Araştırma Makalesi

MİZAH PENCERESİNDEN TÜRK—YUNAN ÇATIŞMASI: SAVAŞ, DİPLOMASİ VE SİYASET (1919—1922)

Cilt: 22 Sayı: Özel Sayı 30 Eylül 2022
PDF İndir
TR EN

MİZAH PENCERESİNDEN TÜRK—YUNAN ÇATIŞMASI: SAVAŞ, DİPLOMASİ VE SİYASET (1919—1922)

Öz

Tarih araştırmalarında konuya farklı bir yön ile bakmak, o alanı incelemek ve en azından o dönemde, kamuoyunun konulara bakış biçimini irdeleyebilmek açısından gülmece dergilerinin önemli bir yeri vardır. Bir konunun anlatım biçiminin ortaya konulmasında gülmece dergileri ve karikatürlerinin anlatım gücünü belirtmeye bile gerek yoktur. Bu bağlamda mizah ve karikatür, olağanüstü şartlar altında söylenemeyenleri, toplumların yaşamlarındaki sarsıcı olay ve süreçleri gülme ve düşünmeyle edimiyle harmanlayarak ortaya koyar. Düşündürücü ve eğlendirici bir yanı olduğu kadar farklı dönemlerin entelektüel birikimi, diplomatik münasebetleri, siyaset ve olağanüstü gelişmelerini ortaya koyan karikatürler olayların yaşandığı dönemin, resmi belgelerin yazdığının dışında, dönemin birey ve toplum ölçekli genel havasını vermek açısından son derece önemli tarih araştırma materyalleri olarak nitelendirilebilir. Bu kapsamda ele alınan çalışma, Türk İstiklâl Savaşı’na destek veren Karagöz, Güleryüz, Diken ve Âyine mizah dergileri ile bunlara karşıt olan Ay Dede mizah dergisi yayınları üzerinden Türk—Yunan çatışmasının savaş, diplomasi ve siyaset boyutunun çizgi ve mizahi karakterler üzerinden halka nasıl yansıtıldığını, sürecin nasıl izlendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada ağırlıklı olarak Güleryüz, Karagöz, Diken ve Âyine mizah dergilerinden yararlanılmış; 1922 yılı başında yayına başlayan Ay Dede’den konu bütünlüğü içinde yeri geldiğinde kullanılmaya gayret gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKŞİN, Sina, Kısa Türkiye Tarihi, 17. Basım, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., İstanbul, 2013.
  2. ARI, Kemal, Üçüncü Kılıç İzmir’in Kurtuluşu ve Yüzbaşı Şerafettin, 3. Baskı, Zeus Kitabevi, İzmir, 2009.
  3. ARMAOĞLU, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1789-1914, 14.Baskı, Timaş Yay., 2014.
  4. ÇAKMAK, Fevzi, “Aydede ve Karagöz Mizah Dergilerinde Türk Kurtuluş Savaşı”, Büyük Taarruzun 90. Yılında Uluslararası Milli Mücadele ve Zafer Yolu Sempozyumu, 02-04 Ekim 2012/Uşak Cilt:2, (Yay. Haz. Arzu Güvenç- Murat Saygın), Atatürk Araştırma Merkezi Yay., Ankara, 2014.
  5. ÇELEBİ, Mevlüt, Heyet-i Nasiha-Anadolu ve Rumeli Nasihat Heyetleri, Akademik Kitapevi, İzmir,1992.
  6. ÇEVİKER, Turgut, Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü III. Cilt Kurtuluş Savaşı Dönemi (1918-1923), Adam Yay., İstanbul, 1991.
  7. ERDEM, Nilüfer, Yunan Tarihçiliğinin Gözüyle Anadolu Harekatı (1919-1923), 3. Baskı, Derlem Yay., İstanbul, 2017.
  8. MORALI, Nail Mütareke’de İzmir Önceleri ve Sonraları, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yay., (Yay. Haz.: Erkan Serçe), İzmir, 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

2 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

Chicago
İnceburun, Nazlı. 2022. “MİZAH PENCERESİNDEN TÜRK—YUNAN ÇATIŞMASI: SAVAŞ, DİPLOMASİ VE SİYASET (1919—1922)”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 22 (Özel Sayı): 159-219. https://izlik.org/JA92JY35HW.