SIR ALFRED BILIOTTI’NIN RAPORLARINA GÖRE 20. YÜZYIL BAŞLARINDA RODOS ADASI’NIN TİCARİ VE EKONOMİK DURUMU

Öz

İtalyan kökenli bir diplomat olmanın yanı sıra bir arkeolog da olan Sir Alfred Biliotti, Britanya konsolosları arasında önemli bir yere sahiptir. 1856 yılında Rodos’ta konsolos yardımcısı olarak başlayan hizmeti, Osmanlı’nın en sorunlu bölgelerinde devam etmiştir. Sir Alfred Biliotti, 1903 yılında emekliye ayrılmasına rağmen 1915 yılında ölümüne dek Britanya’nın Rodos konsolos yardımcısı vekili olarak görev yapmaya devam etmiştir. Rodos adası ve görev aldığı diğer bölgelere ilişkin hazırladığı raporlar, Osmanlı Devleti’nin sosyal ve ekonomik tarihi üzerine çalışan araştırmacılar için değerli bilgiler içermektedir. Rodos’un ekonomik ve ticari durumu, Ege Denizi’ndeki diğer adalar gibi, hem Akdeniz ticareti hem de Anadolu’daki gelişmelerden oldukça etkilenmiştir. Sir Alfred Biliotti Rodos’a döndüğünde ada 19. yüzyılın sonunda yaşadığı ekonomik gerilemeden toparlanma aşamasına girmişti. Bu makale, Rodos’un ekonomik ve ticari durumunu, ağırlıklı olarak Sir Alfred Biliotti’nin raporları üzerinden değerlendirmeyi hedeflemektedir. Çalışma 1903-1912 dönemini kapsamakla birlikte, konuya bütüncül bir yaklaşım sergileme açısından Rodos’un 19. yüzyıldaki ticari dinamiklerine de değinilecektir

Anahtar Kelimeler

• Rodos adası, Osmanlı İmparatorluğu, İtalya, Sir Alfred Biliotti, Britanya

Economic and Commercial Conditions of the Island of Rhodes at the Beginning of 20th Century According to the Reports of Sir Alfred Biliotti

Abstract

An archaeologist as well as a British diplomat of Italian origins, Sir Alfred Biliotti was a man of curiosity. He entered the British Foreign Office in 1856 as the Vice-Consul for Rhodes and retired in 1903 after serving in the most conflict-prone districts of the Ottoman Empire. Although retired, Sir Alfred Biliotti continued to serve the British Foreign Office as acting Vice-Consul of Rhodes until his death in 1915. His consular reports on the island of Rhodes as well as other regions provide valuable information to scholars studying the economic and social history of the Ottoman Empire. The economic and commercial position of Rhodes, like the other islands of the Aegean, was much affected by developments in the Mediterranean trade as well as developments in the Anatolian mainland. When Sir Alfred Biliotti returned to Rhodes, the island was in the process of an economic recovery after a serious setback that it experienced towards the end of the 19th century. This article, therefore, aims to analyze the economic and commercial conditions prevailing on the island of Rhodes through the reports of both his predecessors and Sir Alfred Biliotti. Although the study covers a period between 1903 and 1912, in order to have a comprehensive understanding of the commercial dynamics of the island, 19th century developments will also be touched upon

Keywords

• Island of Rhodes, Ottoman Empire, Italy, Sir Alfred Biliotti, Britain

Kaynakça

1. BARCHARD, David, “The Fearless and Self-Reliant Servant. The Life and Career of Sir Alfred Biliotti (1833-1915) an Italian Levantine in British Service” Studi Micenei Ed Egeo-Anatolici, vol. XLVIII (2006), 5-53.
2. BARKER, Theo, “Consular Reports: A Rich But Neglected Historical Source,” Business History, vol. 23, issue 3 (1981), pp.265-66.
3. BOSTAN, İdris, Ege Adaları’nın İdari, Mali ve Sosyal Yapısı, Ankara, 2003, http:// www.saemk.org/yayin_detay.asp?dba=016&dil=tr, 11.09.2004.
4. ÇORUH, Haydar, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Sünger Avı” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi (The Journal of International Social Research), vol. 2/9, Fall 2009, pp.79-94.
5. FAROQHI, Suraiya, Osmanlı’da Kentler ve Kentliler, çev. Neyyir Kalaycıoğlu, 3. Baskı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2000.
6. FRANGAKIS-SYRETT, Elena, “The Western Anatolian Coast and the Aegean Islands in the Late Nineteenth and Early Twentieth Centuries: An Economic Survey”, in The Hellenic Diaspora: From Antiquity to Modern Times, ed. J. M. Fossey, Amsterdam, 1999, pp.251-266.
7. GALANAKIS, Yannis, “On Her Majesty’s Service: C.L.W. Merlin and the Sourcing of Greek Antiquities for the British Museum” CHS Research Bulletin 1, no. 1 (2012). http://nrs.harvard.edu/urn-3:hlnc.essay:GalanakisY.On_Her_ Majestys_Service.2012. 01.09.2014.
8. --------------, To Serve and to Source: a Trading Consul at the Service of the British Museum, http://wp.chs.harvard.edu/chs-fellows/2012/11/29/toserve-and-to-source-a-trading-consul-at-the-service-of-the-britishmuseum/#_edn2, 01.092014.

9. GOFFMAN, Daniel, İzmir ve Levanten Dünya, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1995.
10. KOCABAŞOĞLU, Uygur, Majestelerinin Konsolosları, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004.
11. MEEKER, Michael, A Nation of Empire: The Ottoman Legacy of Turkish Modernity, University of California Press, Berkeley, 2001.
12. NEWTON, Charles T., Travels and Discoveries in the Levant, Day & Son Limited, vol. 1, 1865.
13. ÖRENÇ, Ali Fuat, Yakın Dönem Tarihimizde Rodos ve Oniki Ada, Doğu Kütüphanesi, İstanbul, 2005.
14. ÖZGÜN, Cihan, “Osmanlı Devleti’nde Teknik Bir Yenilik: Skafander Makinesi” Turkish Studies, vol 8/7, Summer 2013, 429-457.
15. PATRIZIO GUNNING, Lucia, The British Consular Service and the Collection of Antiquities for the British Museum, Ashgate Publishing Limited, Surrey, 2009.
16. YÜREKLI, Sıtkı, “19. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda Süngercilik ve İzmir Limanı’ndan Sünger İhracatı (1850-1900), Ekonomik Yaklaşım, 22/79, 2011, pp.71-106.