ARŞİV BELGELERİNE GÖRE, İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA İZMİR VE TRAKYA’NIN SAVUNMASINA YÖNELİK TÜRK- İNGİLİZ HEYETLERİNİN GÖRÜŞMELERİ VE ALINAN ÖNLEMLER

Öz

İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile birlikte Türkiye’nin savunması ve korunmasına yönelik birçok karar alınmıştır. Özellikle İngiltere ile imzalanan ikili askerî anlaşmalar neticesinde tehdit boyutu artmış olan Türk toprakları, stratejik öneme sahiptir. Bölgesel olarak Trakya, boğazlar ve başta İzmir olmak üzere Ege kıyılarında özel savunma tedbirleri almayı zorunlu kılan gelişmeler üzerine İngiltere ile işbirliğine gidilmiştir. Bu bölgelerde kara, deniz ve hava gücüne yönelik çalışmalar hızlandırılmış ve olası saldırılara karşı önlemler alınmıştır. İzmir ve Trakya’da tahkimat artırılmış ve buraların savunması esas alınmıştır. Bu makale, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı arşivinde yer alan İkinci Dünya Savaşı’na ait belgelerin tasnif edilmesi ve belgelerin araştırmacıların çalışmalarına açılması neticesinde ele alınmış ve hazırlanmıştır

Anahtar Kelimeler

• İkinci Dünya Savaşı, Savunma, İngiliz heyeti, hava savunması, liman

DISCUSSIONS OF TURKISH- BRITISH DELEGATIONS AND THE MEASURES TAKEN FOR DEFENCE OF İZMİR AND THRACE IN WORLD WAR TWO AS PER ARCHIVE DOCUMENTS

Abstract

With the onset of World War Two, many decisions were taken for defence and protection of Turkey. Turkish lands whose threat dimension increased as a result of bilateral military agreements signed with Britain especially has strategic importance. Upon the developments which necessitate taking special defence measures in Thrace, straits and notably İzmir regionally, it was launched to cooperation with Britain. The studies towards land, sea and air force were accelerated and measures against possible raids were taken. This paper is handled and prepared in consequence of the classification of the documents related to World War Two in the archive of General Staff, Department of Military History and Strategic Survey and the opening to studies of researchers of the documents whose confidentiality is abolished

Keywords

• World War Two, defence, British delegation, air defence, harbour

Kaynakça

1. ARI, Kemal, “İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye’de Savaş Ekonomisi Uygulamaları ve Fiyatlar”, Altıncı Askerî Tarih Semineri Bildirileri I, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1998.
2. CEBECİOĞLU, Güngör, “İkinci Dünya Savaşı ve Türk Silahlı Kuvvetleri”, Altıncı Askerî Tarih Semineri Bildirileri I, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1998.
3. GÜRÜN, Kamuran, Dış İlişkiler ve Türk Politikası, Ankara, 1983. KARAKUŞ, Erdoğan, İngiliz Belgelerinde İkinci Dünya Savaşı Öncesi Türk İngiliz İlişkileri 1938-1939, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2004.
4. PARKER, Robert Alexander Clarke, İkinci Dünya Savaşı, (Çev.: Müfit Günay), Ankara, 2005.
5. SEYDİ, Süleyman, 1939-1945 Zor Yıllar, İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye’de İngilizAlman Propaganda ve İstihbarat Savaşı, Ankara, 2006.
6. ŞEN, Müslime, “İkinci Dünya Savaşı’nda İzmir’de Uygulanan Sivil Savunma Önlemleri ve İtalyan-İngiliz Esirlerinin Değişimi”, Altıncı Askerî Tarih Semineri Bildirileri I, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1998.
7. WEISBAND, Edward, İkinci Dünya Savaşı ve Türkiye, İstanbul, 2002.