THE KARDAK (IMIA) CRISIS THIRTY YEARS ON: CHALLENGES DURING THE CRISIS FROM THE PERSPECTIVE OF SENIOR GREEK POLITICAL AND MILITARY ELITES

Öz

The Kardak/İmia Crisis, which unfolded between December 1995 and January 1996 between Türkiye and Greece, constituted a critical juncture at which both countries came close to open conflict. While the crisis has been examined within the Turkish academic literature primarily through the lens of the legal status of the disputed islets and the broader framework of Turkish–Greek relations, this study seeks to present the crisis from the perspective of the other side, drawing on the accounts of high-ranking Greek political and military actors who were in office at the time. In this regard, the published memoirs of Christos Limberis—who served as Chief of the Hellenic National Defence General Staff during the crisis—interviews with Greek intelligence officers active in the same period, and works published in Greece on the occasion of the 30th anniversary of the crisis are utilized. These sources are incorporated here for the first time within the national literature.The primary objective of this study is to examine how the lack of effective communication and coordination between Greek political authorities and military leadership influenced the policies pursued by Greece during the Kardak/İmia Crisis.

Anahtar Kelimeler

• Naval Forces
• Aegean Sea
• Intelligence
• İmia
• Crise Management
• Greece.

OTUZUNCU YILINDA KARDAK KRİZİ: ÜST DÜZEY YUNAN SİYASETÇİ VE ASKERLERİNİN PERSPEKTİFİNDEN KRİZDE YAŞANAN SORUNLAR

Öz

Türkiye ile Yunanistan arasında 1995 yılının Aralık ayından 1996 yılının Ocak ayının sonuna kadar yaşanan Kardak Krizi, her iki ülkenin sıcak çatışmaya yaklaştığı önemli dönüm noktalarından birisidir. Bu kriz Türk akademik camiasında daha çok krize neden olan ada-adacıkların hukuki statüsü ve Türk-Yunan ilişkileri boyutuyla incelenmiştir. Bu çalışmada ise, kriz sırasında Yunanistan’da görev yapan üst düzey siyasetçi ve komutanların anlatımıyla, Yunan bakış açısıyla krizin aktarılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda dönemin Yunan Genelkurmay Başkanı Oramiral Hristos Limberis’in yayımlanan anıları, krizde görev yapan Yunan istihbaratçıların verdiği mülakatlar ile krizin 30.yılı olması dolayısıyla Yunanistan’da yayımlanan eserler, ulusal literatürde bu çalışmada ilk kez kullanılmıştır. Çalışmanın ana amacı, Kardak Krizi sırasında Yunan siyasetçiler ve askerler arasındaki iletişim eksikliğinin ve güven sorunlarının Yunanistan’ın krizde izlediği politikalara yansımasının ortaya konulmasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Deniz Kuvvetleri
• Ege Denizi
• İstihbarat
• Kardak
• Kriz Yönetimi
• Yunanistan.

Destekleyen Kurum

YOKTUR

Teşekkür

Yoktur

Kaynakça

1. Aksu, Fuat, Türk Yunan İlişkileri, İlişkilerin Yönelimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir İnceleme. Ankara: SAEMK Yayınları, 2001.
2. Anastiadis, Yorgos, İstoria Tis Singhronis Eladas 1993-1998. Selanik: Ekdosis Alexandros, 2000.
3. Başeren, Sertaç Hami, Ege Sorunları. İstanbul: Türk Deniz Araştırma Vakfı Yayınları, 2006.
4. ------------------- ve Kurumahmut, Ali. Ege’de Egemenliği Devredilmemiş Adalar. Ankara: SAEMK Yayınları, 2003.
5. Bölükbaşı, Deniz, Turkey and Greece The Aegean Disputes A Unique Case in International Law. Londra: Cavendish Publishings, 2004.
6. Diaokopulos, Aleksandros, “Ta Didagmata Mias Stratiyikis Miopias Ke İ Anagi Ya Mia Nea Domi Ethnikis Asfalias.” IMIA, Atina: Ekdosis Nees Kathimerines, 2026.
7. Dimitrakis, Panayotis, Greek Military Intelligence and The Crescent, Estimating the Turkish Threat: Crises, Leadership and Strategic Analyses 1974-1996. Plymouth: University of Plymouth Press, 2013.
8. Ellis, Athanasios, İmia:Ta Aporrita Tilegrafamata Ton Amerikanon. Atina: Ekdosis Livanis, 2009.

9. İoannidis, Stavros, “Politiki Ke Stratiyiki İgesia Milousan Diaforetiki Glossa.” IMIA. Atina: Ekdosisi Nees Kathimerines, 2026.
10. Iraklidis, Aleksis, Aıgeo Ke Anatoliki Mesoyios 50+1 Opsis Ton Elinoturkikon Dienekseon. Atina: Ekdosis Temelio, 2020.
11. Kuris, Nikos, Aigaıo İ Makrohronia Diamahi Kaı O Rolos Ton Amerikanon. Atina: Ekdosis Nea Sinora, 1997.
12. Kurkulas, Alkis, Imia: Kritiki Prosengisi Tu Turkiki Paragonta. Atina: Ekdosis Sideris, 1998.
13. Kurumahmut, Ali, Ege’de Temel Sorun Egemenliği Tartışmalı Adalar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1998.
14. Limberis, Hristos, Poreia Se Taragmenes Thalasses. Atina: Ekdosisi Poiotita, 2009.
15. Nedos, Vasilis, “Apo Ton İmerologio Epiheirision Tu GEETHA.” IMIA. Atina: Ekdosis Nees Kathimerines 2026.
16. Pabuççular, Hazal, Türkiye ve Oniki Ada 1912-1947. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2019.
17. Papadopulos Leonidas. IMIA: Mia NomikoPolitiki Prosengisi. Selanik: Ekdosis Panepistimiou Aristotelous, 1999.
18. Pangalos, Theodoros. Imıa, S-300 Otsalan, Palevontas ya Tin İrini. Atina: Ekdosis Economia, 2020.
19. Peponis Anastasis, Ya To Zitima Tu Aıgıou. Atina: Ekdosisi Livanis, 2008.
20. Simitis, Kostas, Politiki Ya Mia Dimurgiki Elada: 1996-2004. Atina: Ekdosis Polis, 2005.
21. Syrigos, Angelos, Elinoturkikes Shesis. Atina: Ekdosi Patakis, 2018.
22. Ustaoğlu, Bilge. “Yunanistan’da Panhelenik Sosyalis Hareketin (PASOK) Kuruluşu, Gelişimi ve Dış Politikası (Andreas Papandreu Dönemi).” Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2020.
23. Aksu, Fuat, “Türkiye-Yunanistan İlişkilerinde Deniz Yetki Alanı Uyuşmazlıkları.” Avrasya İncelemeleri Dergisi, 13 (Eylül 2024).
24. Ayman, Gülden, “The Kardak (Imia) Crisis αnd Turkish-Greek Relations.” Hellenic Studies, (2001).
25. Başak, Ünsal, “1993 Yunanistan-Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Ortak Savunma Doktrini ve Doğu Akdeniz’deki Güvenlik Ortamına Etkileri.” Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, 42 (Bahar 2025).
26. Dimitrakis, Panayotis, “Intelligence For Crisis Manegement: The Case Of January 1996 Greek-Turkish Crisis.” European Security, XVII (October 2008).
27. Frangoluopulis, Hristos, “The Media And The Foreign Policy:The Case Of Greece”, Hellenic Studies, XV (Spring 2007).
28. Hickok, Michael Robert, “The Imıa/Kardak Affair 1995-96, A Case Of Inadvertent Conflict.” European Security, VII (Winter 1998).
29. -------------, İstoria Tu Pezikou, Ekdosis Yeniki Epiteliou Stratu, Atina: 2014,
30. Keser, Ulvi ve Ak, Gökhan. “Ege’de Yunanistan’ın Türk Adaları: Unutulmayanlar.” Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 2013.
31. Kitroeff, Alexander, “Andreas G. Papandreou, A Brief Political Biography.” Journal of The Hellenic Diaspora, XXIII (September 1997).
32. Şıhmantepe, Aydın, “Kardak Krizi Sürecinin Kriz Yönetim Prensipleri Açısından İncelenmesi.” Güvenlik Stratejileri Dergisi, 17 (Nisan 2013).
33. Tağmat, Çağla, “Türk-Yunan Fibromiyaljisi: Soğuk Savaş Döneminde Kıta Sahanlığı Krizi (1973-1976)”, Balkan Araştırmaları Yunanistan-1 (Tarih, Kültür, Siyaset) içinde, Edirne: Trakya Üniversitesi Balkan Araştırma Enstitüsü Yayınları, 2025.