THE UNITED STATES ATTITUDE IN THE PROCESS LEADING TO THE LIBERATION OF IZMIR (AUGUST-SEPTEMBER 1922)
Öz
The Turkish War of Independence continued for more than 3 years and ended with the liberation of İzmir from the Allied occupation on September 9, 1922. The victory won after a great struggle on three big fronts laid the foundations for the new state to be established. In the struggle for independence led by Mustafa Kemal Pasha, a diplomatic and military struggle was given at the same time. This struggle had been both the Turkish Grand National Assembly's struggle for its existence in the international arena and the existence of the Turkish Nation against those who wanted to end its existence as a nation. Mustafa Kemal Pasha, who set out with the principle of "Independence or Death", and the heroic assembly never compromised on the decisions of the National Pact, regardless of the circumstances, and declared that they were in favor of accepting all kinds of peace conditions that did not contradict the national independence and sovereignty.
In this process, the diplomatic efforts with the United States of America in the Turkish War of Independence were of great importance. Delegations, semi-official and official statesmen sent by the United States to Turkey at various times played an important role in promoting Turkey's struggle in the international community. Meetings were held with the delegations sent from America and the most important political leaders, and Turkey's demands on the most important issues were expressed in these meetings.
In this study, we have researched the issues that came to the fore in the American official archive documents in the last 2 months of the Turkish War of Independence's victory (August and September). We particularly selected and researched these two months as the last months before the recapture of Izmir by Turkish armies. We tried to reveal how the political leaders of America, which we can accept as impartial, handle some of the controversial issues even today. While doing this, we made primary use of the original official documents in the Gale National Archive documents. We consulted original British official archives and newspapers, as well as American newspapers, on some subjects that we needed to compare.
In this study, the articles about Turkey in the American archive documents in August and September of 1922 will be discussed in detail.
Anahtar Kelimeler
THE UNITED STATES ATTITUDE IN THE PROCESS LEADING TO THE LIBERATION OF IZMIR (AUGUST-SEPTEMBER 1922)
Öz
Türk Kurtuluş Savaşı 3 yılı aşkın bir süre devam etmiş ve 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir’in düşman işgalinden kurtarılmasıyla son bulmuştur. Üç büyük cephede topyekun verilen büyük bir mücadele sonrası kazanılan zafer kurulacak yeni devletin temellerini atmıştır. Mustafa Kemal Paşa önderliğinde yürütülen bağımsızlık savaşında askeri ve diplomatik mücadele eş zamanlı sürdürülmüştür. Bu süreç, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin uluslararası alanda kendini kabul ettirme hem de bir ulus olarak varlığına son vermek isteyenlere karşı Türk Milleti’nin var oluş mücadelesi olmuştur. “Ya İstiklal Ya Ölüm” ilkesi ile yola çıkan Mustafa Kemal Paşa ve kahraman meclis koşullar ne olursa olsun Misak-ı Milli kararlarından asla taviz vermemiş, mili bağımsızlığına ve egemenliğine ters düşmeyen her türlü barış koşulunu kabule taraftar olduğunu beyan etmiştir.
Bu süreçte Türk Kurtuluş Savaşı’nda Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen diplomasi çabaları büyük önem arz etmektedir. Amerika’nın çeşitli dönemlerde Türkiye’ye gönderdiği heyetler, yarı-resmi ve resmi devlet adamları Türkiye’nin mücadelesinin uluslararası kamuoyunda tanıtılmasında önemli bir rol oynamıştır. Amerika’dan gönderilen heyetlerle en önemli devlet adamları nezdinde görüşmeler gerçekleşmiş Türkiye’nin en önemli konularda talepleri bu görüşmelerde dile getirilmiştir.
Biz bu çalışmamızda, Türk Kurtuluş Savaşı’nın zafere giden süreçteki son 2 ayında (Ağustos-Eylül) Amerikan resmi arşiv belgelerinde ön plana çıkan konuları araştırdık. Bu iki ayı özellikle İzmir'in Türk orduları tarafından alınmasından önceki son aylar olduğu için araştırdık.
Günümüzde dahi tartışmalı olan bazı konuların tarafsız kabul edebileceğimiz Amerika’nın devlet adamlarının nezdinde nasıl ele alındığını ortaya koymaya çalıştık. Bunu yaparken orjinal Gale Ulusal Arşiv dokümanlarında yer alan resmi belgelerden birinci derecede faydalandık. Karşılaştırma gereği duyduğumuz bazı konularda orjinal İngiliz resmi arşivlerine, gazetelerine ve ayrıca Amerikan gazetelerine başvurduk.
Anahtar Kelimeler
