Araştırma Makalesi

Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme

Cilt: 3 Sayı: 90 28 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Yapay zekâ teknolojilerinin çalışma hayatına giderek daha fazla entegre olması yalnızca üretim süreçlerini etkilemedi, aynı zamanda çalışma ilişkilerinin kurumsal yapısını da dönüştürmektedir. Özellikle algoritmik yönetim sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte işin organizasyonu, performans değerlendirme mekanizmaları ve işçi gözetimi gibi alanlarda önemli değişimlerin ortaya çıkması ve yapay zekânın yalnızca teknolojik bir yenilik olmaması, aynı zamanda sendikalar, toplu pazarlık ve grev açısından yeni bir endüstri ilişkileri arayışını gerekli kılmaktadır. Bu makale yapay zekânın endüstri ilişkileri üzerindeki etkilerini üç temel kurumsal alan üzerinden incelemektedir: sendika, toplu pazarlık ve grev. İlk olarak yapay zekâ ve algoritmik yönetim sistemlerinin işyerinde yönetim otoritesini ve emek sürecini nasıl yapılandırdığı tartışılmakta, ikincisi sendikaların bu teknolojik dönüşüme karşı geliştirdiği stratejiler ve toplu pazarlık süreçlerinde yapay zekâya ilişkin ortaya çıkan yeni müzakere başlıkları analiz edilmekte, üçüncüsü ise yapay zekânın işçi direnişi ve emek çatışmaları üzerindeki etkileri değerlendirilmekte ve teknolojik değişimin yeni grev dinamikleri yaratıp yaratmadığı incelenmektedir. Makale, yapay zekânın yalnızca iş piyasasını etkileyen bir faktör olmadığını ve aynı zamanda endüstri ilişkilerinin temel kurumlarını yeniden şekillendiren bir süreç olduğunu ileri sürmektedir. Bu bağlamda yapay zekâ, emek sürecinde kontrol mekanizmalarının dönüşümü ile sendikal temsil ve toplu pazarlık kurumlarının yeniden tanımlanması arasında yeni bir ilişki alanı yaratmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aloisi, A., ve De Stefano, V. (2022). Algorithmic management and collective bargaining: The case for labour protection in the digital age. Industrial Law Journal, 51(2), 195–219. https://doi.org/10.1093/indlaw/dwab031
  2. Autor, D. H. (2015). Why are there still so many jobs? The history and future of workplace automation. Journal of Economic Perspectives, 29(3), 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.29.3.3
  3. Blanchet, A. (2024, July 4). Trade union strategies on artificial intelligence and collective bargaining on algorithms. Equal Times.
  4. Braverman, H. (1974). Labor and Monopoly Capital: The Degradation of Work in the Twentieth Century. New York: Monthly Review Press.
  5. Brunnerová, S., Ceccon, D., Holubová, B., Kahancová, M., Lukáčová, K., ve Medas, G. (2024). Collective bargaining practices on AI and algorithmic management in European services sectors. Friedrich Ebert Stiftung.veUNI Europe
  6. Cant, C. (2020). Riding for Deliveroo: Resistance in the new economy. Polity Press.
  7. De Stefano, V., ve Taes, S. (2021). Algorithmic management and collective bargaining. ETUI Foresight Brief No. 10. European Trade Union Institute (ETUI), Brussels.
  8. De Stefano, V., ve Taes, S. (2023). Algorithmic management and collective bargaining. Transfer: European Review of Labour and Research, 29(1), 21–36. https://doi.org/10.1177/10242589221141055

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2026

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 90

Kaynak Göster

APA
Yorgun, S. (2026). Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme. Çalışma ve Toplum, 3(90), 1255-1286. https://doi.org/10.54752/ct.1980125
AMA
1.Yorgun S. Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme. CT. 2026;3(90):1255-1286. doi:10.54752/ct.1980125
Chicago
Yorgun, Sayım. 2026. “Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme”. Çalışma ve Toplum 3 (90): 1255-86. https://doi.org/10.54752/ct.1980125.
EndNote
Yorgun S (01 Temmuz 2026) Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme. Çalışma ve Toplum 3 90 1255–1286.
IEEE
[1]S. Yorgun, “Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme”, CT, c. 3, sy 90, ss. 1255–1286, Tem. 2026, doi: 10.54752/ct.1980125.
ISNAD
Yorgun, Sayım. “Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme”. Çalışma ve Toplum 3/90 (01 Temmuz 2026): 1255-1286. https://doi.org/10.54752/ct.1980125.
JAMA
1.Yorgun S. Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme. CT. 2026;3:1255–1286.
MLA
Yorgun, Sayım. “Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme”. Çalışma ve Toplum, c. 3, sy 90, Temmuz 2026, ss. 1255-86, doi:10.54752/ct.1980125.
Vancouver
1.Sayım Yorgun. Yapay Zekânın Endüstri İlişkilerine Etkileri: Sendika, Toplu Pazarlık ve Grev Üzerine Bir Değerlendirme. CT. 01 Temmuz 2026;3(90):1255-86. doi:10.54752/ct.1980125
muratozverister@gmail.com
dergicalismavetoplum@gmail.com
www.calismatoplum.org