızoğlu, E.S. (2024) “Elektronik – Biyometrik Takip Sistemleri ve Giyilebilir Teknoloji Kullanımı”, Ocak, S. Dijital İş Hukuku Uygulamaları içinde, Ankara: Adalet Yayınevi, 671-702.
28. Musielak, H.J. ve Voit, W. (2024) Zivilprozessordnung (21. Auflage), München: Verlag Franz Vahlen.
29. Hoffman-Wellenhog, B., Lichtenegger, H. ve Collins, J. ( 2001) Global Positioning System: Theory and Practice ( 5. Baskı), Wien : Springer Science & Business Media.
30. Hüseyinli, N. ve Ünal, E. ( 2024) “Avrupa Adalet Divanı Kararı Işığında Türk İş Hukuku’nda Çalışma Sürelerinin Kayıt Altına Alınması” Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7 (1), 44-71. İtişgen, R. ( 2013) Kişinin Kendini Suçlamaya Zorlanamaması İlkesi ( Nemo Tenetur İlkesi) ve Susma Hakkı, İstanbul: On İki Levha Yayınları
31. Kale, S. ve Keser, S. ( 2015) “Medeni Yargılama Hukukunda Delil Sistemi” Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 21 (2), 701-726.
32. Kar, B. ( 2018 ) İş Yargılaması Usulü, Ankara: Yetkin Yayınları.
33. Kayırgan, H. ( 2023) 4857 Sayılı İş Kanunu Uyarınca Fazla Çalışma, Ankara: Seçkin Yayınları.
34. Keser, H. ( 2010) “ 4857 Sayılı İK. ve 2821 Sayılı SK’nun 31’inci Maddesi Kapsamında İş Uyuşmazlıklarında İspat Yükümlülükleri” Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, ( 50), 661-734.
35. Kılıçoğlu, M. ( 2011) 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanuna Uyarlı İş Yargılamaları Usulü, İstanbul: Legal Kitapevi
36. Manav, A. E. ( 2015) “İş İlişkisinde İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19 ( 2), 95-136.
37. Mollamahmutoğlu, H., Astarlı, M. ve Baysal, U. ( 2022) İş Hukuku ( 7.Baskı), 7.bs., Ankara: Lykeion Yayıncılık. Mülayim, B.O. ( 2019) “ Fazla Çalışmanın İspatlanması” İş ve Hayat, 5 (9), 130-161. https://izlik.org/JA49HC89CC
38. Narter, S. ( 2024) Bireysel İş Hukuku, Ankara: Adalet Yayınevi.
39. Nurata, Z.C. ( 2021) “Hukuksal, Örgütsel Ve Etik Bir Sorun Olarak İşyerinde Elektronik Gözetim” Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 7 ( 3), 214-225. https://doi.org/10.30855/gjeb.2021.7.3.003
40. Okur, Z. ( 2011) “Türk İş Hukukunda İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması Hakkı”, Prof. Dr. Tankut Centel’e Armağan: İş Dünyası ve Hukuk, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, 368-408.
41. Orhan, Ü. ( 2018) “Karayolu Taşıma Sektöründe İşçi- İşveren İlişkileri” İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Yayımlanmamış Doktora Tezi.
42. Özekes, M. ( 2014) “ HMK Bakımından Dava Dilekçesinde Eksiklik Halinde Yapılması Gereken İşlemler” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 ( Temmuz), 263-300. https://izlik.org/JA52RT83HM.
43. Özdemir, E. ( 2025) İş Uyuşmazlıklarında İspat, Cilt 1, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
44. Özdemir, E. ( 2025) İş Uyuşmazlıklarında İspat, Cilt 2, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
45. Özdemir, E. ( 2025) İş Uyuşmazlıklarında İspat, Cilt 3, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
46. Özdemir, H. ( 2010) “İşyerinde İşçilerin İzlenmesi ve İşçinin Kişilik Haklarının Korunması” Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19 ( 1-2), 231-270.
47. Özkaya Ferendeci, H. Ö. ( 2014) “Yeni Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki Belge Terimi ve İspat Hukukundaki Yeri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16, 813-830.
48. Pekcanıtez, H., Özekes, M., Akkan, M, Taş Korkmaz, H., Simil, C. ve Dırenisa, E. (2025) Medeni Usul Hukuku ( 16.Baskı), Cilt 3, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
49. Sarıgül Ata, B. ( 2020), “Belge ve Belgenin Delil Kuvveti” Ankara Barosu Dergisi, 78 ( 1), 1- 40. https://doi.org/10.30915/abd.742275
50. Senyen Kaplan, E.T. ( 2022), Bireysel İş Hukuku (12. Baskı), Ankara: Yetkin Yayınları.
51. Sümer, H.H. ve Kayırgan, H. ( 2022), İşçilik Alacakları ve Hesaplamaları ( 3.Baskı), Ankara: Seçkin Yayınları.
52. Süzek, S. ve Başterzi, S. ( 2025), İş Hukuku ( 25. Baskı), İstanbul: Beta Yayınları.
53. Şen, M. ( 2008), “İşverenin Ücret Ödeme Borcunu İspat Vasıtaları”, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3 ( 1), 163-195.
54. Taşpınar, S. ( 1996), “ Fiili Karinelerin İspat Yükü Dağılımındaki Rolü”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 45 ( 1), 533-572. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000000670.
55. Tanrıver, S. ( 2024), Medeni Usul Hukuku ( 5. Baskı), Cilt 1, Ankara: Yetkin Yayınları.
56. Tercan, E. ( 1996), “Medeni Usul Hukukunda Gerçeği Söyleme Yükümlülüğü”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5 (1-2), 181-212.
57. Terzioğlu, A. ( 2019), “İş Hukukunda İşverenin Borcu Olarak Ücret”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (72), 1890-1908. https://doi.org/10.17755/esosder.577762
58. Tutumlu, M.A. ( 1989) “ Hukuk Yargılamasında Delil İkamesinin Kapsamı, Şekli ve Zamanı”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 6, 924-934.
59. Umar, B. ( 1968), İsbat Yükü, İstanbul: Fakülteler Matbaası.
60. Ünal Adınır, C. ( 2023), “İş Yargısında Çalışma Süresinin Düzenlenmesi ve Fazla Çalışma ( Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararları İle Karşılaştırmalı)”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 29 ( 2), 1292-1319.
61. Ünal Kaya, H. ( 2018), “Türk ve Alman Medeni Usul Hukukunda Karşı Tarafın Elindeki Belgeye Ulaşabilme İmkanları” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 67 ( 4), 783-806. https://doi.org/10.33629/auhfd.528348.
62. Ünüvar Altınay, Z. ( 2024), “İşyerinde Görüntü ve Ses Kaydı Alınması ve Denetimi”, Ocak, S. Dijital İş Hukuku Uygulamaları içinde, Ankara: Adalet Yayınevi, 625-668.
63. Üstündağ, S., ( 2000), Medeni Yargılama Hukuku ( 7. Baskı), İstanbul: Filiz Kitabevi.
64. Vidinlioğlu, E. ( 2018), “Bireysel İş Uyuşmazlıklarında İspat Yükü”, Uluslararası Sosyal Hukuk Çalışmaları Kongresi, İstanbul: Legal Yayıncılık, 227-248.
65. Yardım, M. E. ( 2013), “Medeni Usul Hukuku Çerçevesinde Güvenli Elektronik İmzalı Belgelerin Delil Niteliği ve Unsurları”, Öğüz, M.T., Prof. Dr. Mustafa Dural’a Armağan içinde, İstanbul: Filiz Kitabevi, 1290-1315.
66. Yardımcı, T.E. (2017), Hukuk Yargılamasında Somutlaştırma Yükü, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
67. Yeşilmen, E.( 2025), “Fazla Çalışmanın İspatında İşverenle Husumetli Tanık Beyanlarına İlişkin Yargı İçtihadının Değerlendirilmesi – Özellikle İşverenin Çalışma Sürelerini Belgeleme Yükümlülüğü Açısından”, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13 ( 2), 881-913. https://doi.org/10.56701/shd.1762789
68. İnternet Kaynakları
69. http://www.ito.org/tr/resources/95-nolu-ucretlerin-korunması-sozlesmesi
70. http://www.kvkk.gov.tt/icerik/6892/2020-212
71. http://www.sozluk.gov.tr
72. Sinerji Mevzuat Veri Tabanı