68 Kuşağı Gençlik Olaylarının Uluslararası Boyutu ve Türkiye’de 68 Kuşağına Göre Atatürk ve Atatürkçülük Anlayışı

Öz

Dünya tarihinde, meydana gelen olaylar kısa süre içerisinde olup bitmesine rağmen, kendisinden sonraki zamanları; toplumsal, siyasal, ekonomik ve kültürel bakımdan etkileyen olaylar, devrim niteliği taşıyan değişimler kapsamında değerlendirilir. Bunların bazıları üretim ilişkilerinde köklü değişimlere yol açmasa da siyasal yönelimleri, ideolojileri, kültürel yaşamı değiştirir; yeni açılımlara zemin hazırlar ve buna daha hızlı bir ivme kazandırır. 1968 yılındaki öğrenci olayları ve bu tarihle simgelenen 68 kuşağı, dünya tarihinde, bu özelliklere sahip olayların bir arada ve yoğun olarak yaşandığı bir dönem olarak da tarihe geçmiştir. Türkiye’de hareket, 1960’lı yıllarda Demokrat Parti uygulamalarına karşı başladı ve özellikle öğrenci hareketinin muhalefetiyle hız kazanarak devam etti. 27 Mayıs öncesinde Türkiye’de çok yaygın gençlik hareketleri yaşanmaktaydı. Ülkemizde 68 kuşağı devrimci gençlik eylemleri, Avrupa’daki olaylardan farklı olarak kendisine tarihi bir miras seçti: “Türk Kurtuluş Savaşı ve Atatürk” Avrupa’da ve Amerika’da olmayan bir dayanak. Bunun içindir ki gençlik eylemlerinin talepleri de, sloganları da oldukça farklıydı

Anahtar Kelimeler

• 68 Kuşağı, Gençlik, Bağımsızlık, Eylem, Kurtuluş Savaşı, Atatürk, Atatürkçülük

THE INTERNATIONAL DIMENSION OF THE YOUTH PROTESTS OF 68 GENERATION AND ATATURK AND KEMALISM UNDERSTANDING BRINGING ABOUT 68 GENERATION IN TURKEY

Abstract

In the history of the world, although the events that have happened end up in a short time, those affecting the periods after themselves in terms of society, economy, culture and politics are evaluated in the scope of changes having the characteristic of revolution. Even if some of those have not brought about drastic changes in the production relations, their political tendencies and ideologies change the cultural life. They pave the way for new openings and accelerate them. The student incidents in 1968 and the 68 generation symbolized with this date went down in history also as a period when the events having these sorts of features were experienced extensively and alltogether.The movement in Turkey started against the applications of the Democrat Party in 1960s and continued gaining speed especially with the opposition of the student movement. Before 27 May, youth movements were widely seen in Turkey. Unlike the events in Europe, in our country the revolutionary youth protests of the 68 generation chose a heritage for itself: “Turkish War of Liberation and Ataturk”, a base which has no existence in Europe and America. Therefore, the demands and slogans of the youth protests were very different

Keywords

• 68 Generation, Youth, Independence, Protest, Independence War, Ataturk, Kemalisim

Kaynakça

1. ADIVAR, Dursun, Ülkeler-Örgütler-Örgütlenmeler, Susak yay., İstanbul, 1975.
2. AKALIN, Cüneyt, Tanıklarıyla Dünyada ve Türkiye’de 68 Düşler Gerçekler, Sarmal yay., İstanbul, 1995.
3. AYDEMİR, Şevket Süreyya, İhtilalin Mantığı ve 27 Mayıs İhtilali, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2000.
4. AYDIN, İhsan, Kültür Kavramı ve Gençlik, Gün Matbaası, İstanbul, 1971. BABUŞ, Fikret, 68 Hareketinin Köy Eylemleri Devrim Havarileri, FKF-DEV-GENÇ, Ozan yay., İstanbul, 2004.
5. BİLİR, Umut, Sosyalizm ve Gerçeklik, Ün yay., İstanbul, 1971. BİRAND, Mehmet Ali, 12 Mart İhtilalinin Gölgesinde Demokrasi, İmge Kitabevi, Ankara, 2000.
6. CAN, Celalettin, Bağımsızlık, Demokrasi ve Sosyalizm Mücadelesinde Gençlik, Haziran yay., İstanbul, 1998.
7. ÇALIK, Mustafa, MHP Hareketi Gelişimi ve Kaynakları, Cedit yay., Ankara, 1995.
8. ÇALIŞLAR, Oral, 68 Başkaldırının Yedi Rengi, Milliyet yay., İstanbul, 1988.

9. ÇEÇEN, Anıl, Atatürk ve Cumhuriyet, Türkiye iş Bankası yay., Ankara, 1981.
10. ÇETİNER, Yılmaz, Mao’ya Tapanlar, Tam yay., İstanbul, 1971.
11. DEMİRCİ, Emine, Gençlik ve Örgütlenmeler, Saklı yay., İstanbul, 1974.
12. EFEOĞLU, O. Zeki, Rusya ve Kızıl Çin’in Türkiye’deki Faaliyetleri, Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Matbaası, Ankara, 1973.
13. EHRENREICH, Barbara-John, 68 Öğrenci Ayaklanması, Kıyı yay., İstanbul, 1987.
14. FANON, Frantz, Yeryüzünün Lanetlileri, Sosyalist yay., İstanbul, 1994. GÜN, Fahrettin, Sebilürreşad Dergisi Ekseninde Çok Partili Hayata Geçerken İlamcılara Göre Din, Siyaset ve Laiklik (1948-1954), Beyan yay., İstanbul, 2001
15. GÜRSES, H.B. ve Fulya, Dünyada ve Türkiye’de Gençlik, Toplumsal Dönüşüm yay., İstanbul, 1997.
16. HÖKE, Engin, 1960’lardan 1980’e Gençlik ve Mücadelesi, Simge yay., İstanbul, 1989.
17. KÜRKÇÜGİL, Masis, Latin Amerika’nın Kaynayan Damarları, İthaki yay., İstanbul, 2004.
18. ÖZEK, Çetin, Devlet ve Din, Ada yay., İstanbul, 1982. ÖZER, Sinem, İtalya’da Radikal Düşünce ve Kurucu Politika, Otonom yay., İstanbul, 2005.
19. SAKLI, Orhan, Din ve Siyaset Çıkmazında, Örtü yay., İstanbul, 1965 SÜMERCİ, İlyas, Devrim Yıllarımız ve Sonrası, El yay., İstanbul, 1980.