Historical Distinctiveness and Emergence of Türk-İş’s Boycott of the December 2025 Minimum Wage Setting Process

Öz

Türk-İş boycotted the December 2025 minimum wage setting process, citing the government's failure to meet its demand — announced a year earlier — for a reform of the minimum wage setting system. This article examines the distinctiveness and emergence of this position within the history of Türk-İş's minimum wage policy. It draws on minimum wage commission decisions taken since 1969, when minimum wage setting began to be carried out by a central commission, on explanations of vote and dissenting opinions, and on the confederation's publications and press statements. Opposing commission decisions, not participating in voting, and demanding reform of the minimum wage setting system are not new for Türk-İş. What makes the December 2024 – December 2025 period distinctive is that participation in the commission was made conditional upon reform. The emergence of this position is traced to developments in minimum wage setting after 2016. The boycott did not achive the reform objective the confederation had publicly announced — an outcome connected to the lack of concrete content in the reform demand and to the absence of a strategy that could mobilize broader trade union power resources in support of this distinctive move.

Anahtar Kelimeler

• Minimum Wage
• Türk-İş
• Trade Unionism
• Minimum Wage Setting
• Power Resources

Proje Numarası

yok

Tarihsel Özgünlüğü ve Oluşumu Açısından Türk-İş'in 2025 Aralık Asgari Ücret Tespit Süreci Boykotu

Öz

Türk-İş, bir yıl önceden duyurmuş olduğu asgari ücret sisteminde reform yapılması talebinin yerine getirilmemesi gerekçesiyle Aralık 2025’te yapılan asgari ücret tespit sürecini boykot etmiştir. Bu çalışma, söz konusu tutumun özgünlüğünü ve oluşumunu Türk-İş’in asgari ücret politikası tarihi açısından incelemektedir. Çalışma, asgari ücret tespitinin merkezi bir komisyon tarafından yapılmaya başlandığı 1969’dan bu yana alınan komisyon kararlarına, oy ve karşı oy gerekçelerine ve Türk-İş’in yayın ve basın açıklamalarına dayanmaktadır. Komisyon kararlarına muhalefet, oylamalara katılmama ve tespit sisteminde reform talebi konfederasyon açısından yeni değildir. 2024 Aralık-2025 Aralık dönemini özgün kılan husus, komisyona katılımın asgari ücret sisteminde reform yapılması koşuluna bağlanmasıdır. Bu tutumun oluşumu, 2016 sonrasında asgari ücret tespitinde yaşanan gelişmelere dayalı olarak incelenmiştir. 2025 Aralık boykotu, kamuoyuna duyurulan reform hedefi açısından bir sonuç üretememiştir. Bu durum, reform talebinin içeriğinin somutlaştırılmaması ve bu özgün hamlenin daha geniş sendikal güç kaynaklarını harekete geçiren bir stratejiyle desteklenmemesiyle bağlantılıdır.

Anahtar Kelimeler

• Asgari Ücret
• Türk-İş
• Sendikacılık
• Asgari Ücret Tespiti
• Güç Kaynakları

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

Teşekkür

Bu aşamada yok

Kaynakça

1. 931 Sayılı İş Kanunu. (1967, 12 Ağustos). Resmî Gazete (Sayı: 12672).
2. 1475 Sayılı İş Kanunu. (1971, 1 Eylül). Resmî Gazete (Sayı: 13943).
3. Akkaya, Y. (1996). Neo-Korporatizm ve Türkiye’de Sendikacılık. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi. Anka Haber Ajansı. (2024, 25 Aralık). Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, Açıklama Yapıyor [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=thC8j-PurCc
4. Asgari Ücret. (2020, Ocak). Türk-İş, (415), 76-81.
5. Asgari ücret 22-25 lira arasında saptandı. (1972, 21 Ekim). Cumhuriyet, s. 1, 7.
6. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (1972, 27 Ekim). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 14349).
7. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (1974, 30 Haziran). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 14941).
8. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (1984, 31 Mart). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 18358).

9. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (1985, 25 Eylül). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 18879).
10. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (1988, 30 Haziran). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 19858).
11. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (1989, 27 Temmuz). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 20234).
12. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (2016, 30 Aralık). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 29934).
13. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (2017, 30 Aralık). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 30286).
14. Asgari Ücret Tespit Komisyonu. (2022, 29 Aralık). Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı. Resmî Gazete (Sayı: 32058).
15. Asgari Ücret Yönetmeliği. (2004, 1 Ağustos). Resmî Gazete (Sayı: 25540).
16. Asgari Ücretlerin Tesbitine Müteallik Yönetmelik. (1951, 13 Ocak). Resmî Gazete (Sayı: 7707).
17. Atalay, E. (2016a, Şubat). Hep Birlikte Daha İyiye. Türk-İş, (405), 3-4.
18. Atalay, E. (2016b, Şubat). 22. Olağan Genel Kurul Açış Konuşması. Türk-İş, (405), 6-8.
19. Atalay, E. (2020, Ocak). Ne Emekten Vazgeçeriz Ne Vatandan... Türkiye'de Türk-İş Var. Türk-İş, (415), 2-3.
20. Bağdadioğlu, E., Küpeli, B. (1994, Haziran). Asgari Ücret. Türk-İş, (290), 32-35.
21. Bianchi, R. (1984). Interest Groups and Political Development in Turkey. Princeton: Princeton University Press.
22. Bondy, A. S., Maggor, E., ve Tassinari, A. (2024). Putting wage growth back on the table: Labour incorporation, political exchange, and wage-boosting policies in advanced peripheral economies. Competition & Change, 29(3-4), 437-464.
23. Cova, J. (2025). State intervention in low-wage work: Politics, social actors, and increased governmental control in the setting of the minimum wage. European Journal of Industrial Relations, 31(3), 345-368.
24. Çelik, A. (2010). Vesayetten Siyasete Türkiye’de Sendikacılık (1946-1967). İstanbul: İletişim Yayınları.
25. Çelik, A. (2018). Sembiyotik İlişkiler ve Otoriter Korporatizm Kıskacında 2010’lu Yıllarda Türkiye’de Sendikalaşma, Toplu Pazarlık ve Grev Eğilimleri. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(5), 39-69.
26. Çelik, A. (2022). Asgari Ücret Tuzağı. Mülkiye, 46(1), 297-304.
27. Dingeldey, I., Schulten, T., ve Grimshaw, D. (2021) “Introduction: Minimum wage regimes in Europe and selected developing countries”, Dingeldey, I, Grimshaw, D. ve Schulten, T. (der.) Minimum Wage Regimes: Statutory Regulation, Collective Bargaining and Adequate Levels içinde, Londra: Routledge, 1-16.
28. DİSK-AR. (2021). Asgari Ücret Gerçeği 2022 Raporu. DİSK.
29. DİSK-AR. (2025). Asgari Ücret 2026. DİSK.
30. Duman, A., Duman, A. (2022). Türkiye’de Asgari Ücret: Kurumsal Düzenleme mi Piyasa Kısıtları mı? ODTÜ Gelişme Dergisi, (49), 83-107.
31. Erdoğdu, S. (2014). Türkiye’de Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararlarında İşçi ve İşveren Temsilcilerinin Yaklaşımları (1969-2013). "İş, Güç" Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 16(2), 3-37.
32. Grimshaw, D., Dingeldey, I., Schulten, T. (2021) “Conclusion: Understanding the Multiple Interactions Between Institutions of Minimum Wages and Industrial Relations”, Dingeldey, I, Grimshaw, D. Ve Schulten, T. (der.) Minimum Wage Regimes: Statutory Regulation, Collective Bargaining and Adequate Levels içinde, Londra: Routledge, 259-279).
33. Grimshaw, D., Johnson, M. (2024) “Leveraging Power Resources for a Decent Minimum Wage”, Arnholtz, J. ve Refslund, B. (der.) Workers, Power and Society: Power Resource Theory in Contemporary Capitalism içinde, Londra: Routledge, 176-201.
34. Gülmez, M. (2022a, 20 Ocak). Asgari Ücretin, "Fiilen" Cumhur Hukukuna Uyarlanması. DİSK-AR. https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2022/01/ASGARI-UCRETIN-FIILEN-CUMHUR-HUKUKUNA-UYARLANMASI-20.01.2022.pdf
35. Gülmez, M. (2022b, 21 Kasım). Asgari Ücret Dizi Makaleleri - 4/b: Asgari Ücret Tespit Komisyonu 'Fiilen' Lağvedilmiştir: Ara Artış Sürecinin İlk Adımı ve Haziran Toplantıları. DİSK-AR. https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2022/11/4-b-AUT-KOMISYONU-LAGVEDILMISTIR-21.11.2022-pdf.pdf
36. Gülmez, M. (2022c, 29 Kasım). Asgari Ücret Dizi Makaleleri - 4/c: Asgari Ücret Tespit Komisyonu 'Fiilen' Lağvedilmiştir: Haziran Toplantıları Sonrası ve Kararın Cumhurbaşkanı'nca Açıklanması. DİSK-AR. https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2022/11/4-c-AUT-KOMISYONU-LAGVEDILMISTIR-29.11.2022-docx.pdf
37. Gülmez, M. (2023, 5 Ocak). Asgari Ücret Makaleler Dizisi - 5/a: "Aramızda Mutabık Kaldık, Öyle Değil mi?": Asgari Ücret Aralık 2022 Sürecinin Üçüncü Toplantı Öncesindeki Evresi. DİSK-AR. https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2023/01/ARALIK-2022-SURECI-MAKALE-5a-1.-BOLUM-05.01.2023.pdf
38. Hükümetin verdiği asgari ücret ile Türk-İş’in isteği arasında bir lira fark var. (1972, 23 Ekim). Cumhuriyet, s. 5.
39. Irgat, N. (2020, Ocak). 23. Olağan Genel Kurul Konuşması. Türk-İş, (415), 30-32.
40. Işık, E., Orhangazi, Ö., ve Tekgüç, H. (2020). Heterogeneous Effects of Minimum Wage on Labor Market Outcomes: A Case Study from Turkey. IZA Journal of Labor Policy, 10(1), 1-41.
41. Kahveci, M., Pelek, S. (2021). Asgari Ücret ve Politika: Asgari Ücreti Seçimler mi Belirliyor? Amme İdaresi Dergisi, 54(1), 99-131.
42. Kamuoyuna Saygıyla Duyurulur. (2025, 12 Aralık). Türk-İş. https://www.turkis.org.tr/kamuoyuna-ve-uyelerimize-saygiyla-duyurulur-4/
43. Kavlak, P. (2016). Genel Sekreter Pevrul Kavlak'ın konuşması. Türk-İş, (405), 20-21.
44. Monteiro, J., Branco, R. (2026). Minimum wage and collective bargaining dynamics in Portugal: Wage compression and limited spillovers in low-pay sectors. Sociologia, Problemas e Práticas, (110), 1-24.
45. Öçal, M., Korkmaz, A. (2019). Bir Sosyal Politika Analizi: Türkiye'de Asgari Ücret Uygulaması. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (76), 181-212.
46. Önder, Nilgün. (2015). The Economic Transformation of Turkey: Neoliberalism and State Intervention. Londra: I. B. Tauris.
47. Önder, Nurcan. (2024). Farklı Refah Rejimi Uygulamalarında Asgari Ücretin Tespiti ve Türkiye için Bir Öneri. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
48. Picot, G. (2023) “Minimum Wages: By Collective Bargaining and By Law”, Clegg, D. ve N. Durazzi, (der.) Handbook of Labour Market Policy in Advanced Democracies içinde, Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 235-248.
49. Sendikaların asgari ücrette söz hakkı alınıyor, işverenler yine korunuyor. (1967, 22 Mayıs). DİSK Gazetesi, (2), s. 6.
50. Tassinari, A., Di Carlo, D., Ibsen, C. L. ve Molina, O. (2024). Introduction to the Special Issue: Conflict and Coordination in the Cost-of-Living Crisis. Transfer, 30(3), 253-275.
51. Turan, M. (2023). Asgari Ücret Artışlarının Toplu İş Sözleşmelerine Yansıması. Türk Metal, (240), 60-65.
52. Türk-İş. (1979). Kalkınma Planı ve Türk-İş Görüşü. 11. Genel Kurula Sunulan Çalışma Raporu içinde (ss. 62-82). Türk-İş.
53. Türk-İş. (1983). İşçi/Hükümet Doruk Toplantıları. Türk-İş Çalışma Raporu: Onüçüncü Genel Kurul içinde (ss. 73-84). Türk-İş.
54. Türk-İş. (1985, Mart). Asgari Ücret Net Olmalıdır. Türk-İş, (187), 4-5.
55. Türk-İş. (1992). Türk-İş 15. Genel Kurul Kararları. Türk-İş Çalışma Raporu 1989-1992 – Belgeler içinde (ss. 2-11). Türk-İş.
56. Türk-İş. (1999). Türk-İş 17. Genel Kurul Kararları. Türk-İş Onsekizinci Genel Kurul Çalışma Raporu 1995/1999 – Belgeler içinde (ss. 2-22). Türk-İş.
57. Türk-İş. (2020, 28 Aralık). Türk-İş'in 2021 Yılı Asgari Ücretine Karşı Oy Gerekçesi. https://www.turkis.org.tr/turk-isin-2021-yili-asgari-ucretine-karsi-oy-gerekcesi/
58. Türk-İş. (2022). Genel Başkan Ergün Atalay, Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantısına katıldı. Türk-İş, (419), 24-27.
59. Türk-İş asgari ücret tespit komisyonu karar toplantısına katılmayacak. (2024, 24 Aralık). Türk-İş. https://www.turkis.org.tr/turk-is-asgari-ucret-tespit-komisyonu-karar-toplantisina-katilmayacak/
60. Türk-İş başkanlar kurulu toplantısı. (2025, 4 Kasım). Türk-İş. https://www.turkis.org.tr/turk-is-baskanlar-kurulu-toplandi-18/
61. Türk-İş, Hak-İş ve DİSK'ten Ortak Açıklama: "İnsan Onuruna Yaraşır Bir Yaşam Talep Ediyoruz". (2024, 9 Temmuz). Türk-İş. https://www.turkis.org.tr/turk-is-hak-is-ve-diskten-ortak-aciklama-2/
62. Türk-İş Konfederasyonu. (2020, 3 Aralık). Genel Başkan Atalay, Asgari Ücret Görüşmeleri Öncesinde Açıklamalarda Bulundu [Video]. YouTube. https://youtu.be/xu8jvOwla-w?si=HMW_VOU702NZiBOH
63. Türk-İş Konfederasyonu. (2024a, 11 Ekim). Genel Başkan Ergün Atalay Basın Mensuplarına Emek Buluşması Mitingi Hakkında Açıklamalarda Bulundu [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=slTUJNhiLLE
64. Türk-İş Konfederasyonu. (2024b, 3 Aralık). Genel Başkan Ergün Atalay 3 Aralık 2024 Salı Günü Ekonomi Muhabirleri ile Türk-İş Genel Merkezinde Buluştu [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=hb0SQLIUhtc&t=2s
65. Türk-İş Konfederasyonu. (2025a, 16 Şubat). Genel Başkan Ergün Atalay Çimse-İş Sendikası 22. Olağan Genel Kuruluna Katıldı [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=xkgnK0LVi7g
66. Türk-İş Konfederasyonu. (2025b, 2 Aralık). Genel Başkan Atalay, Türk-İş Başkanlar Kurulu Toplantısının Ardından Basına Açıklamalarda Bulundu [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=0eEyTs3_i4I
67. Türk-İş Taşeron İşçilik Örgütlenme Çalışmaları ve Zorunlu Arabuluculuk Toplantısı. (2018, Ocak). Türk-İş, (410), 11-12.
68. Türk-İş Yönetim Kurulu. (1982). Türk-İş Yönetim Kurulu’nun 12 Nisan 1981 Tarihli Bildirisi. Türk-İş 12. Genel Kurula Sunulan Çalışma Raporu içinde (ss. 335-342). Türk-İş.
69. Üç İşçi Konfederasyonunun Ortak Açıklaması. (2024, 8 Aralık). Türk-İş. https://www.turkis.org.tr/uc-isci-konfederasyonunun-ortak-aciklamasi/
70. Yeldan, A. E., Köse, A. H. ve Boratav, K. (2023). Türkiye’de Derinleşen Yapısal Kriz Eğilimi ve Kâr İtilimli Enflasyonun Dinamikleri. İktisat ve Toplum, 14(158), 8-30.